Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,241–1,260 of 1,963 words

    လ

    လုံလထုတ်

    [lòʊɴltʰoʊʔ]
    မဖြစ်နှင့် အဖြစ် အထူးပိုပြီးကေ ကြိုးပမ်းသည်
    မဖြစ်နှင့် အဖြစ် အထူးပို၍ ကြိုးပမ်းသည်
    apply oneself to the task
    ကြိယာ

    လုံ့လပယောဂ

    [lo̰ʊɴlpjɔ́ɡ]
    တဦးတယောက်က တိုက်တွန်းမှု မဟိပဲ ကိုယ့်ဖာသာ အားထုတ် ဆောင်ရွက်မှု
    တစ်ဦးတစ်ယောက်က တိုက်တွန်းမှု မယှိပဲ မိမိဖာသာ အားထုတ် ဆောင်ရွက်မှု
    effort [Arakan လုံ့လ+ Pali ပယောဂ]
    နာမ်

    လုံ့လဝီရိယ

    [lo̰ʊɴlwíɹìj]
    စိတ်အား ထက်သန် နိုးကြားမှု။ မမိမလျော့ အားထုတ် ဆောင်ရွက်မှု
    စိတ်အား ထက်သန် နိုးကြားမှု။ မမေ့မလျော့ အားထုတ် ဆောင်ရွက်မှု
    diligence - persistent effort [Arakan လုံ့လ+ Pali ဝီရိယ]
    နာမ်

    လုံးလုံး

    [lóʊɴlóʊɴ]
    လိုခြင်း၊ ကြွင်းခြင်း၊ ကျန်ခြင်း မဟိပဲ သင့်သမျှ ပြည့်ဝစွာ။ စပါးခါဆန်ခါ။ ၂၊ အရပ်အနားမဟိပဲ တောက်လျောက်။ အချိန်ကာလ တလျောက်
    လိုခြင်း၊ ကြွင်းခြင်း၊ ကျန်ခြင်း မယှိပဲ သင့်သမျှ ပြည့်ဝစွာ။ လုံးဝကုန်စင်။ ၂၊ အရပ်အနားမယှိပဲ တောက်လျောက်။ အချိန်ကာလ တလျောက်
    completely - entirety - without exception - throughout - the whole time [as in ထိုနေ့ကမိုး ~ မရွာပါ]
    ကြိယာဝိသေသန

    လုံးလုံးခဲခဲ

    [lóʊɴlóʊɴkʰɛkʰɛ]
    တတူတကွ တပေါင်းတည်း။ အောင်မြင်စွာ အကျိုး သက်ရောက်ယောင်။ ထိထိကိုယ့် ဖော်ထုတ် ပြောဆိုသာယောင်
    အတူတကွ တပေါင်းတည်း။ အောင်မြင်စွာ အကျိုး သက်ရောက်အောင်။ ထိထိမိမိ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုသာအောင်
    in a bulk [as in ဖေသာတစ်ပေါင်းတည်း~ရပါရေ] substantially - substansively [as in ထိထိမိမိ~]
    ကြိယာဝိသေသန

    လုံလုံလာက်လောက်

    [lòʊɴlòʊɴlàɛʔlɔ́ɛʔ]
    ဟိသင့်ဟိအပ်ရေ အတိုင်းအတာ ပမာဏ ပြည့်စုံစွာ
    ယှိသင့်ယှိအပ်သော အတိုင်းအတာ ပမာဏ ပြည့်စုံစွာ
    sufficiently
    ကြိယာဝိသေသန

    လုံလောက်

    [lòʊɴlɔ́ɛʔ]
    ဟိသင့်ဟိအပ်ရေ အတိုင်းအတာ ပမာဏ လောက်သော။ လိုသည်အလိုက် စားစရစ်ကို၊ လုံပိတ်ရယောင်၊ လုံ့လဆောင်ပနာ လောက်ယောင်ယူငြား၊ ထိုကုလားရို့ (ထွန်းတိ)
    ယှိသင့်ယှိအပ်သော အတိုင်းအတာ ပမာဏ ပြည့်ဝသော။ လိုသည်အလိုက် စားစရစ်ကို၊ လုံပိတ်ရအောင်၊ လုံ့လဆောင်၍ လောက်အောင်ယူငြား၊ ထိုကုလားတို့ (ထွန်းတိ)
    be sufficient - be enough
    နာမဝိသေသန

    လုံးဝ

    [lóʊɴw]
    တတူတကွ တပေါင်းတည်း။ အောင်မြင်စွာ အကျိုး သက်ရောက်ယောင်။ ထိထိကိုယ့် ဖော်ထုတ် ပြောဆိုသာယောင်
    အတူတကွ တပေါင်းတည်း။ အောင်မြင်စွာ အကျိုး သက်ရောက်အောင်။ ထိထိမိမိ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုသာအောင်
    absolutely - at all (used with negative verbs)
    ကြိယာဝိသေသန

    လုံးဝဥဿုံ

    [lóʊɴwʔṵðòʊɴ]
    အားလုံး။ အားလုံး
    ကုန်စင်အောင်။ အကုန်အစင်
    completely
    ကြိယာဝိသေသန

