Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,581–1,600 of 1,963 words

    လ

    လောက်စာသီး

    [lɔ́ɛʔsàθï]
    လောက်လေးနှင့် ပစ်ရရေ မြီကျက်ခဲ အလုံး
    လောက်လေးနှင့် ပစ်ရသည့် မြေကျက်ခဲ အလုံး
    pellet for pellet bow or a catapult
    နာမ်

    လောက်စာသီး၂

    [lɔ́ɛʔsàθï၂]
    ရွံ့စိပျော့ညံ့ကို လောက်စာလုံး ဖြစ်ယောင် အလုံး ပြုရရေ
    ရွံ့စေ့ပျော့ညံ့ကို လောက်စာလုံး ဖြစ်အောင် အလုံး ပြုရသည်
    make pellet with clay
    ကြိယာ

    လောက်စာသီးလောက်

    [lɔ́ɛʔsàθïlɔ́ɛʔ]
    အရွယ်အစား ပမာဏကို မှန်းဆပြောဆို ရာမာ သုံးသော စကားလုံး။ နရွဲသီးဆိုရာ လောက်စာသီးလောက် ကြီးမည် (အရပ်)
    အရွယ်အစား ပမာဏကို မှန်းဆပြောဆို ရာတွင် သုံးသော စကားလုံး။ နရွဲသီးဆိုရာ လောက်စာသီးလောက် ကြီးမည် (အရပ်)
    size as small as pellet
    ပစ္စည်း

    လောက်ယက်

    [lɔ́ɛʔjɛʔ]
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှား လားလာနီရေ
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှား သွားလာနေသည်
    in a state of turmoil or bustle
    ကြိယာ

    လောက်ယက်ခတ်

    [lɔ́ɛʔjɛʔkʰaʔ]
    မငြိမ်မသက် ရည်ရွယ်ချက်မဟိ လှုပ်ရှား လားလာရေ။ မတည်မငြိမ် ဟိရေ။ တနီရာမှ တနီရာသို့ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် လားလာနီရေ
    မငြိမ်မသက် ရည်ရွယ်ချက်မယှိ လှုပ်ရှား သွားလာသည်။ မတည်မငြိမ် ယှိသည်။ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် သွားလာနေသည်
    hurriedly - hastily - urgently
    ကြိယာ

    လောက်ရွှဲ

    [lɔ́ɛʔɹW̯ɛ]
    လုံးပတ် တထွာခွဲ နှစ်ထွာခန့်မျှ ဖြစ်ယောင် ကျောက်တုံးတိကို ထုဆစ်၍ ယင်းကျောက်စိုင် ခဲလုံးကြီးတိကို တွန်းကန်အား တမျိုးမျိုးနန့် အဝီးကို ပစ်လွှတ်နှိုင်ရေ ရှီးခေတ် လက်နက်တမျိုး။ (ဧပိုင် ကျောက်စိုင် ခဲလုံးကြီး လက်နက်တိကို မြောက်ဦးမြို့မာ ရာလိုက်
    လုံးပတ် တစ်ထွာခွဲ နှစ်ထွာခန့်လောက် ဖြစ်အောင် ကျောက်တုံးများကို ထုဆစ်၍ ယင်းကျောက်စိုင် ခဲလုံးကြီးများကို တွန်းကန်အား တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် အဝေးသို့ ပစ်လွှတ်နိုင်သော ရှေးခေတ် လက်နက်တစ်မျိုး။ (ဤသို့ ကျောက်စိုင် ခဲလုံးကြီး လက်နက်များကို မြောက်ဦးမြို့တွင် ရာလိုက်
    catapult (engine of war) sling to throw pellets
    နာမ်

