Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,521–1,540 of 1,963 words

    လ

    လေးပေါင်လေးဖက်ဖင်ကားရား

    [lépèàɪ̀ɴlépʰɛʔpʰɪ̀ɴkáɹá]
    ညဉ့်ကာလ၏ အပိုင်းအရာ
    ညဉ့်ကာလ၏ အပိုင်းအခြား
    night
    ကြိယာ

    လေးပြတ်သံမှို

    [lépɹaʔθံm̥Ò]
    သံစိမ်းနန့် အကြမ်းစား ပြုလုပ်ထားရေ အဖူးမှ အဖျားချွန် အထိ တောက်လျှောက် သွယ်ရှူး လားရေ သံမှိုတမျိုး။ လေးပြားသံမှို လို့လေ့ ခေါ်သိရေ
    သံစိမ်းနှင့် အကြမ်းစား ပြုလုပ်ထားသော အဖူးမှ အဖျားချွန် အထိ တောက်လျှောက် သွယ်ရှူး သွားသော ရိုက်သံတစ်မျိုး။ လေးပြားသံမှို ဟုလည်း ခေါ်သေးသည်
    nail
    နာမ်

    လေးပွာတက်

    [lépwàtɛʔ]
    (ဥပစာ) ကြွားဝင့် ပလွှား ပြောဆိုရေ
    (ဥပစာ) ကြွားဝင့် ပလွှား ပြောဆိုသည်
    boast
    ကြိယာ

    လေးဘက်ချအိမ်

    [lébʱɛʔɕʔèɪɴ]
    အဆောက်အအုံမာ အမိုးကို လေးဘက်လေးတန် စလုံးသို့ ကျစီရေ အိမ်
    အဆောက်အအုံတွင် အမိုးကို လေးဘက်လေးတန် စလုံးသို့ ကျစေသော အိမ်
    way of hauling a house on all fours
    နာမ်

    လေးဘက်တွား

    [lébʱɛʔtWà]
    အလျားမှောက်ဗျာယ် ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက်ကို ထောက်၍လားရေ
    အလျားမှောက်လျက် ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက်ကို ထောက်၍သွားသည်
    stage when it crawls on all fours
    ကြိယာ

    လေးဘက်ထောက်

    [lébʱɛʔtʰɔ́ɛʔ]
    (ဥပစာ) ကြီးကျယ်စွာ ဆုံးယှုံးမှုကြောင့် ယူကျုံး မရယောင် ခံစားရရေ
    (ဥပစာ) ကြီးကျယ်စွာ ဆုံးရှုံးမှုကြောင့် ယူကျုံး မရအောင် ခံစားရသည်
    on hands and knees
    ကြိယာ

    လေးဘက်နာ

    [lébʱɛʔnà]
    ကျွဲ၊ နများ ခြေလက် နာကြင်သော ရောဂါတမျိုး။ ၂၊ လူမာ ဖြစ်ပွား တတ်ရေ ခြီဆစ်လက်ဆစ် နာကြင်သော ရောဂါ
    ကျွဲ၊ နွားများ ခြေလက် နာကျင်သော ရောဂါတစ်မျိုး။ ၂၊ လူတွင် ဖြစ်ပွား တတ်သော ခြေဆစ်လက်ဆစ် နာကျင်သော ရောဂါ
    arthritis of all four limbs
    နာမ်

    လေးဘက်ရွီ

    [lébʱɛʔɹwí]
    သစ်လုံးမှ အထဲသား လေးမြှောင့်တုံး ရဟိစီရန် အကာမျက်နှာစာ လေးဘက်ကို ခွဲချရေ
    သစ်လုံးမှ အတွင်းသား လေးမြှောင့်တုံး ရယှိစေရန် အကာမျက်နှာစာ လေးဘက်ကို ခွဲချသည်
    the four cardinal points of the compass of square
    ကြိယာ

    လေးဘက်လား

    [lébʱɛʔlá]
    လေးဘက်လား ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက် ထောက်၍ သွားခြင်း
    လေးဘက်လား ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက် ထောက်၍ သွားခြင်း
    (of an infant) stage when it crawls on all fours
    နာမ်

    လေးဘက်လေးရပ်

    [lébʱɛʔléɹaʔ]
    အရပ်လေးမျက်နှာ
    အရပ်လေးမျက်နှာ
    the four cardinal points of the compass - the cardinal points
    နာမ်

    လေမနီ

    [lèmní]
    သကြားနန့် သမ္ဘရာရည် ရောစပ်ထားရေ ရှာလပတ်ရည် တမျိုး။ လေမနီသော်ဒါ၊ ဒုတ်ကမာကေ၊ ဇိန်ဇေသနပတ် (ပဒုမ္မ)
    သကြားနှင့် သမ္ဘရာရည် ရောစပ်ထားသော အဖျော်ရည် တစ်မျိုး။ လေမနီသော်ဒါ၊ ဒုတ်ကမာကေ၊ ဇိန်ဇေသနပတ် (ပဒုမ္မ)
    sugar juise
    နာမ်

