Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,001–1,020 of 1,963 words

    လ

    လိုဏ်ခေါင်း

    [lÒn်kʰèàɪ́ɴ]
    တမန်းသား၊ ကျောက်သား၊ နံရံ အစဟိစွာရို့မာ သဘာဝ အတိုင်း ဖြစ်စီ၊ လူရို့ ထွင်းဖောက်၍ ဖြစ်စီ၊ တည်နိန်ရေ မားခေါင်း
    မြေသား၊ ကျောက်သား၊ နံရံ စသည်တို့၌ သဘာဝ အတိုင်း ဖြစ်စေ၊ လူတို့ ထွင်းဖောက်၍ ဖြစ်စေ၊ တည်နေသော တွင်းခေါင်း
    tunnel
    နာမ်

    လိုဏ်ဂူ

    [lÒn်ɡù]
    လူရို့ ပြုပျင် ဆောက်လုပ်ထားရေ အလျားရှည်ရေ့ မားခေါင်း၊ လိုဏ်ခေါင်း အစဟိရေ အဆောက်အအုံ။ လိုဏ်ဂူထွဋ်ထား၊ မြတ်ဘုရားကို၊ ဝပ်တွားဦးချပါ၏ (ဗမာချီ)
    လူတို့ ပြုပြင် ဆောက်လုပ်ထားသော အလျားရှည်သည့် တွင်းခေါင်း၊ လိုဏ်ခေါင်း စသော အဆောက်အအုံ။ လိုဏ်ဂူထွဋ်ထား၊ မြတ်ဘုရားကို၊ ဝပ်တွားဦးချပါ၏ (ဗမာချီ)
    grotto
    နာမ်

    လိုဏ်သံ

    [lÒn်θံ]
    လိုဏ်ဂူထဲမာ ပြောသံဆိုသံ ပိုင်ယှောင် မြည်သောအသံ
    လိုဏ်ဂူထဲ၌ ပြောသံဆိုသံ ကဲ့သို့သော မြည်သောအသံ
    hallow sound
    နာမ်

    လိုတာမင်းတာ

    [lÒtàmɪ́ɴtà]
    အလိုဟိသော အခါမှ ရဟိစီရန် အတွက်ရာ
    အလိုယှိသော အခါတွင် ရယှိစေရန် အလို့ငှာ
    readiness or preparedness
    ကြိယာဝိသေသန

    လိုတိုင်းရ

    [lÒtáɪɴɹ]
    အလိုဟိသော အခါမှ ရဟိစီရန် အတွက်ရာ
    အလိုယှိသော အခါတွင် ရယှိစေရန် အလို့ငှာ
    get whatever one wishes for
    နာမ်

    လိုလို

    [lÒlÒ]
    ဆင်တူပိုင် မသဲမကွဲ မသဲမကွဲ မသေမချာဆိုရေ အနက်ရရေ စကားလုံး။ (ယုန်ပိုင်၊ ကြောင်ပိုင်၊ ရှဉ့်ပိုင်၊ ကြက်ပိုင် အစဟိစွာ
    ဆင်တူသဖွယ် မသဲမကွဲ မထင်မရှား မသေမချာဟူသော အနက်ရသည့် စကားလုံး။ (ယုန်လိုလို၊ ကြောင်လိုလို၊ ရှဉ့်လိုလို၊ ကြက်လိုလို စသည်
    particle suffixed to a noun to denote similarity (equivalent in usage to adverbs as like) [as in ယုန်~] particle suffixed to a pair of contradict ihgor dissimilar nouns to denote uncertainty [as in လူ ~နတ် -]
    ပစ္စည်း

    လိုလီသေးမဟိ

    [lÒlíθémhì]
    လုံးဝ ပြည့်စုံဗျာယ်။ အဘက်ဘက်မှ စုံလင် ပြည့်ဝဗျာယ်
    လုံးဝ ပြည့်စုံလျက်။ အဘက်ဘက်မှ စုံလင် ပြည့်ဝလျက်
    (leave) nothing to be desired - wanting in nothing
    ကြိယာဝိသေသန

    လိုလွန့်

    [lÒlʊ̰ɴ]
    ကိုယ့်အကျိုးငှာ လွန်ကဲသော လိုချင် တောင့်တမှု။ အစွဲကြီးရေ လောဘစိတ်
    မိမိအကျိုးငှာ လွန်ကဲသော လိုချင် တောင့်တမှု။ အစွဲကြီးသော လောဘစိတ်
    be inordinately attached to sth or someone
    နာမ်

    လိုသရွိ.

