Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,681–1,700 of 1,963 words

    လ

    လျောင်းလျောင်း

    [lráʊɴlráʊɴ]
    အရိပ်ကျလောင်းာက်ရေစကားဖြင့် ထိခိုက် ပတ်ခတ်ရေ။ ရိပ်ဝှဲရေ။ စောင်းခပ်မြောင်းခပ် ပြောဆိုရေ
    သွယ်ဝိုက်သော စကားဖြင့် ထိခိုက် ပတ်ခတ်သည်။ ရိပ်ဝှဲသည်။ စောင်းမြောင်း ပြောဆိုသည်
    indirectly
    နာမဝိသေသန

    လျောထိလျောထုတ်

    [lrɔ́tʰìlrɔ́tʰoʊʔ]
    ယောထီယောထုတ် ယွ့တီယွ့ထုတ် ကြာ ဆိုင်းတွသော။ သွက်လက်ခြင်း မဟိသော
    ယောထီယောထုတ် ယွ့တီယွ့ထုတ် နှေးကွေး ဆိုင်းတွသော။ သွက်လက်ခြင်း မယှိသော
    sluggish
    နာမဝိသေသန

    လျောပီလျောပက်

    [lrɔ́pílrɔ́pɛʔ]
    ယောထီယောထုတ် ယွ့တီယွ့ထုတ် ကြာ ဆိုင်းတွသော။ သွက်လက်ခြင်း မဟိသော
    ယောထီယောထုတ် ယွ့တီယွ့ထုတ် နှေးကွေး ဆိုင်းတွသော။ သွက်လက်ခြင်း မယှိသော
    sluggish
    နာမဝိသေသန

    လျော့လျော့ပက်ပက်

    [lrɔ̰lrɔ̰pɛʔpɛʔ]
    သိပ်သည်းခြင်း မဟိစွာ။ တင်းကျပ်ခြင်း မဟိဗျာယ်
    သိပ်သည်းခြင်း မယှိစွာ။ တင်းကျပ်ခြင်း မယှိလျက်
    loosely - slack
    ကြိယာဝိသေသန

    လျောလျောယဲယဲ

    [lrɔ́lrɔ́jɛjɛ]
    သိပ်သည်းခြင်း မဟိဗျာယ်။ တင်းကျပ်ခြင်း မဟိဗျာယ်
    သိပ်သည်းခြင်း မယှိလျက်။ တင်းကျပ်ခြင်း မယှိလျက်
    loosely - slack
    ကြိယာဝိသေသန

    လျော့လျော့သဲ့သဲ့

    [lrɔ̰lrɔ̰θéθé]
    ယောထီယောထုတ် ယွ့တီယွ့ထုတ် ကြာ ဆိုင်းတွသော။ သွက်လက်ခြင်း မဟိသော
    ယောထီယောထုတ် ယွ့တီယွ့ထုတ် နှေးကွေး ဆိုင်းတွသော။ သွက်လက်ခြင်း မယှိသော
    sluggish
    နာမဝိသေသန

    လျော်

    [lrɔ̀]
    တခုတရီသော နစ်နာဆုံးယှုံးမှုအတွက် ပီးလျော်ရေ။ ၂၊ ထိုက်တန် လျောက်ပတ်ရေ။ ၃၊ လောင်းတမ်း ကစပ်ရာမာ ဒိုင်ဖြစ်သူက လောင်းသူအား ရထိုက်သော ငွီကြီးကို ပီးရေ။ မုဒိန်းမှုသည်၊ ပြုမိချေသော်၊ လျော်ယွာ ဖွယ်မြင်ဟု (ရာမ)
    တစ်စုံတစ်ခုသော နစ်နာဆုံးရှုံးမှုအတွက် ပေးလျော်သည်။ ၂၊ ထိုက်တန် လျောက်ပတ်သည်။ ၃၊ လောင်းတမ်း ကစားရာတွင် ