Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,481–1,500 of 1,963 words

    လ

    လူအစွမ်းအစ

    [lùʔsʊ̀ɴʔs]
    တစုံတရာ စွမ်းဆောင်နှိုင်ရေ အရည်အခြင်း
    တစ်စုံတရာ စွမ်းဆောင်နိုင်သော အရည်အချင်း
    ability - prowess
    နာမ်

    လူအံ့ဖွယ်

    [lùʔံ့pʰwɛ̀]
    အံ့ဩဖွယ် ကောင်းလောက်ယောင်
    အံ့ဩဖွယ် ကောင်းလောက်အောင်
    amazing
    ကြိယာဝိသေသန

    လူအလူန

    [lùʔlùn]
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်း၍ သွက်လက် ချက်ချာခြင်း မဟိသူ
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်း၍ သွက်လက် ချက်ချာခြင်း မယှိသူ
    blockhead - dullard
    နာမ်

    လူအား

    [lùá]
    တခုတရီကလေ့ အလုပ်စွာဝန် မဟိသူ
    တစ်စုံတစ်ခုမှလည်း အလုပ်တာဝန် မယှိသူ
    person with on definite responsibility (as in ~တစ်ယောက်က တန်းဖိုးရှိရေ) human labour - manpower (as in အေကန်ကို~နန့် တူးထားစွာ)
    နာမ်

    လူအို

    [lùʔÒ]
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သူ
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သူ
    old person - the aged married man
    နာမ်

    လူအီး

    [lùʔï]
    ဆူပူခြင်းကို မပြုမလုပ်ပဲ ငြိမ်းသက် တည်ကြည်စွာ နီလေ့ဟိသူ
    ဆူပူခြင်းကို မပြုမလုပ်ပဲ ငြိမ်းသက် တည်ကြည်စွာ နေလေ့ယှိသူ
    quiet - unassuming person
    နာမ်

    လူအော်ကျယ်

    [lùʔɔ̀t͡ɕɛ̀]
    တယောက်ယောက်အား မရိုးသားသော စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမှုသည်
    တစ်စုံတစ်ဦးအား မရိုးသားသော စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမှုသည်
    bossy person - bully
    ကြိယာ

    လူအော်ကျယ်၂

    [lùʔɔ̀t͡ɕɛ̀၂]
    ဝါ အကွန်ဆောင်ခြင်း
    လိမ်လည် ဟန်ဆောင်ခြင်း
    lie - tell a lie - cheat - swindle
    နာမ်

    လူဦးရေ

    [lùʔúɹè]
    လူ အရွီအတွက်။ ၂၊ ရပ်ရွာ ဒေသအလိုက် ကောက်ယူရေ လူအရွီအတွက်
    လူ အရေအတွက်။ ၂၊ ရပ်ရွာ ဒေသအလိုက် ကောက်ယူသည့် လူအရေအတွက်
    population number of people (in a household at meetings etc.)
    နာမ်

    လေ

    [lè]
    ကြိယာ၏ အဆုံးအမာ ဝိဘတ်နန့်တတူ သုံးလီ့ဟိသော စကားလုံး။ စောင်းသံစုံမာ၊ ကြိုးစုံအက်ကေ၊ ကောင်းထက်ကောင်းတော်၊ မူလတ်တေလေ (ဂုတ္တိလ)။ သီတာဖြူမာ လူမကအောင်၊ လှလီရေလေ (ရာမ)။ ၂၊ အမှန်အကန် ဆိုရေ အနက်ပေါ်စီရန် ဝါစက တခုခု၏ အဆုံးမာ ဆက်ပြီးကေသုံးသော စကားလုံး။ ကိုယ့်သည
    ကြိယာ၏ အဆုံးအတွင် ဝိဘတ်နှင့်အတူ သုံးလေ့ယှိသော စကားလုံး။ စောင်းသံစုံမှာ၊ ကြိုးစုံအက်ကေ၊ ကောင်းထက်ကောင်းတော်၊ မူလတ်တေလေ (ဂုတ္တိလ)။ သီတာဖြူမှာ လူမကအောင်၊ လှတော့သည်လေ (ရာမ)။ ၂၊ အမှန်တကယ် ဟူသော အနက်ပေါ်စေရန် ဝါစက တစ်ခုခု၏ အဆုံး၌ ဆက်၍သုံးသော စကားလုံး။ ကိုယ့်သည
    ppm
    ပစ္စည်း

    လေး

    [lé]
    သုံးခုနန့် ငါးခု အကြားဟိ အရွီအတွက်။ အရွီအတွက် သုံးခုထက် တခုလွန်သော အရွီအတွက်
    သုံးခုနှင့် ငါးခု အကြားယှိ အရေအတွက်။ အရေအတွက် သုံးခုထက် တစ်ခုလွန်သော အရေအတွက်
    four
    နာမ်

    လေးကိုင်း

    [lékáɪɴ]
    ကြိုးတချောင်း တပ်ပြီးကေ လောင်းးကြိုးကို ရုန်းကန်အား ပြုရေ ဝါးတံ
    ကြိုးတစ်ချောင်း တပ်၍ လေးကြိုးကို ရုန်းကန်အား ပြုသော ဝါးတံ
    bow stave - (of archery) bow (weapon)
    နာမ်

    လေးကိုင်း၂

    [lékáɪɴ၂]
    သွက်လက်မှု ကင်းသော။ ကြာစွာ လုပ်ကိုင် တတ်ရေ
    သွက်လက်မှု ကင်းသော။ နှေးကွေးစွာ လုပ်ကိုင် တတ်သော
    inertia
    နာမဝိသေသန

