Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,621–1,640 of 1,963 words

    လ

    လောင်ပြွန်း

    [làʊɴpWɹáɴ]
    မြေ၊ ကြွီ၊ ဖန်၊ ရွှီ၊ ငွီ၊ ကြီး၊ ပလတ်စတ အစဟိစွာ့ ဝန် အမျိုးမျိုးနန့် ပြုလုပ်ရေ ထည့်စရာ (ထမင်းစားစရာ) အသုံးအဆောင်။ ကုလားပုစွန်၊ ဆားငန်ငန်၊ ကြာဇံမစား၊ အမျက်တင်၊ ရွှီလောင်ပွန်းမာ၊ ကြင်းလို့ထား (တေး)
    မြေ၊ ကြွေ၊ ဖန်၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး၊ ပလတ်စတစ် စသည့် ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော ထည့်စရာ (ထမင်းစားစရာ) အသုံးအဆောင်။ ကုလားပုစွန်၊ ဆားငန်ငန်၊ ကြာဇံမစား၊ အမျက်တင်၊ ရွှီလောင်ပွန်းမှာ၊ ကြင်းလို့ထား (တေး)
    cup - saucer - plate - dish - pottery - crockery [as in ~ ဆိုင်-]
    နာမ်

    လောင်ပွန်း

    [làʊɴpʊ́ɴ]
    မြေ၊ ကြွီ၊ ဖန်၊ ရွှီ၊ ငွီ၊ ကြီး၊ ပလတ်စတ အစဟိစွာ့ ဝန် အမျိုးမျိုးနန့် ပြုလုပ်ရေ ထည့်စရာ (ထမင်းစားစရာ) အသုံးအဆောင်။ ကုလားပုစွန်၊ ဆားငန်ငန်၊ ကြာဇံမစား၊ အမျက်တင်၊ ရွှီလောင်ပွန်းမာ၊ ကြင်းလို့ထား (တေး)
    မြေ၊ ကြွေ၊ ဖန်၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး၊ ပလတ်စတစ် စသည့် ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော ထည့်စရာ (ထမင်းစားစရာ) အသုံးအဆောင်။ ကုလားပုစွန်၊ ဆားငန်ငန်၊ ကြာဇံမစား၊ အမျက်တင်၊ ရွှီလောင်ပွန်းမှာ၊ ကြင်းလို့ထား (တေး)
    cup - saucer - plate - dish - pottery - crockery [as in ~ ဆိုင်-]
    နာမ်

    လောင်ပွန်းဆီး

    [làʊɴpʊ́ɴsʰï]
    အသား စိကေချေ ကပ်ကျန်ရစ်သော အရိုး။၂၊ (ဥပစာ) ကောင်းရေ တနည်း အများစုဖြစ်ရေ အကျိုးအမြတ် တိကို လူတိက ရယူပြီးကေ ကျန်သည့် ညံ့ဖျင်းသော တနည်း နည်းပါးသော အကပ်အသပ်
    အသား အနည်းငယ် ကပ်ကျန်ရစ်သော အရိုး။၂၊ (ဥပစာ) ကောင်းသော သို့မဟုတ် အများစုဖြစ်သော အကျိုးအမြတ် များကို သူတစ်ပါးက ရယူပြီးနောက် ကျန်သည့် ညံ့ဖျင်းသော သို့မဟုတ် နည်းပါးသော အကြွင်းအကျန်
    left-overs - remnant
    နာမ်

    လောင်ပွန်းဆီးကျ

    [làʊɴpʊ́ɴsʰït͡ɕ]
    (အားလုံးအလီး ပချင်းသီးဆိုရေပိုင်) လူများ ပြုလုပ် ခသရွီး မကောင်း ဆိုးကျိုး ဟူသမျှကို အဆုံးမာ ကိုယ့်ပေါ်၌ ကျရောက် ခံခရခြင်း ဖြစ်တေ
    (အားလုံးအလီး ပချင်းသီးဆိုသကဲ့သို့) သူတစ်ပါး ပြုလုပ် ခဲ့သမျှသော မကောင်း ဆိုးကျိုး ဟူသမျှကို အဆုံးတွင် မိမိပေါ်၌ ကျရောက် ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်
    put the blame on of one’s
    ကြိယာ

