Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 1,101–1,120 of 1,963 words

    လ

    လီရူး

    [líɹùး]
    Arakanese: အရပ်မျက်နှာ တဖက်တည်းမှ တသမတ်တည်း မတိုက်ခတ်ပဲ၊ အရပ်မျက်နှာ အရပ်မျက်နှာအမျိုးမျိုးမှ တလှည့်စီ ပြောင်းလဲ တိုက်ခတ်သောလေ။ လီရှုးလီပွီ၊ မတိုက်သိကေ (တေး)
    Burmese: အရပ်မျက်နှာ တစ်ဘက်တည်းမှ တသမတ်တည်း မတိုက်ခတ်ပဲ၊ အရပ်မျက်နှာ အရပ်မျက်နှာအမျိုးမျိုးမှ တစ်လှည့်စီ ပြောင်းလဲ တိုက်ခတ်သောလေ။ လီရှုးလီပွီ၊ မတိုက်သိကေ (တေး)
    English: winds
    Grammar Note: နာမ်

    လီရှင်ထ

    [líʃɪ̀ɴtʰ]
    Arakanese: အမှတ်တမဲ့ ဗြုန်းခနဲ အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်လာရေ လေ
    Burmese: အမှတ်တမဲ့ ရုတ်တရက် အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်လာသော လေ
    English: windy - gusty
    Grammar Note: နာမ်

    လီရှည်

    [líʃɛ̀]
    Arakanese: စကားကြော ရှည်ရေ။ လိုအပ်စွာထက် ပိုပြီးကေ စကားပြောရေ။ မင်းပြောနီရေ စကားက မဆုံးဗျာယ် လီရှည်နီရေ ညီးဖိုး ကောင်းရေ (အရပ်)
    Burmese: စကားကြော ရှည်သည်။ လိုအပ်သည်ထက် ပို၍ စကားပြောသည်။ မင်းပြောနီရေ စကားက မဆုံးဗျာယ် လီရှည်နီရေ ညီးဖိုး ကောင်းရေ (အရပ်)
    English: be long-winded - be verbose
    Grammar Note: ကြိယာ

    လီလား

    [lílá]
    Arakanese: လီသက်ရေ။ ကိုယ်ခန္ဓာ အထဲမာ အောက်ဘက်ကို လီစုန်သည်
    Burmese: လေသက်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်း၌ အောက်ဘက်သို့ လေစုန်သည်
    English: (of gas in the abdomen) rise
    Grammar Note: ကြိယာ

    လီလိုက်

    [lílaɪʔ]
    Arakanese: အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်သော လေ။ လီပြင်း
    Burmese: အဟုန်ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်သော လေ။ လေပြင်း
    English: strong wind gale
    Grammar Note: နာမ်

    လီးလီးကျောက်ကျောက်

    [lïlït͡ɕɔ́ɛʔt͡ɕɔ́ɛʔ]
    Arakanese: အရသာထူးကဲစွာ။ ၂၊ အသံထွက် ပီသယောင် အားစိုက်ထုတ်ဗျာယ်
    Burmese: အရသာထူးကဲစွာ။ ၂၊ အသံထွက် ပီသအောင် အားစိုက်ထုတ်လျက်
    English: tasty
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    လီးလီးကျောက်ကျောက်၂

    [lïlït͡ɕɔ́ɛʔt͡ɕɔ́ɛʔ၂]
    Arakanese: လလီးကျကျောက် လီးလံသော ဝန်စည်ဝန်
    Burmese: လလီးကျကျောက် လေးလံသော ဝန်စည်ပစ္စည်း
    English: heavy load
    Grammar Note: နာမ်

    လီးလီးပစ်ပစ်

    [lïlïpɪʔpɪʔ]
    Arakanese: အရသာ ထူးကဲစွာ။ ၂၊ အသံထွက် ပီသယောင် အားစိုက်ထုတ်ဗျာယ်
    Burmese: အရသာ ထူးကဲစွာ။ ၂၊ အသံထွက် ပီသအောင် အားစိုက်ထုတ်လျက်
    English: tasty
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    လီးလီဖင်ဖင်

    [lïlípʰɪ̀ɴpʰɪ̀ɴ]
    Arakanese: အမားခံိန်များရေ။ အားနန့် မတန်အောင် အလီးချိန် ဟိသော။ ၂၊ ထိုင်းမှိုင်း ငိုက်မျှိုင်းသော။ လှုပ်ယှားမှု ကြာသော။ ငါခန္ဓာကိုယ် လက်တိ လီးလီးဖင်ဖင် တွိ.ရေ (အရပ်)
    Burmese: ဝန်ချိန်များသော။ အားနှင့် မတန်အောင် အလေးချိန် ယှိသော။ ၂၊ ထိုင်းမှိုင်း ငိုက်မျဉ်းသော။ လှုပ်ယှားမှု နှေးကွေးသော။ ငါခန္ဓာကိုယ် လက်တိ လီးလီးဖင်ဖင် တွိ.ရေ (အရပ်)
    English: heavy load
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    လီလုံး

    [lílóʊɴ]
    Arakanese: လေအခိုး ဓာတ်ငွီ့ အစဟိစွာရို့ အထဲမာ ကိန်းအောင်း တွန့်ကန်သနန့် စူကားလာရေ အလုံးအဝိုင်း
    Burmese: လေအခိုး ဓာတ်ငွေ့ စသည်တို့ အတွင်း၌ ကိန်းအောင်း တွန့်ကန်သဖြင့် စူကားလာသည့် အလုံးအဝိုင်း
    English: gale
    Grammar Note: နာမ်