    လေးကျွန်းတစ်မြင်းမိုရ်

    [lét͡ɕʊ́ɴtɪʔmɹɪ́ɴmÒɹ်]
    ပြုပ္ပဝိဒေဟကျွန်း။ ၂၊ ဇမ္ဗူဒိပကျွန်း။ ၃၊ အနောက်ဂေါယာကျွန်း။ ၄၊ ဥတ္တင်္ဂုရုကျွန်း။ ဤစကြာဝဠာ ကျွန်းကြီး ချေကျွန်းနန့် ယင်း၏ အလယ်ဗဟိုဟိ ယူဇနာ သျှစ်သောင်း လေးထောင် အမြင့်ဆောင်သော မြင်းမိုရ်တောင်ကို ရည်၍ ပြောဆိုရေ စကား
    ပြုပ္ပဝိဒေဟကျွန်း။ ၂၊ ဇမ္ဗူဒိပကျွန်း။ ၃၊ အနောက်ဂေါယာကျွန်း။ ၄၊ ဥတ္တင်္ဂုရုကျွန်း။ ဤစကြာဝဠာ ကျွန်းကြီး လေးကျွန်းနှင့် ယင်း၏ အလယ်ဗဟိုယှိ ယူဇနာ သျှစ်သောင်း လေးထောင် အမြင့်ဆောင်သော မြင်းမိုရ်တောင်ကို ရည်၍ ပြောဆိုသော စကား
    [ cosmol ] Mount Meru: immense mountain forming the centre of the cosmic system and surrounded by four great islands occupying its cardinal points raised grinding surface within the circular groove of ကျောက်ပျဉ် sth in the shape of a crest (as in ကျပ်~
    နာမ်

    လေးကြိုး

    [lét͡ɕó]
    လောင်းးကိုင်း၏ အစွန်းတဖက် တချက်စီမာ တင်းကြပ်စွာ ချိုင်နှောင် ထိန်းထားရေ ကြိုး
    လေးကိုင်း၏ အစွန်းတစ်ဘက် တစ်ချက်စီတွင် တင်းကြပ်စွာ ချည်နှောင် ထိန်းထားသော ကြိုး
    bowstring [maths.] chord
    နာမ်

    လေးခင်း

    [lékʰɪ́ɴ]
    လေးအစွမ်းကို ပြသော အခမ်းအနား
    လေးအစွမ်းကို ပြသော အခမ်းအနား
    exhibition of archery skills [theatre] musical accompaniment for an archery scene
    နာမ်

    လေးခင်းပြ

    [lékʰɪ́ɴpɹ]
    လေးညှို့ကို တင်ဟန်၊ ချဟန်၊ ပစ်ဟန် အစဟိစွာတိကို ပြောင်မြောက်စွာ ပြရေ
    လေးညှို့ကို တင်ဟန်၊ ချဟန်၊ ပစ်ဟန် စသည်များကို ပြောင်မြောက်စွာ ပြသည်
    [theatre] perform an archery dance [fig.] show one’s anger by grotesque movements of the hands and feet
    ကြိယာ

    လေးခင်းပြင်

    [lékʰɪ́ɴpɹɪ̀ɴ]
    လေးအတတ်ကို အစွမ်းပြဖို့ ပြုလုပ်ထားရေ ပြင်လယ်ဂေါင်။ ဟိးရက္ခိုင်ဘုရင် မင်းရို့ လက်ထက်က လေးခင်းပြဖို့ မြောက်ဦးမြို့ သကျမာန်အောင် စာတီ အဟိဖက် တောင်နားမာ လေးခင်း ပြစွာကို ပွဲကြည့် ပရိတ်သတ်ရို့ ကြည့်ရှုရန် ကျောက်ပြား တိနန့် အဆင့်ဆင့် ပြုလုပ်ထားရေ ပြင်လယ်ဂေါင်ကြ
    လေးအတတ်ကို အစွမ်းပြရန် ပြုလုပ်ထားသော ကွင်းပြင်။ ရှေးရခိုင်ဘုရင် မင်းတို့ လက်ထက်က လေးခင်းပြရန် မြောက်ဦးမြို့ သကျမာန်အောင် စေတီ အရှေ့ဘက် တောင်နားတွင် လေးခင်း ပြသည်ကို ပွဲကြည့် ပရိတ်သတ်တို့ ကြည့်ရှုရန် ကျောက်ပြား များဖြင့် အဆင့်ဆင့် ပြုလုပ်ထားသော ကွင်းပြင်ကြ
    glebe
    နာမ်

    လေးခွ

    [lékʰw]
    ဆွဲပနာ ဆန့်နိုင် ရုန်းနိုင်စွမ်း ဟိသော သားရေ ကြိုးတပ်ပြီးကေ လောက်စာလုံးနန့် ပစ်ရရေ သစ်သားခွလေး
    ဆွဲ၍ ဆန့်နိုင် ရုန်းနိုင်စွမ်း ယှိသော သားရေ ကြိုးတပ်၍ လောက်စာလုံးနှင့် ပစ်ရသော သစ်သားခွလေး
    catapult for shooting with clay pellets - slingshot (Am.)
    နာမ်

    လေးစပ်ထွန်

    [lésaʔtʰʊ̀ɴ]
    လယ်ကွက် တကွက်ကို အလျားတစပ် အနံတစပ်ဖြင့်။ ဒေါင့်နှစ်စပ်အနိန်နန့် လေးစပ်ပြည့် ထွန်သည်
    လယ်ကွက် တစ်ကွက်ကို အလျားတစ်စပ် အနံတစ်စပ်ဖြင့်။ ထောင့်နှစ်စပ် အားဖြင့် လေးစပ်ပြည့် ထွန်သည်
    plough a paddy field twice lengthwise and twice breadthwise
    ကြိယာ