Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,661–1,680 of 1,963 words

    လ

    လျက်ဆား

    [lrɛʔsʰá]
    အစာကြေ လီသက်စီခြင်း အကျိုးငှာ စားသုံးရရေ နွယ်ချို၊ ဇဝက်သာ၊ ဆပုတ်၊ ပရုတ် အစဟိရေ ဆီးဖက်များ ပါဝင်ရေ ဆီးမှုန့်၊ ဆီးပြား
    အစာကြေ လေသက်စေခြင်း အကျိုးငှာ စားသုံးရသော နွယ်ချို၊ ဇဝက်သာ၊ သိန္ဓော၊ ပရုတ် စသော ဆေးဖက်များ ပါဝင်သည့် ဆေးမှုန့်၊ ဆေးပြား
    (indigenous medicine) herbal and mineral preparation in powder form to be licked
    နာမ်

    လျပ်

    [lraʔ]
    နီရောင်နန့် ထိတွိရေအခါ မြင်ရ သပိုင်ယှောင်။ ၂၊ အလွန် ပါးလျသော
    နေရောင်နှင့် ထိတွေ့သောအခါ မြင်ရ သကဲ့သို့သော။ ၂၊ အလွန် ပါးလျသော
    very thin
    နာမဝိသေသန

    လျပ်လျပ်

    [lraʔlraʔ]
    အလွန် ပါးလျစွာ။ ချပ်ရပ်စွာ။ ၂၊ တခုတရီ အဝတ်အစ တွဲပြီးကေ ဒရွတ် ဆွဲတိုက်ဗျာယ်။ ဇာလဲဝေး ခတောင်းပိုင်းတခု လျပ်လျပ် တွဲကျ နီရေကာ (အရပ်)။ ၃၊ ဖြူဆွတ်စွာ
    အလွန် ပါးလျစွာ။ ချပ်ရပ်စွာ။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ခု အဝတ်အစ တွဲ၍ ဒရွတ် ဆွဲတိုက်လျက်။ ဇာလဲဝေး ပုဆိုးပိုင်းတစ်ခု လျပ်လျပ် တွဲကျ နီရေကာ (အရပ်)။ ၃၊ ဖြူဆွတ်စွာ
    very thin
    ကြိယာဝိသေသန

    လျပ်လျပ်၂

    [lraʔlraʔ၂]
    လေခတ်ရေအခါ တလှုပ်လှုပ် တရွရွ အဝီးမှ မြင်ရရေ တင်းခွန်။ တင်းခွန်လျပ်လျပ်၊ လီသွတ်သွတ်နန့်၊ စရပ်ကေသာယာ၊ ကျီးဖြူရွာ၊ ဇာမာလဲမောင် (ကျီးဖြူထု
    လေခတ်သည့်အခါ တလှုပ်လှုပ် တရွရွ အဝေးမှ မြင်ရသော တံခွန်။ တံခွန်လျပ်လျပ်၊ လီသွတ်သွတ်နန့်၊ စရပ်ကေသာယာ၊ ကျီးဖြူရွာ၊ ဇာမှာလဲမောင် (ကျီးဖြူထု
    pennant - penon
    နာမ်

    လျာ

    [lrà]
    တခုတရီ ပြုပျင်ရန် စိတ်မာ ရည်မှတ်ထားရေ အရာ။ (ဘုရားလယာ) လျာ၊ ဟင်း (လယာ) လျာ၊ မယားလယာ (လျာ)၊ လင်လယာ (လျာ)၊ သင်္ကန်းလယာ (လျာ)၊ အစဟိစွာတွဲပြီးကေ သုံးနှုန်းသည်
    တစ်စုံတစ်ခု ပြုပြင်ရန် စိတ်တွင် ရည်မှတ်ထားသော အရာ။ (ဘုရားလယာ) လျာ၊ ဟင်း (လယာ) လျာ၊ မယားလယာ (လျာ)၊ လင်လယာ (လျာ)၊ သင်္ကန်းလယာ (လျာ)၊ စသည်တွဲ၍ သုံးနှုန်းသည်
    gauge - size-up [as in~ကြည့်-] assign - earmark - appropriate [as in သင်္ကန်းလယာ~]
    နာမ်