    လောက်ရွှဲလုံး

    [lɔ́ɛʔɹW̯ɛlóʊɴ]
    လုံးပတ်တထွာခွဲ နှစ်ထွာခန့် လောက်ယောင်ဖြစ်ယောင် ကျောက်တုံးကြီး ရို့ကို ထုခွဲပြီးကေ လောက်စာလုံးကြီး ဖြစ်ယောင် ပြုလုပ်ထားရေ ကျောက်သီးလုံးကြီး
    လုံးပတ်တစ်ထွာခွဲ နှစ်ထွာခန့် လောက်အောင်ဖြစ်အောင် ကျောက်တုံးကြီး တို့ကို ထုခွဲ၍ လောက်စာလုံးကြီး ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ကျောက်ခဲလုံးကြီး
    pellet for pellet bow or a catapult
    နာမ်

    လောက်လမ်း

    [lɔ́ɛʔláɴ]
    ခြင်ဥမှ ပေါက်ဖွားသော ခြင်လောင်းငယ်တမျိုး
    ခြင်ဥမှ ပေါက်ဖွားသော ခြင်လောင်းငယ်တစ်မျိုး
    mosquito larva
    နာမ်

    လောက်လီလောက်ယက်

    [lɔ́ɛʔlílɔ́ɛʔjɛʔ]
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ယှားဗျာယ်
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားလျက်
    in a state of turmoil or bustle
    ကြိယာဝိသေသန

    လောက်လေးကိုင်း

    [lɔ́ɛʔlékáɪɴ]
    လောက်စာလုံးနန့် လောက်လေးပစ်ရန် ကြိုးနှစ်ပင်တပ်၊ လံထားရေ့ မာကျန်းသော ဝါးတံ
    လောက်စာလုံးဖြင့် လောက်လေးပစ်ရန် ကြိုးနှစ်ပင်တပ်၊ ချည်ထားသည့် မာကျန်းသော ဝါးတံ
    bow stave
    နာမ်

    လောက်လေးခွ

    [lɔ́ɛʔlékʰw]
    အခွထိပ် နှစ်ဖက်မာ ကပ်လံထားရေ သားရေကြိုး၏ တွန်းကန်အနိန်နန့် လောက်စာလုံးတပ်ပြီးကေ ပစ်လွှတ်ရရေ လေးတမျိုး
    အခွထိပ် နှစ်ဖက်တွင် ကပ်ချည်ထားသော သားရေကြိုး၏ တွန်းကန်အားဖြင့် လောက်စာလုံးတပ်၍ ပစ်လွှတ်ရသော လေးတစ်မျိုး
    catapult to throw pellets - slingshot
    နာမ်

    လောကျိုက်

    [lɔ́t͡ɕaɪʔ]
    ဝတ်ထားရေ ခတောင်းကို ပေါင်ကြားမှ လျို၍ နောက်မာ ညှက်ထားရေ
    ဝတ်ထားသော ပုဆိုးကို ပေါင်ကြားမှ လျို၍ နောက်တွင် ညှက်ထားသည်
    gird one’s loins
    ကြိယာ

    လောကြီး

    [lɔ́t͡ɕï]
    တခုတရီ အရာမာစီရန် ဆန္ဒထက်သန် လွန်းသော
    တစ်စုံတစ်ခု ပြီးမြောက်စေရန် ဆန္ဒထက်သန် လွန်းသော
    be hasty - be rash
    နာမဝိသေသန

    လောကြီးဇောကြီး

    [lɔ́t͡ɕïzɔ́t͡ɕï]
    စိတ်အား ထထက် သသန်နန့်။ ဇောစိတ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပေါ်နေသနန့်။ လောကြီးဇောကြီး၊ ဆိတ်သမသီခင်၊ အရီးနှီးသို့ (ထာနု)
    စိတ်အား ထက်သန်စွာ။ ဇောစိတ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပေါ်နေသဖြင့်။ လောကြီးဇောကြီး၊ ဆိတ်သမသီခင်၊ အရီးနှီးသို့ (ထာနု)
    be hasty - be rash
    ကြိယာဝိသေသန

