Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 141–160 of 1,963 words

    လ

    လက်စုတ်

    [lɛʔsoʊʔ]
    လက်အငြိမ်မနိန်ဘဲ မပြုသင့်ရာ ပြုရေ။ မစဉ်းမစားပဲ ပျက်စီးဖွယ် တခုခုကို အမှတ်မထင် ပြုမူရေ။ ၂၊ (နမူနာ) ခိုးဝှက်သည်
    လက်အငြိမ်မနေဘဲ မပြုသင့်ရာ ပြုသည်။ မစဉ်းမစားပဲ ပျက်စီးဖွယ် တစ်ခုခုကို အမှတ်မထင် ပြုမူသည်။ ၂၊ (ဥပမာ) ခိုးဝှက်သည်
    toy with things - fiddle with things [ fig ] have kleptomaniacal tendency
    ကြိယာ

    လက်စုံမိုး

    [lɛʔsòʊɴmó]
    လက်ဆယ်ချောင်းကို ပူးယှက်၍ ကြာငုံအသွင် နဖူးပြင်၌ တင်ချီ ရေ။ အရိုအသီ၊ အလီးအမြတ်၊ လက်စုံမိုး၍ ဟိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျော့၊ ကန်တော့ပါ၏
    လက်ဆယ်ချောင်းကို ပူးယှက်၍ ကြာငုံအသွင် နဖူးပြင်၌ တင်ချီ သည်။ အရိုအသေ၊ အလေးအမြတ်၊ လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျော့၊ ကန်တော့ပါ၏
    make a reverential gesture with the two palms touching each other and raised above the forehead
    ကြိယာ

    လက်စောင့်ခြီစောင့်

    [lɛʔsa̰ʊɴkʰɹìsa̰ʊɴ]
    အလိုဟိရေအခါ ရနှိုင်ယောင် အသင့် ဆောင်ထားရေ အရာ
    အလိုယှိသောအခါ ရနိုင်အောင် အသင့် ဆောင်ထားသော အရာ
    sundry items kept in reserve for emergencies
    နာမ်

    လက်စွပ်

    [lɛʔswaʔ]
    လက်ချောင်းမာ ဝတ်ဆင်ရန် ကျောက်မျက် ရတနာစီခြယ်ကာ ရွှီ၊ ငွီ အစဟိစွာနန့် ပြုလုပ်ထားရေ အကွင်း။ လက်စွပ် တခြည်၊ ပျောက်ခရေ၊ အသားညို ဒိုးအောင် လက်မာ ဇာဖက်က (တေး)
    လက်ချောင်းတွင် ဝတ်ဆင်ရန် ကျောက်မျက် ရတနာစီခြယ်ကာ ရွှေ၊ ငွေ စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အကွင်း။ လက်စွပ် တခြည်၊ ပျောက်ခရေ၊ အသားညို ဒိုးအောင် လက်မှာ ဘယ်ဖက်က (တေး)
    ring worn on the finger
    နာမ်

    လက်စွပ်တခြည်

    [lɛʔswaʔtkʰɹɛ]
    လက်ချောင်းမာ ဝတ်ဆင်ရန် စိန်ကျောက်ရံကာ ရွှီ၊ ငွီ အစဟိစွာရို့နန့် ပြုလုပ်ထားရေ (လက်စွပ်တခြည်) လက်စွပ်အကွင်း တခု။ လက်စွပ်တခြည် ပျောက်ခရေ (အရပ်)
    လက်ချောင်းတွင် ဝတ်ဆင်ရန် စိန်ကျောက်ရံကာ ရွှေ၊ ငွေ စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော (လက်စွပ်တစ်ကွင်း) လက်စွပ်အကွင်း တစ်ခု။ လက်စွပ်တစ်ခြည် ပျောက်ခရေ (အရပ်)
    a ring
    နာမ်