    လျား

    [lrá]
    လိုရင်းသို့ ရောက်နှိုင်ခသော။ ရှည်ဝီးသော။ ရှည်သင့်စွာထက် ပိုပြီးကေ ရှည်သော
    လိုရင်းသို့ ရောက်နိုင်ခဲ့သော။ ရှည်ဝေးသော။ ရှည်သင့်သည်ထက် ပို၍ ရှည်သော
    long [as in တန်း~၊ အိမ်ရှည်~]
    နာမဝိသေသန

    လျာထားချက်

    [lràtʰáɕɛʔ]
    တခုတရီသော အလုပ်ကို ဇာပိုင် စီမံရဖို့လို့ တင်ကူးပနာ ကြံစည် မှန်းထားချက်။ တင်ကူးပနာ သတ်မှတ် ကြံစည်ထားချက်
    တစ်စုံတစ်ခုသော အလုပ်ကို မည်ကဲ့သို့ စီမံရမည်ဟု တင်ကူး၍ ကြံစည် မှန်းထားချက်။ တင်ကူး၍ သတ်မှတ် ကြံစည်ထားချက်
    sth earmarked for some purpose task - (of accounts) appropriation (of economy projects) estimate
    နာမ်

    လျားလျား

    [lrálrá]
    မငြိမ်မသတ်။ ရပ်တည်မူ မဟိဘဲ။ တကောက်ကောက် လားလာ လှည့်ပတ်ဗျာယ်။ ၂၊ အစနန့်အဆုံး အလွန် ဝီးလံစွာ
    မငြိမ်မသတ်။ ရပ်တည်မူ မရှိပဲ။ တကောက်ကောက် သွားလာ လှည့်ပတ်လျက်။ ၂၊ အစနှင့်အဆုံး လွန်စွာ ဝေးလံစွာ
    entirely - completely [as in ချစ်လုံးလုံး~၊ မုန်း~] lengthwise [as in ကိုယ်သည် မိဂဒါဝုန်တောကို~ဖြတ်၍တည်၏]
    ကြိယာဝိသေသန

    လျားလျားလျားလျား

    [lrálrálrálrá]
    ရည်ရွယ်ချက် တခုတရီ မဟိပဲ လားလာ လှည့်ပတ်ကာ ဖဖုံပစ်သောအနိန်နန့်
    ရည်ရွယ်ချက် တစ်စုံတစ်ရာ မယှိပဲ သွားလာ လှည့်ပတ်ကာ အချိန်ဖြုန်းသော အားဖြင့်
    without intention
    ကြိယာဝိသေသန

    လျောကပါး

    [lrɔ́kpàး]
    ထပ်တူထပ်မျှ မတူညီစီကာမူ အတော် နီးစပ်စွာ တူညီဗျာယ်
    ထပ်တူထပ်မျှ မတူညီစေကာမူ အတော် နီးစပ်စွာ တူညီလျက်
    similarly
    ကြိယာဝိသေသန

    လျောက်

    [lrɔ́ɛʔ]
    အိမ်၏ ဒိုင်များ တင်ရန် ခေါင်တိုင် အချင်းချင်း၊ လက်ခံတိုင် အချင်းချင်း၊ ဆက်သွယ် ထားရေ သစ်ဘောင်တန်း။ အမိုးကားမှန်၊ ကြမ်းကဖလ်ကေ၊ ဗိတာန်ထုတ်ယောက်၊ အဆန်းတကြယ်၊ ကြငှန်းကပင်ာ၊ ဆင်စွယ်ပြောက်နန့် (ကော်)
    အိမ်၏ ဒိုင်များ တင်ရန် ခေါင်တိုင် အချင်းချင်း၊ လက်ခံတိုင် အချင်းချင်း၊ ဆက်သွယ် ထားသော သစ်ဘောင်တန်း။ အမိုးကားမှန်၊ ကြမ်းကဖလ်ကေ၊ ဗိတာန်ထုတ်ယောက်၊ အဆန်းတကြယ်၊ ကြငှန်းသည်မှာ၊ ဆင်စွယ်ပြောက်နှင့် (ကော်)
    bar - stick
    နာမ်