    လူး

    [lùး]
    တခုတရီသော ဝတ္တုကို အမှုန့်ပြုပနာသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အပျံ့အနှံ့ သုတ်လူးရေ။ ၂၊ ပေကျိုင်ရေ။ ၃၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကြမ်းပြင်ထက်မာ ပြောင်းကာပြန်ကာ လှိမ့်ကာ လှုပ်ရှားသည်
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဝတ္တုကို အမှုန့်ပြု၍သော် လည်းကောင်း၊ အပျံ့အနှံ့ သုတ်လိမ်းသည်။ ၂၊ ပေကျံသည်။ ၃၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ပြောင်းကာပြန်ကာ လှိမ့်ကာ လှုပ်ရှားသည်
    smear - besmear - daub (as in သနပ်ခါး~) be smeared (as in တာယာမှာ ရွံ့များ~နေရေ) writhe (as in အိပ်ရာပေါ်တွင်~နေ) roll (as in လှေ~) - wallow (as in အိုင်တွင် ငါး~နေ)
    ကြိယာ

    လူကန်း

    [lùkáɴ]
    မျက်စိ ကန်းသောသူ။ (နမူနာ) အမြော်မြင် နည်းသောသူ
    မျက်စိ ကန်းသောသူ။ (ဥပမာ) အမြော်မြင် နည်းသောသူ
    blind person
    နာမ်

    လူကောင်

    [lùkàʊɴ]
    လူသီအလောင်း။ ၂၊ လူ၏ ခန္ဓာ အထည်ကိုယ်
    လူသေအလောင်း။ ၂၊ လူ၏ ခန္ဓာ အထည်ကိုယ်
    corpse physique - build -body structure
    နာမ်

    လူကောင်း

    [lùkáʊɴ]
    စာရိတ္တ ကောင်းမွန်သူ။ စိတ်နီ သဖောထား ဖြူစင်သူ
    စာရိတ္တ ကောင်းမွန်သူ။ စိတ်နေ သဘောထား ဖြူစင်သူ
    decent person - person of good character - good moral behaviour
    နာမ်

    လူကဲခတ်

    [lùkɛkʰaʔ]
    လူကဲခတ် လူတယောက်ယောက်ဧ့ စိတ်ထား စိတ်နီ သဖောထား အပြုအမှုကို လိလာ သုံးသပ်သည်
    လူကဲခတ် လူတစ်စုံ တစ်ယောက်၏ စိတ်ထား စိတ်နေ သဘောထား အပြုအမှုကို လေ့လာ သုံးသပ်သည်
    size sb up
    ကြိယာ

    လူးကျ

    [lùးt͡ɕ]
    အပေါ်မှ အောက်ကို လူးကျရေ။ လပျိုသျှင်ပျို၊ အပင်ထက်က လူးကျ လို့ ငို-ငို (တေး)။ သား လူးကျမှ၊ ကြမ်းပေါက် ဖာ(ပုံ)
    အပေါ်မှ အောက်သို့ လိမ့်ကျသည်။ လူပျိုသျှင်ပျို၊ အပင်ထက်က လူးကျ လို့ ငို-ငို (တေး)။ သား လူးကျမှ၊ ကြမ်းပေါက် ဖာ(ပုံ)
    fall
    ကြိယာ

    လူကျင်လည်

    [lùt͡ɕɪ̀ɴlɛ̀]
    အလွန် စိဇုန်ကျင်လည်သော။ တတ်ကျွမ်း ပေါက်ရောက်သော
    အလွန် နှံစပ်ကျင်လည်သော။ ကျွမ်းကျင် ပေါက်ရောက်သော
    good at
    နာမဝိသေသန

    လူ့ကျင့်ဝတ်

    [lù့t͡ɕɪ̰ɴwaʔ]
    လူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရာမာ လိုက်နာလေ့ ဟိသော အပြောအဆို၊ သဖောထား အစဟိစွာ
    လူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရာတွင် လိုက်နာလေ့ ယှိသော အပြောအဆို၊ သဘောထား စသည်
    ethics - morals - rules of conduct
    နာမ်

    လူကျယ်

    [lùt͡ɕɛ̀]
    နီရာတိုင်းမာ ဩဇာ အာဏာ လွှမ်းမိုးနိုင်သူ
    နေရာတကာတွင် ဩဇာ အာဏာ လွှမ်းမိုးနိုင်သူ
    bossy person - less of foresight bully - vision
    နာမ်

    လူကျိုင်

    [lùt͡ɕàɪɴ]
    ပေါင်းရုံး ရည်ညွှန်းသော လူအများ
    ပေါင်းရုံး ရည်ညွှန်းသော လူအများ
    the mass - the people
    နာမ်

    လူကြမ်း

    [lùt͡ɕáɴ]
    အပြောအဆို အပြုအမှု ကြမ်းတမ်း ခက်ထန်သူ
    အပြောအဆို အပြုအမှု ကြမ်းတမ်း ခက်ထန်သူ
    ill-mannered and uncouth person - strong and tough person villain - tough guy (in plays or flim)
    နာမ်