    လီလုံးပစ်

    [lílóʊɴpɪʔ]
    Arakanese: အလွန် ကြွားဝင့် ပြောဆိုတတ်ရေ။ ၂၊ ပိုချဲ့ကား ပြောဆို တတ်ရေ
    Burmese: လွန်စွာ ကြွားဝင့် ပြောဆိုတတ်သော။ ၂၊ ပိုချဲ့ကား ပြောဆို တတ်သော
    English: boast - brag
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    လီဝင်

    [líwɪ̀ɴ]
    Arakanese: ကိုယ်လက် အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း တခုခု၌ (အရိုး၊ အဆစ်ကြား၌) လီခို၍ နာကြင်မှု ဖြစ်ပွားသည်
    Burmese: ကိုယ်လက် အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခု၌ (အရိုး၊ အဆစ်ကြား၌) လေခို၍ နာကျင်မှု ဖြစ်ပွားသည်
    English: sprain - (of air) be trapped
    Grammar Note: ကြိယာ

    လီဝင်ပေါက်

    [líwɪ̀ɴpaʊʔ]
    Arakanese: လီဝင် ထွက်နှိုင်သော အပေါက်
    Burmese: လေဝင် ထွက်နိုင်သော အပေါက်
    English: vent
    Grammar Note: နာမ်

    လီသံ

    [líθံ]
    Arakanese: စကားဖြစ်ရုံ ဖြေဆိုချက်။ ၂၊ ကျယ်လောင်ခြင်း မဟိပဲ တီးတိုးသံ။ ၃၊ ပြောဆိုဟန်။ လီယူလီသိမ်း။ ၄၊ လီပြင်း တိုက်ခတ်၍ မြည်သောအသံ
    Burmese: စကားဖြစ်ရုံ ဖြေဆိုချက်။ ၂၊ ကျယ်လောင်ခြင်း မယှိပဲ တီးတိုးသံ။ ၃၊ ပြောဆိုဟန်။ လေယူလေသိမ်း။ ၄၊ လေပြင်း တိုက်ခတ်၍ မြည်သောအသံ
    English: sound of the blowing wind (as in မိုးသံ ~ကြားရဗျာယ်။) whisper (as in ~နန့်ပြော- ) pitch or volume of voice ( as in ~ကျယ်ရေ။) tone ( as in အနောက်တိုင်း~ ) word ( uttered ) - peep (as in ~မျှမဟ။) - enunciation and intonation
    Grammar Note: နာမ်

    လီသက်

    [líθɛʔ]
    Arakanese: ချီးပေါက်သည်
    Burmese: လေလည်သည်
    English: break wind - fart
    Grammar Note: ကြိယာ

    လီသံကွဲ

    [líθံkwɛ]
    Arakanese: အသံပြတ်သား ပီးသသော။ သဲကွဲသော
    Burmese: အသံပြတ်သား ပီးသသော။ သဲကွဲသော
    English: clear - distinct -distingu ishable - discernible
    Grammar Note: နာမ်

    လီသင့်

    [líθɪ̰ɴ]
    Arakanese: လီကြောင်း တည့်ရေ။ လီအောက်ကျ သနန့် အသံ၊ အနံ့အစဟိစွာ တဖြောင့်တည်း ခံယူနှိုင်ရေ။ ၂၊ စကားပြေ အဆင်ပြေနိန်ရေ။ လီသင်း- န လီသင်း လီအီးနှင့် ပါလာရေ ပန်းရနံ့ သင်းထုံသော လေ
    Burmese: လေကြောင်း တည့်သည်။ လေအောက်ကျ သဖြင့် အသံ၊ အနံ့စသည် တဖြောင့်တည်း ခံယူနိုင်သည်။ ၂၊ စကားပြေ အဆင်ပြေနေသည်။ လီသင်း- န လီသင်း လေအေးနှင့် ပါလာသော ပန်းရနံ့ သင်းထုံသော လေ
    English: be in the direction of the wind - be downwind from sth - be in a draughty spot
    Grammar Note: နာမ်

    လီးသင်းခတ်

    [lïθɪ́ɴkʰaʔ]
    Arakanese: သတ္တဝါ အထီးရို့၏ ဝှေးစိအစုံကို ကြီညက်အောင် ထုခြင်းနန့် မြုံစီရေ
    Burmese: သတ္တဝါ အထီးတို့၏ ဝှေးစေ့အစုံကို ကြေညက်အောင် ထုခြင်းဖြင့် မြုံစေသည်
    English: exude a pleasing aroma - sear - scorch - toast
    Grammar Note: ကြိယာ

    လီးသင်းထု

    [lïθɪ́ɴtʰoʊ]
    Arakanese: သတ္တဝါ အထီးရို့၏ ဝှေးစိအစုံကို ကြီညက်အောင် ထုခြင်းနန့် မြုံစီရေ
    Burmese: သတ္တဝါ အထီးတို့၏ ဝှေးစေ့အစုံကို ကြေညက်အောင် ထုခြင်းဖြင့် မြုံစေသည်
    English: exude a pleasing aroma - sear - scorch - toast
    Grammar Note: ကြိယာ

    လီသင်းထုတ်

    [líθɪ́ɴtʰoʊʔ]
    Arakanese: မျိုးမပေါက်စီရန် အဖိုလိင် အင်္ဂါမှ ဝှေးစိကို ဖယ်ယှားသည်
    Burmese: မျိုးမပေါက်စေရန် အဖိုလိင် အင်္ဂါမှ ဝှေးစေ့ကို ဖယ်ရှားသည်
    English: exude a pleasing aroma - sear - scorch - toast
    Grammar Note: ကြိယာ