    လျောက်ကရာ

    [lrɔ́ɛʔkɹà]
    ထင်ရာမြင်ရာ အမျိုးမျိုး။ အမျိုးမျိုး အထွီထွီ။ ကောက်ကရာ။ ဆားမရရီမရာ။ ဇာလဲဝေးကရိုဏ်း မစပ်နရိုင်းမစပ် လျောက်ကရာ (သျှောက်ကရာ) ပြောနီရေကာ (အရပ်)
    ထင်ရာမြင်ရာ အမျိုးမျိုး။ အမျိုးမျိုး အထွေထွေ။ ကောက်ကရာ။ ပေါက်ကရာ။ ဇာလဲဝေးကရိုဏ်း မစပ်နရိုင်းမစပ် လျောက်ကရာ (သျှောက်ကရာ) ပြောနီရေကာ (အရပ်)
    at random
    နာမ်

    လျောက်ပတ်

    [lrɔ́ɛʔpaʔ]
    ယောက်ပတ် သင့်တော်သော။ သင့်လျော်သော
    ယောက်ပတ် သင့်တော်သော။ သင့်လျော်သော
    be suitable - be deserving
    နာမဝိသေသန

    လျောက်လျက်လျောက်လျက်

    [lrɔ́ɛʔlrɛʔlrɔ́ɛʔlrɛʔ]
    ကြည့်ရှု၍ နှစ်လိုခြင်းမဟိ ဖြစ်တေ။ အမြင်ရ သန သလမိရေ
    ကြည့်ရှု၍ နှစ်လိုခြင်းမရှိ ဖြစ်သည်။ အမြင်ရ ရွံရှာ စက်ဆုပ်သည်
    loathe - hate
    ကြိယာ

    လျောက်လျီလျောက်လျက်

    [lrɔ́ɛʔlrílrɔ́ɛʔlrɛʔ]
    တနီရာမှ တနီရာသို့ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် လားနီရေ။ မတည်မငြိမ် ဟိရေ။ ဇာလေးဝေး တောင်လား မြောက်လား လျောက်လျီ လျောက်ဗျာယ် (ယောက်ယီယောက်ယက်) (အရပ်)
    တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် သွားနေသည်။ မတည်မငြိမ် ရှိသည်။ ဇာလေးဝေး တောင်လား မြောက်လား လျောက်လျီ လျောက်လျက် (ယောက်ယီယောက်ယက်) (အရပ်)
    to and from
    ကြိယာ

    လျောက်လျောက်ခတ်

    [lrɔ́ɛʔlrɔ́ɛʔkʰaʔ]
    မငြိမ်မသက်၊ ရည်ရွယ်ချက် မဟိ လှုပ်ရှား လားလာရေ။ မတည်မငြိမ် ဟိရေ။ တနီရာမှ တနီရာသို့ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် လားနီရေ
    မငြိမ်မသက်၊ ရည်ရွယ်ချက် မရှိ လှုပ်ရှား သွားလာသည်။ မတည်မငြိမ် ယှိသည်။ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် သွားနေသည်
    to and from
    ကြိယာ

    လျောင်း

    [lráʊɴ]
    ခန္ဓာကိုယ်ကို နံပါးတဖက်ဖြင့် လဲဗျာယ်နိန်ရေ
    ခန္ဓာကိုယ်ကို နံပါးတစ်ဖက်ဖြင့် လဲလျက်နေသည်
    lie resting on one side - recline
    ကြိယာ

    လျောင်းစက်

    [lráʊɴsɛʔ]
    ပျိုင်စီပြင်မာ ကိုယ်ကို အလျားလိုက် ထိစီပနာ အိပ်သည်
    ကြမ်းခင်းပြင်တွင် ကိုယ်ကို အလျားလိုက် ထိစေ၍ အိပ်သည်
    (of nobility) sleep - repose
    ကြိယာ

    လျောင်းတော်မူ

    [lráʊɴtɔ̀mù]
    ကိုယ်ကို လျောင်း၍ နေဟန် ထုလုပ်ထားရေ ဗုဒ္ဓ ဆင်းတုတော်
    ကိုယ်ကို လျောင်း၍ နေဟန် ထုလုပ်ထားသော ဗုဒ္ဓ ဆင်းတုတော်
    reclining image of the Buddha
    နာမ်

    လျောင်းပီလျောင်းပက်

    [lráʊɴpílráʊɴpɛʔ]
    လုံးဝိုင်းသည် မဟုတ်ရေ။ ဘဲဥပုံပိုင်ယှောင်
    လုံးဝိုင်းသည် မဟုတ်သော။ ဘဲဥပုံကဲ့သို့သော
    oval
    နာမဝိသေသန