    [lÒθɹwì.]
    အလိုဟိသမျှ။ လိုအပ်သမျှ။ အခမဲ့နာ၊ အသပြာတပြား၊ တရွှားမျှ၊ မစားမယူပါ၊ လိုသရွီ.ကို၊ ထမ်းပိုးရွက်ဆောင်ရာမာ (ဗမာချီ)
    အလိုယှိသမျှ။ လိုအပ်သမျှ။ အခမဲ့နာ၊ အသပြာတစ်ပြား၊ တစ်ချပ်မျှ၊ မစားမယူပါ၊ လိုသရွီ.ကို၊ ထမ်းပိုးရွက်ဆောင်ရာ၌ (ဗမာချီ)
    every requirement
    ကြိယာဝိသေသန

    လိုအင်

    [lÒʔɪ̀ɴ]
    တောင့်တချက်။ ဆန္ဒလိုအင် ဆန္ဒအဝဝကို ရကတ်ပါ၏တည်း (ဗမာချီ)
    တောင့်တချက်။ ဆန္ဒလိုအင် ဆန္ဒအဝဝကို ရကြပါ၏တည်း (ဗမာချီ)
    desire - wish
    နာမ်

    လိုအပ်

    [lÒʔaʔ]
    ဟိသင့် ဟိထိုက်သောအရာ။ ဖြည့်စွက်ရန် ဟိသော အရာ
    ယှိသင့် ယှိထိုက်သောအရာ။ ဖြည့်စွက်ရန် ယှိသော အရာ
    need - require
    နာမ်

    လိုအပ်စွာ

    [lÒʔaʔswà]
    ဟိသင့် ဟိထိုက်သော အရာ။ ဖြည့်စွက်ရန် ဟိသော အရာ
    ယှိသင့် ယှိထိုက်သော အရာ။ ဖြည့်စွက်ရန် ယှိသော အရာ
    requirement
    နာမ်

    လီ

    [lí]
    အကြိမ်။ အဖန်။ ထပ်ကြိမ်။ တလီ၊ နှစ်လီ၊ သုံးလီ ကျဗျာယ် (အရပ်)
    အကြိမ်။ အဖန်။ ထပ်ကြိမ်။ တစ်လီ၊ နှစ်လီ၊ သုံးလီ ကျဗျာယ် (အရပ်)
    time
    နာမ်

    လီး

    [lï]
    အင်္ဂါဇာတ်။၂၊ ဒေါသ မာန်ပါကေ့ စိတ်တိုလာရေအခါ ပစမှ ထွက်သော စကားလုံး
    အင်္ဂါဇာတ်။၂၊ ဒေါသ မာန်ပါနှင့် စိတ်တိုလာသောအခါ ပါးစပ်မှ ထွက်သော စကားလုံး
    fuck off
    နာမ်

