Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,081–1,100 of 1,963 words

    လ

    လီပေါက်၂

    [lípaʊʔ၂]
    လီတိုက်နှုန်း စိကေချေ တိုးလာရေ
    လေတိုက်နှုန်း အနည်းငယ် တိုးလာသည်
    increasing air pressure
    ကြိယာ

    လီပြင်

    [lípɹɪ̀ɴ]
    အကွယ်အကာ မဟိသော နီရာ။ ဒေသ
    အကွယ်အကာ မယှိသော နေရာ။ ဒေသ
    open space - glade
    နာမ်

    လီပြင်းထ

    [lípɹɪ́ɴtʰ]
    လီပြင်းထ လှုပ်ရှားသောအနိန်နန့်
    လေပြင်းထကြွ လှုပ်ရှားသော အားဖြင့်
    windy - gusty
    ကြိယာဝိသေသန

    လီပြီ

    [lípɹì]
    အဟိန်အဟုန် ပြင်းပြခြင်း မဟိ ပျော့ပျောင်း ညင်သာသော လေ
    အရှိန်အဟုန် ပြင်းပြခြင်း မယှိ ပျော့ပျောင်း ညင်သာသော လေ
    gentle breeze - zephyr
    နာမ်

    လီပွ

    [lípw]
    ဝမ်းအထဲမာ လေလှုပ်ရှား ထသည်
    ဝမ်းအတွင်း၌ လေလှုပ်ရှား ထကြွသည်
    suffer from flatulence
    ကြိယာ

    လီပွီ

    [lípwí]
    အဟုန်းပြင်း စွာဖြင့် ကတော့ထိုး ရစ်လည်ပနာ တိုက်ခတ်သည်
    အဟုန်းပြင်း စွာဖြင့် ကတော့ထိုး ရစ်လည်၍ တိုက်ခတ်သည်
    tornado - whirlwind
    နာမ်

    လီပွီသတ်

    [lípwíθaʔ]
    အရပ်မျက်နှာ တဖက်တည်းမှ တသမတ်တည်း မတိုက်ခတ်ပဲ၊ အရပ်မျက်နှာ အရပ်မျက်နှာအမျိုးမျိုးမှ တလှည့်စီ ပြောင်းလဲ တိုက်ခတ်သော လေ
    အရပ်မျက်နှာ တစ်ဘက်တည်းမှ တသမတ်တည်း မတိုက်ခတ်ပဲ၊ အရပ်မျက်နှာ အရပ်မျက်နှာအမျိုးမျိုးမှ တစ်လှည့်စီ ပြောင်းလဲ တိုက်ခတ်သော လေ
    winds
    နာမ်

    လီပွီသတ်၂

    [lípwíθaʔ၂]
    အစရှာမရယောင် ပွီလီ သပွတ်အူလိုက်။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုး ရောနှော ဆိုင်ရေ။ စိတ်ဆာဝီသည် လီဗွီ မုန်တိုင်းသတ်သို့ (ဗမာချီ)
    အစရှာမရအောင် ပွေလီ ရှုပ်ထွေးသော။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုး ရောနှော ပတ်သက်သော။ စိတ်ဆာဝီသည် လီဗွီ မုန်တိုင်းသတ်သို့ (ဗမာချီ)
    jumbled - confused - disorderly - complicated
    နာမဝိသေသန

    လီဖော

    [lípʰɔ́]
    စကားကျွံစွာ ပြောတတ်သည်
    စကားလွန်စွာ ပြောတတ်သည်
    [colloq] talk a lot
    ကြိယာ

    လီဖော၂

    [lípʰɔ́၂]
    အထဲလီကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း တခုခု ရမ်းသော ရောဂါ
    အတွင်းလေကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခု ရောင်ရမ်းသော ရောဂါ
    oedema - paralysis (of limbs)
    နာမ်

    လီဖျဉ်း

    [lípʰrɪ́ɴ]
    ဝမ်း အထဲမာ လေများ အစုအခဲ ခိုနေခြင်းကြောင့် ဝမ်းဖော ရောင်ရေ ရောဂါတမျိုး
    ဝမ်းဗိုက် အတွင်း၌ လေများ အစုအခဲ ခိုနေခြင်းကြောင့် ဝမ်းဗိုက်ဖော ရောင်သည့် ရောဂါတစ်မျိုး
    tympanites
    နာမ်

    လီဖြတ်

    [lípʰɹaʔ]
    အကြော သီရေ။ သွက်ချာပါဒ ဖြစ်တေ
    အကြော သေသည်။ သွက်ချာပါဒ ဖြစ်သည်
    suffer from paralytic stroke
    ကြိယာ