    လေးမျက်နှာဘုရား

    [lémrɛʔn̥àbʱoʊɹá]
    အဟိ၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက် လေးမျက်နှာမာ မုခ်တခုကျ ဟိသော ဘုရား
    အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက် လေးမျက်နှာတွင် မုခ်တစ်ခုစီ ယှိသော ဘုရား
    four face of pagoda
    နာမ်

    လေးမြတ်

    [lémɹaʔ]
    ကြည်ညို လေးစားသည်
    ကြည်ညို လေးစားသည်
    respect
    ကြိယာ

    လေးလေးစားစား

    [lélésásá]
    သတိမူဗျာယ်။ ရိုသီရေအနိန်နန့်။ အထူး ဂရုထူဗျာယ်
    သတိမူလျက်။ ရိုသေသော အားဖြင့်။ အထူး ဂရုစိုက်လျက်
    respectfully
    ကြိယာ

    လေသတ်

    [lèθaʔ]
    အပင်ကြီးများ ပေါ်၌ ကပ်၍ ပေါက်တတ်ရေ အနွယ်နန့်အမြစ် မျှင်များ စုထွေးနီရေ ကျီးပေါင်းပင် တမျိုး
    သစ်ပင်ကြီးများ ပေါ်၌ ကပ်၍ ပေါက်တတ်သော အနွယ်နှင့်အမြစ် မျှင်များ စုထွေးနေသည့် ကျီးပေါင်းပင် တစ်မျိုး
    bulbous growth
    နာမ်

    လေသီလေသတ်

    [lèθílèθaʔ]
    ခြီထောက် အစဟိရေ အရာများ သန်မာ ခိုင်မြဲခြင်း မဟိပဲ။ ဇာပိုင်လဲဝေ၊ လားဖို့မတတ် တေပိုင် လေသီလေသတ် လားနီရေကာ (အရပ်)
    ခြေထောက် စသော အရာများ သန်မာ ခိုင်မြဲခြင်း မယှိပဲ။ ဇာပိုင်လဲဝေ၊ လားဖို့မတတ် တေပိုင် လေသီလေသတ် လားနီရေကာ (အရပ်)
    polio
    ကြိယာဝိသေသန

    လေးဟပ်လေးစိတ်

    [léhaʔléseɪʔ]
    အဂေါင်း၌ ဆံပင်ကို (စင်အောင် မရိတ်ပဲ) ရှေ့၊ နောက်၊ ဖီးတဖက် တချက်စီ ရိတ်ရေ။ (ရှေးက ဘုရင်မင်းမြတ်ရို့စွာ မင်းပြစ် မင်းဒဏ် သင့်ရေ သူရို့ကို အဂေါင်းကို လေးဟပ် ရိတ်ပြီးလျင် နောက်က ဟစ်အော်ပနာ မြို့ကို လှည့်လည်စီခြင်းနန့် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဥယျာဉ်မာ ပန်း၊ သစ်ပင
    ဦးခေါင်း၌ ဆံပင်ကို (စင်အောင် မရိတ်ပဲ) ရှေ့၊ နောက်၊ ဘေးတစ်ဘက် တစ်ချက်စီ ရိတ်သည်။ (ရှေးက ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သည် မင်းပြစ် မင်းဒဏ် သင့်သော သူတို့ကို ဦးခေါင်းကို လေးဟပ် ရိတ်ပြီးလျင် နောက်က ဟစ်အော်၍ မြို့ကို လှည့်လည်စေခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဥယျာဉ်တွင် ပန်း၊ သစ်ပင
    be split into four parts
    ကြိယာ

    လော

    [lɔ́]
    ကွယ်လွန်ရေ။ အနိစ္စ ရောက်ရေ။ ဦးစောလှခိုင် အသည်းကင်ဆာနန့် ဆီးရုံမာ လောရေလတ် (အရပ်)
    ကွယ်လွန်သည်။ အနိစ္စ ရောက်သည်။ ဦးစောလှခိုင် အသည်းကင်ဆာနန့် ဆီးရုံမှာ လောရေလတ် (အရပ်)
    die
    ကြိယာ

    လော့

    [lɔ̰]
    ခိုင်းစီခြင်း၊ တိုက်တွန်းခြင်းကို ဖော်ပြလိုရာမာ ကြိယာ၏ အဆုံးမာ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဤဥစ္စာကို ယူပနာ အမင်ာင်၏ အမင်ပါးကို လားလီလော့
    စေခိုင်းခြင်း၊ တိုက်တွန်းခြင်းကို ဖော်ပြလိုရာ၌ ကြိယာ၏ အဆုံးတွင် စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဤဥစ္စာကို ယူ၍ အမောင်၏ အမေထံသို့ သွားလေလော့
    [lit] postpositional marker suffixed to verbs to indicate an imperative mood (as in တက်ကြွကြ~။ ပြိုင်တူထ~။)
    ပစ္စည်း

    လော၂

    [lɔ́၂]
    အမီးဝါကျမာ ကြိယာ၏ နောက်မာ ဆက်ပြောသော ဝန်စကား
    အမေးဝါကျတွင် ကြိယာ၏ နောက်၌ ဆက်ပြောသော ပစ္စည်းစကား
    and
    ပစ္စည်း