    လီ၂

    [lí၂]
    တိုက်တွန်းကြောင်း ညွှန်ပြရာမာ ကြိယာ နောက်မာ ဆက်ပြီးကေ သုံးသော စကားလုံး။ ဆရာဟိရာ၊ ဂနိုင်သာကို၊ လယင်စွာလားပါလီ (ဓမ္မက)။ ၂၊ အဂယင့်၊ အမှန်၊ ဧကန် ဆိုရေ အနက်ပေါ်စီရန် ဝါစက၊ ကံ၊ ကတ္တား တခုခုရို့၏ အဆုံးမာဆက်ပြီးကေ သုံးသော စကားလုံး။ ဦးပဏ္ဍိတ ကျောင်းမာ မောင်သာဖြူ၊ ရဟန်းဝင်
    တိုက်တွန်းကြောင်း ညွှန်ပြရာ၌ ကြိယာ နောက်တွင် ဆက်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဆရာဟိရာ၊ ဂနိုင်သာကို၊ လယင်စွာလားပါလီ (ဓမ္မက)။ ၂၊ တကယ်၊ အမှန်၊ ဧကန် ဟူသော အနက်ပေါ်စေရန် ဝါစက၊ ကံ၊ ကတ္တား တစ်ခုခုတို့၏ အဆုံး၌ဆက်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဦးပဏ္ဍိတ ကျောင်းမှာ မောင်သာဖြူ၊ ရဟန်းဝင်
    word use to encourage
    ပစ္စည်း

    လီး၂

    [lï၂]
    ကြာသော။ ၂၊ ထုံထိုင်းသော။ ၃၊ မပေါ့ပါးသော။ အမားခံိန်ပိုသော။ ၄၊ တာဝန်တခု အစဟိစွာ ပိုပြီးကေကြီးမားရေ။ မောင်လှ အတွက် တာဝန်တခုပို လီးနီရေဂု (အရပ်)။ ၅၊ ခန္ဓာကိုယ်လက် ထိုင်းမှိုင်းသော။ (စိတ်လီး၊ ရင်လီး၊ ဇက်လီး အစဟိစွာ သုံးနှုန်းရေ။) ၆၊ အရသာ ပိုကဲသော။ ငါးသတသာ
    နှေးကွေးသော။ ၂၊ ထုံထိုင်းသော။ ၃၊ မပေါ့ပါးသော။ ဝန်ချိန်ပိုသော။ ၄၊ တာဝန်တစ်ခု စသည် ပိုမိုကြီးမားသော။ မောင်လှ အတွက် တာဝန်တစ်ခုပို လီးနီရေဂု (အရပ်)။ ၅၊ ခန္ဓာကိုယ်လက် ထိုင်းမှိုင်းသော။ (စိတ်လီး၊ ရင်လီး၊ ဇက်လီး စသည် သုံးနှုန်းသည်။) ၆၊ အရသာ ပိုကဲသော။ ငါးသတစ်သာ
    penis
    နာမဝိသေသန

    လီကတော့

    [líktɔ̰]
    ကတော့ပိုင် ချာလပတ်လည်ပနာ အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်သောလေ
    ကတော့ကဲ့သို့ ချာချာလည်၍ အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်သောလေ
    whirlwind - cyclone - tornado
    နာမ်

    လီကုန်

    [líkòʊɴ]
    စကားပြေ ဆိုရခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းရေ။ ပြေဆိုရကျိုး မနပ် ဖြစ်တေ
    စကားပြေ ဆိုရခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းသည်။ ပြေဆိုရကျိုး မနပ် ဖြစ်သည်
    waste one’s words or breadth
    ကြိယာ

    လီကောင်းလီသန့်

    [líkáʊɴlíθàɴ့]
    အခိုးအနံ့ ကင်းစင်၍ လူသူအစဟိစွာရို့ ရှုဟိုက်ရန် သင့်လျော်သောလေ
    အခိုးအနံ့ ကင်းစင်၍ လူသူစသည်တို့ ရှုရှိုက်ရန် သင့်လျော်သောလေ
    fresh air
    နာမ်

    လီကြင့်ထိုး

    [lít͡ɕɪ̰ɴtʰó]
    ကိုယ်ခန္ဓာ အထဲက လီတွန်းကန် လှုပ်ရှားအတွက်နန့် အောင့်စူး နာကြင်ခြင်း ခံစားရရေ
    ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်းမှ လေတွန်းကန် လှုပ်ရှားသောကြောင့် အောင့်စူး နာကျင်ခြင်း ခံစားရသည်
    stomachache
    ကြိယာ