    လက်စွမ်း

    [lɛʔsʊ̀ɴ]
    ပုဂ္ဂိုလ် တယောက်ယောက်နှင့် ဆောင်ရွက်နိုင်မှု အရည်အခြင်း။ ၂၊ ပြောင်မြောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ချက်။ ၃၊ အရည်အခြင်း တန်ခိုး သတ္တိ။ ၄၊ အချက် အပြုတ်၌ အရသာဟိအောင် ပြုနိုင်စွမ်း
    ပုဂ္ဂိုလ် တစ်စုံတစ်ဦးနှင့် ဆောင်ရွက်နိုင်မှု အရည်အချင်း။ ၂၊ ပြောင်မြောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ချက်။ ၃၊ အရည်အချင်း တန်ခိုး သတ္တိ။ ၄၊ အချက် အပြုတ်၌ အရသာရှိအောင် ပြုနိုင်စွမ်း
    skill - dexterity
    နာမ်

    လက်စွမ်းပြ

    [lɛʔsʊ̀ɴpɹ]
    ပုဂ္ဂိုလ် တယောက်ယောက်နှင့် ဆောင်ရွက်နိုင်မှု အရည်အခြင်းကို ပြရေ။ ၂၊ ပြောင်မြောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ချက်ဖြင့် လက်စွမ်းပြရေ
    ပုဂ္ဂိုလ် တစ်စုံတစ်ဦးနှင့် ဆောင်ရွက်နိုင်မှု အရည်အချင်းကို ပြသည်။ ၂၊ ပြောင်မြောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ချက်ဖြင့် လက်စွမ်းပြသည်
    display one’s prowess
    ကြိယာ

    လက်စွမ်းရည်

    [lɛʔsʊ̀ɴɹɛ̀]
    ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်း၊ တိုက်ခိုက် အောင်မြင်နိုင်စွမ်း အစဟိရေ ကာယစွမ်းရည်
    ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်း၊ တိုက်ခိုက် အောင်မြင်နိုင်စွမ်း စသော ကာယစွမ်းရည်
    skill - dexterity
    နာမ်

    လက်စွမ်းရည်တူ

    [lɛʔsʊ̀ɴɹɛ̀tù]
    လက်စွမ်းလက်စ အရည်အခြင်းတူညီရေ
    လက်စွမ်းလက်စ အရည်အချင်းတူညီသော
    skilled
    နာမဝိသေသန

    လက်စွမ်းရည်တူ၂

    [lɛʔsʊ̀ɴɹɛ̀tù၂]
    လက်စွမ်းလက်စချင်း တူညီသူ
    လက်စွမ်းလက်စချင်း တူညီသူ
    skill
    နာမ်

    လက်စွယ်

    [lɛʔswɛ̀]
    လက်သည်း ဖီးစောင်း အရင်း၌ အစွယ်ပိုင် လက်သည်းစ အချေ
    လက်သည်း ဘေးစောင်း အရင်း၌ အစွယ်သဖွယ် လက်သည်းစ ကလေး
    corner edge of a finger nail corner end of a building cart etc. flank of an advancing troop
    နာမ်

    လက်စွယ်ငုပ်

    [lɛʔswɛ̀ŋoʊʔ]
    လက်သည်း ဖီးစောင်း အရင်း၌ အစွယ်ပိုင် လက်သည်းစ အချေ၊ ယင်းပိုင် လက်စွယ်ထွက်ကေ ကိုက်ခဲနာကြင်၍ အနာဖြစ် တတ်သည်
    လက်သည်း ဘေးစောင်း အရင်း၌ အစွယ်သဖွယ် လက်သည်းစ ကလေး၊ ယင်းသို့ လက်စွယ်ထွက်လျှင် ကိုက်ခဲနာကျင်၍ အနာဖြစ် တတ်သည်
    (of finger nail) grow inward - have an ingrown finger nail
    ကြိယာ

    လက်စွဲလက်ငြင်း

    [lɛʔswɛlɛʔɲɪ́ɴ]
    လက်ငင်း အခိုက်အတန့်အနိန်နန့်
    လက်ငင်း အခိုက်အတန့်အားဖြင့်
    momentarily
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ဆက်

    [lɛʔsʰɛʔ]
    မမာ့နှင့် ယောက်ျားကို စုံဖက်ပီးရေ။ လက်ဆက်ခြင်း ဆိုစွာမာ မမာ့နှင့် ယောက်ျားကို စုံဖက်ပေးခြင်းကို ဆိုရေ။ (ပါရာ)
    မိန်းမနှင့် ယောက်ျားကို ထိမ်းမြားပေးသည်။ လက်ဆက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ မိန်းမနှင့် ယောက်ျားကို ထိမ်းမြားပေးခြင်းကို ဆိုသည်။ (ပါရာ)
    (usually of a widower) marry a kin of ones late spouse wed - marry
    ကြိယာ