    လောကွတ်

    [lɔ́kwaʔ]
    တဦးက တဦးအား ဖော်ရွေ ပျူငှာပြုမူ ပြောဆိုမှု
    တစ်ဦးက တစ်ဦးအား ဖော်ရွေ ပျူငှာပြုမူ ပြောဆိုမှု
    social graces [Pali လောကဝတ္တ] false cordiality [contraction of လောကဝတ်]
    နာမ်

    လောကွတ်ကျော်

    [lɔ́kwaʔt͡ɕɔ̀]
    ပဇာယန ပြုရာမာ လိုအပ်စွာထက် ပိုပြီးကေ ပြုသည်
    လောကဝတ် ပြုရာတွင် လိုအပ်သည်ထက် ပို၍ ပြုသည်
    act polite
    ကြိယာ

    လောကွတ်လုပ်

    [lɔ́kwaʔloʊʔ]
    မျက်နှာသာ ရဟိစီရန် ရပေါ်ဆီ အနိန်နန့် ပြုသည်
    မျက်နှာသာ ရရှိစေရန် အပေါ်ယံ အားဖြင့် ပြုသည်
    offer to oblige sb to curry favour from him act polite
    ကြိယာ

    လောင်

    [làʊɴ]
    မီးတောက်နှင့် ဟို့၍ လောင်စီရေ။ ၂၊ အပူပြင်းအားကြီး ထိတွိသနန့် မူလအခြီ ပျက်ပြားရေ။ ၃၊ (ဥပစာ) စိုးရိမ်သောကပူပင်ခြင်း ဖြစ်တေ
    မီးတောက်နှင့် ရှို့၍ လောင်စေသည်။ ၂၊ အပူပြင်းအားကြီး ထိတွေ့သဖြင့် မူလအခြေ ပျက်ပြားသည်။ ၃၊ (ဥပစာ) စိုးရိမ်သောက ပူပန်ခြင်း ဖြစ်သည်
    burn - be burnt [as in မီး~] scorch [as in နေ~-] [si] berate [as in အဖိုးကြီးက စိုးရိမ်~နေဖို့။]
    ကြိယာ

    လောင်း

    [láʊɴ]
    ရီပြင်ထက်မာ တက်အား၊ ရွက်အား၊ စက်အနိန်နန့် လိုရာသို့ ရွိနှိုင်ရေ သစ်သားပျိုင်ချပ်၊ သစ်တုံးနန့် ပြုလုပ်ထားရေ ယာဉ်
    ရေပြင်ပေါ်တွင် တက်အား၊ ရွက်အား၊ စက်အားဖြင့် လိုရာသို့ ရွေ့လျားနိုင်သည့် သစ်သားပျဉ်ချပ်၊ သစ်တုံးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ယာဉ်
    boat
    နာမ်

    လောင်း၂

    [láʊɴ၂]
    ဖြည့်စွက်ရေ။ ထပ်မံ ရောထည့်ရေ။ ၂၊ အရည်၊ ရေ အစဟိစွာ သွန်းချရေ။ ၃၊ ကစပ်မှု တခုခုမာ အလျော်အစား အတွက်ရာ ငွီ အရင်း ထည့်သွင်း ကစပ်တေ
    ဖြည့်စွက်သည်။ ထပ်မံ ရောထည့်သည်။ ၂၊ အရည်၊ ရေ စသည် သွန်းချသည်။ ၃၊ ကစားမှု တစ်ခုခုတွင် အလျော်အစား အလို့ငှာ ငွေ အရင်း ထည့်သွင်း ကစားသည်
    pour - water [as in ရေ~-] - put into the alms bowl proffer (food or other offerings to a monk on his round of collecting offerings) [as in ဆွမ်းဆန်စိမ်း~-] reinforce [as in အားသစ်~-] - supplementbet or place a bet [as in အလျော်အစား~-] cast - mould [as
    ကြိယာ