    လီဖွား

    [lípʰWà]
    အပြောသန်သော။ ချဲ့ကား ဘောရိပိုက်တတ်ရေ
    အပြောကြီးသော။ ချဲ့ကား ကြွားဝါတတ်သော
    talk big - be boastful
    နာမဝိသေသန

    လီမငင်

    [límŋɪ̀ɴ]
    အချိန်အကြာကြီး သတိလစ် မမာ့ောနိန်ရေ။ မိမောနေကေ၊ မြီးဝယ်လဲဘိ၊ မှန်းမသိပဲ၊ ဟိလတ်သည်မာ လီမငင်ကေ၊ သက်လျင်မသျှူ (ကော်)
    အချိန်ကြာမြင့်စွာ သတိလစ် မိန်းမောနေသည်။ မိမောနေကေ၊ မြီးဝယ်လဲဘိ၊ မှန်းမသိပဲ၊ ဟိလတ်သည်တွင် လီမငင်ကေ၊ သက်လျင်မသျှူ (ကော်)
    slip one’s mind - faint - lose consciousness
    ကြိယာ

    လီမုန်းတိုင်း

    [límóʊɴtáɪɴ]
    ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ပနာ အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်တတ်ရေ လေ
    ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်၍ အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်တတ်သော လေ
    storm or cyclone
    နာမ်

    လီယပ်

    [líjaʔ]
    လေရဟိရန် ယပ်ဖြင့် သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ နှီးရက် ပြားချပ်ဖြင့်သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မျက်နှာကျက်မာ တွဲလောင်းချပနာ တပ်ဆင်ထားပြီးသား ကြိုးနန့်ဆွဲပနာ လွှဲရရေ အဝတ်ထူကြီး
    လေရယှိရန် ယပ်ဖြင့် သော် လည်းကောင်း၊ နှီးရက် ပြားချပ်ဖြင့်သော် လည်းကောင်း၊ မျက်နှာကျက်တွင် တွဲလျားချ၍ တပ်ဆင်ထားပြီး ကြိုးနှင့်ဆွဲ၍ လွှဲရသော အဝတ်ထူကြီး
    punkah or fan
    နာမ်

    လီယိုင်သင့်

    [líjàɪɴθɪ̰ɴ]
    လီကြော တည့်ရေ။ ၂၊ စကားအပြောအဟော အဆင်ပြေရေ။ သစ်ပုတ်ပင်ဖြူ၊ မအူပင်ဖျား၊ တန်းခွန်နီကို၊ လီယိုင်သင့်အောင်၊ ရွှင့်လို့ထားရေ (ထာနု)
    လေကြော တည့်သည်။ ၂၊ စကားအပြောအဟော အဆင်ပြေသည်။ သစ်ပုတ်ပင်ဖြူ၊ မအူပင်ဖျား၊ တန်းခွန်နီကို၊ လီယိုင်သင့်အောင်၊ ရွှင့်လို့ထားရေ (ထာနု)
    good at conversation
    ကြိယာ

    လီယူလီသိမ်း

    [líjùlíθéɪɴ]
    စကား ပြောဆိုဟန်။ နှုတ်ထား အာထားနန့် ပြောဟန်ဆိုဟန်
    စကား ပြောဆိုဟန်။ နှုတ်ထား အာထားနှင့် ပြောဟန်ဆိုဟန်
    enunciation and intonation
    နာမ်

    လီယှူမြစ်

    [líʃùmɹɪʔ]
    အပင်ရို့မာ မြီထက် ပင်မကြီးဆစ်မှ ဖြာထွက်ပြီးကေ မြေထဲကို စိုက်မဝင်ပဲ လေပြင်၌ ရွင့်ဗျာယ်ဟိသော အမြစ်တမျိုး။ (ရခိုင်၌ ညောင်မုတ်ဆိတ် ခေါ်ရေ။
    သစ်ပင်တို့တွင် မြေထက် ပင်စည်ဆစ်မှ ဖြာထွက်၍ မြေထဲသို့ စိုက်မဝင်ပဲ လေပြင်၌ လွင့်လျက်ယှိသော အမြစ်တစ်မျိုး။ (ရခိုင်၌ ညောင်မုတ်ဆိတ် ခေါ်သည်။
    drop roots
    နာမ်

    လီယှူမှုတ်

    [líʃùm̥oʊʔ]
    လီမှုတ်တူရိယာ တခုခုကို မှုတ်နေစဉ် အသံမပြတ်စီပဲ နခေါင်းဖြင့် လီကို ရှုကာ ရက်ပြတ် မှုတ်သည်
    လေမှုတ်တူရိယာ တစ်ခုခုကို မှုတ်နေစဉ် အသံမပြတ်စေပဲ နှာခေါင်းဖြင့် လေကို ရှုကာ အဆက်မပြတ် မှုတ်သည်
    blow continuously
    ကြိယာ