    လက်ဆက်ခြည်

    [lɛʔsʰɛʔkʰɹɛ]
    အဝတ်အထည် အစဟိစွာရို့မာ မရက်ပဲ ချန်ထားရေ ခြည်မျှင်။ အစွန်းအမြိတ်။ ရက်ရာခတောင်း လက်ဆာရို့နန့် ဆို့ပိတ်ထား လိုက်ပါ၏ (ဥဒိန်တု)
    အဝတ်အထည် စသည်တို့တွင် မရက်ပဲ ချန်ထားသော ချည်မျှင်။ အစွန်းအမြိတ်။ ရက်ရာပုဆိုး လက်ဆာတို့နှင့် ဆို့ပိတ်ထား လိုက်ပါ၏ (ဥဒိန်တု)
    none
    နာမ်

    လက်ဆာ

    [lɛʔsʰà]
    တံပက်၊ စောင်၊ အထည် အစဟိစွာ၏ အစွန်းမာ မရက်ပဲ ချန်ထားရေ ခြည်မျှင်စု။ ယင်းတံပက် အစဟိစွာ၏ နဘယံမာ အလှအပအဖြစ် တန်ဆာဆင် ထားရေ ပန်းဖွားစရေ။ ၂၊ တံပက်စောင် အစဟိစွာရို့၏ အနား၌ မရက်ပဲ ချန်ထားရေ ခြည်စ
    တဘက်၊ စောင်၊ အထည် စသည်၏ အစွန်းတွင် မရက်ပဲ ချန်ထားသော ချည်မျှင်စု။ ယင်းတဘက် စသည်၏ အနားစွန်းတွင် အလှအပအဖြစ် တန်ဆာဆင် ထားသော ပန်းဖွားစသည်။ ၂၊ တဘက်စောင် စသည်တို့၏ အနား၌ မရက်ပဲ ချန်ထားသော ချည်စ
    none
    နာမ်

    လက်ဆာခြည်

    [lɛʔsʰàkʰɹɛ]
    အဝတ်အထည် အစဟိစွာရို့မာ မရက်ပဲ ချန်ထားရေ ခြည်မျှင်။ အစွန်းအမြိတ်။ ရက်ရာခတောင်း လက်ဆာရို့နန့် ဆို့ပိတ်ထားလိုက်ပါ၏ (ဥဒိန်တု)
    အဝတ်အထည် စသည်တို့တွင် မရက်ပဲ ချန်ထားသော ချည်မျှင်။ အစွန်းအမြိတ်။ ရက်ရာပုဆိုး လက်ဆာတို့နှင့် ဆို့ပိတ်ထားလိုက်ပါ၏ (ဥဒိန်တု)
    none
    နာမ်

    လက်ဆာဆက်

    [lɛʔsʰàsʰɛʔ]
    ရက်ကန်းမာ ခြည်ပင်ချင်း ဆက်ရေ့ အလွယ်ဆက်နည်း
    ယက်ကန်းတွင် ချည်ပင်ချင်း ဆက်သည့် အလွယ်ဆက်နည်း
    none
    နာမ်

    လက်ဆီးခံ

    [lɛʔsʰïkʰံ]
    လက်ကို သန့်စင်အောင် ဆီးကြောရန် ရေထည့်ထားရေ ခွက်တမျိုးမျိုး
    လက်ကို သန့်စင်အောင် ဆေးကြောရန် ရေထည့်ထားသော ခွက်တစ်မျိုးမျိုး
    finger bowl
    နာမ်

    လက်ဆီးဒုံ

    [lɛʔsʰïdòʊɴ]
    လက်ကို ဆီးကြောရန် ရေထည့်ထားရေ ခွက်တမျိုးမျိုး။ ဇရုံ
    လက်ကို ဆေးကြောရန် ရေထည့်ထားသော ခွက်တစ်မျိုးမျိုး။ ဇလုံ
    finger bowl - wash basin
    နာမ်