    လောင်ပွန်းလု

    [làʊɴpʊ́ɴloʊ]
    (ဥပစာ) လူတိ၏ အခွင့်အရီး အလုပ်အကိုင် ရာထူး စစွာကို မရရယောင် အကြိတ်အနယ် ကြိုးစားသည်
    (ဥပစာ) သူတစ်ပါး၏ အခွင့်အရေး အလုပ်အကိုင် ရာထူး စသည်ကို မရရအောင် အကြိတ်အနယ် ကြိုးစားသည်
    try keenly - with all-out effort
    ကြိယာ

    လောင်းပွဲ

    [láʊɴpwɛ]
    အစားအစာ ကျွေးမွီးရာမာ ထပ်ဖြည့်ဖို့အတွက် အရံသင့် ဆောင်ထားရေ စားဖွယ်
    အစားအစာ ကျွေးမွေးရာတွင် ထပ်ဖြည့်ရန်အတွက် အရံသင့် ဆောင်ထားသော စားဖွယ်
    extra dish for second helpings
    နာမ်

    လောင်မီး

    [làʊɴmï]
    အာကာသမာ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် ဆန့်ကျင်ဘက် လျှပ်စစ်ဓာတ် အချင်းချင်း ပွတ်တိုက် ထိခိုက်ရာမှ ပြင်းထန်စွာ မြည်ဟိန်းပေါက်ကွဲ လောင်ကျွမ်းရေ၏ အဖြစ်
    အာကာသတွင် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် ဆန့်ကျင်ဘက် လျှပ်စစ်ဓာတ် အချင်းချင်း ပွတ်တိုက် ထိခိုက်ရာမှ ပြင်းထန်စွာ မြည်ဟိန်းပေါက်ကွဲ လောင်ကျွမ်းသည်၏ အဖြစ်
    same as thunder kind of paddy pest - fire - flames
    နာမ်

    လောင်မီးကျ

    [làʊɴmït͡ɕ]
    အာကာသမာ လျှပ်စစ်ဓာတ် ပေါက်ကွဲရာမှ မီးစွဲ လောင်ကျွမ်းရေ။ လောင်မီးကျဗျာယ် နတ်ရို့စက် (စက်ကြီး)
    အာကာသတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် ပေါက်ကွဲရာမှ မီးစွဲ လောင်ကျွမ်းသည်။ လောင်မီးကျလျက် နတ်တို့စက် (စက်ကြီး)
    be burnt as a result of lightning strike be set a flame
    ကြိယာ

    လောင်လင်

    [làʊɴlɪ̀ɴ]
    ထပ်ပြန် တလဲလဲ တိုက်တွန်း တောင်းဆိုရေ။ မရမက တောင်းဆိုရေ။ ၂၊ စိတ်မချမ်းမသာ ကသိကအောက် ဖြစ်တေ။ ဇော်အို မွေးဖ၊ သမီးဖြူလေ၊ လှရူပကြောင့်၊ စိတ်ကလောင်လင်၊ တသတ်သတ်နှင့်၊ တွက်ခြင်းအင်က (ပန်း)
    ထပ်ပြန် တလဲလဲ တိုက်တွန်း တောင်းဆိုသည်။ မရမနေ တောင်းဆိုသည်။ ၂၊ စိတ်မချမ်းမသာ ကသိကအောက် ဖြစ်သည်။ ဇော်အို မွေးဖ၊ သမီးဖြူလေ၊ လှရူပကြောင့်၊ စိတ်ကလောင်လင်၊ တသက်သက်နှင့်၊ တွက်ခြင်းအင်က (ပန်း)
    request persistently
    ကြိယာ

    လောင်လင်ခတ်

    [làʊɴlɪ̀ɴkʰaʔ]
    သုတ်သုတ်ပျာပျာ ပြုရေ။ ကမန်းကတန်း ပြုမူ လှုပ်ရှားရေ။ ၂၊ မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားရေ။ ၃၊ ထပ်ပြန် တလဲလဲ တိုက်တွန်း တောင်းဆိုရေ
    သုတ်သုတ်ပျာပျာ ပြုသည်။ အလျင်စလို ပြုမူ လှုပ်ရှားသည်။ ၂၊ မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားသည်။ ၃၊ ထပ်ပြန် တလဲလဲ တိုက်တွန်း တောင်းဆိုသည်
    hurriedly - hastily - urgently
    ကြိယာ

    လောစင်

    [lɔ́sɪ̀ɴ]
    ကွယ်လွန်ရေ။ အနိစ္စရောက်ရေ။ မောင်လှ အသည်း ကင်ဆာနန့် ဆီးရုံမာ လောရေလတ် (အရပ်)
    ကွယ်လွန်သည်။ အနိစ္စရောက်သည်။ မောင်လှ အသည်း ကင်ဆာနန့် ဆီးရုံမှာ လောရေလတ် (အရပ်)
    die
    ကြိယာ

    လောတည်း

    [lɔ́tɛ́]
    ဝတ်ထားရေ ခတောင်းကို ပေါင်ကြားမှ လျို၍ နောက်မာ ညှက်ထားရေ
    ဝတ်ထားသော ပုဆိုးကို ပေါင်ကြားမှ လျို၍ နောက်တွင် ညှက်ထားသည်
    gird one’s loins
    ကြိယာ

    လောတိုက်ဆော်

    [lɔ́taɪʔsʰɔ̀]
    အပူတပြင်း တောင်းခံရေ။ ကမန်းကတန်း တိုက်တွန်း ပူဆာရေ
    အပူတပြင်း တောင်းခံသည်။ အလျင်စလို တိုက်တွန်း ပူဆာသည်
    pester
    ကြိယာ

    လောထက်လောကြီး

    [lɔ́tʰɛʔlɔ́t͡ɕï]
    တဦးနန့် တဦး အပြိုင်အဆိုင် အသာယူကတ်ပနာ
    တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အပြိုင်အဆိုင် အသာယူကြလျက်
    vie
    ကြိယာဝိသေသန

    လောပင့်

    [lɔ́pɪ̀ɴ့]
    ခါးမာ ဝတ်ထားရေ့ အဝတ်ကို အထက်ကို စိကေချေ ပင့်တင် ထားရေ။ ရီကို မမြင်ခင် လောပင့်ရေ (ပုံ)
    ခါးတွင် ဝတ်ထားသည့် အဝတ်ကို အပေါ်သို့ အနည်းငယ် ပင့်တင် ထားသည်။ ရီကို မမြင်ခင် လောပင့်ရေ (ပုံ)
    in a noncommittal way - in limbo
    ကြိယာ

    လော့ပိုးတက်

    [lɔ̰pótɛʔ]
    မငြိမ်မသက် ဖြစ်တေ။ ၂၊ တစုံတရာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ရန် တက်ကြွသော ဆန္ဒကို ထိန်းချုပ်ပနာ မနိုင်ဖြစ်တေ
    မငြိမ်မသက် ဖြစ်သည်။ ၂၊ တစ်စုံတရာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ရန် တက်ကြွသော ဆန္ဒကို ထိန်းချုပ်၍ မနိုင်ဖြစ်သည်
    inquietude
    ကြိယာ

    လော့ပြန်မ

    [lɔ̰pɹàɴm]
    စာရိတ္တ ကိုယ်ကျင့် ပျက်ပြားသော မမာ့။ အရှက်အကြောက် မဟိဘဲ နီထိုင် အသက်မွီးသော မမာ့။ အလွန်မိုက်လှ၊ ချွန်းသန်ကေ၊ လင်းပြန်မမာ (ပဋာ)
    စာရိတ္တ ကိုယ်ကျင့် ပျက်ပြားသော မိန်းမ။ အရှက်အကြောက် ကင်းမဲ့စွာ နေထိုင် အသက်မွေးသော မိန်းမ။ အလွန်မိုက်လှ၊ ကမြင်းသန်ကေ၊ လင်းပြန်မမှာ (ပဋာ)
    prostitute
    နာမ်

    လောဘ

    [lɔ́bʱ]
    လိုချင်ခြင်း။ တပ်မက်မှု
    လိုချင်ခြင်း။ တပ်မက်မှု
    greed - avarice [Pali လောဘ]
    နာမ်

    လောဘကြီး

    [lɔ́bʱt͡ɕï]
    အစွဲကြီးရေ လောဘစိတ် လွန်ကဲသော လိုချင်တောင့်တမှု။ လောဘသန် လောကန္တာရသင့် (ပုံ)
    အစွဲကြီးသော လောဘစိတ် လွန်ကဲသော လိုချင်တောင့်တမှု။ လောဘကြီး လောကန္တာရသင့် (ပုံ)
    be greedy avaricious rapacious
    နာမ်

    လောဘတိုက်တွန်း

    [lɔ́bʱtaɪʔtʊ́ɴ]
    လောဘစိတ် ဖြစ်ပေါ်ရေ။ လောဘ တိုက်တွန်း အမြင်ကန်း (ပုံ)
    လောဘစိတ် ဖြစ်ပေါ်သည်။ လောဘ တိုက်တွန်း အမြင်ကန်း (ပုံ)
    be driven or motivated by inordinate greed
    ကြိယာ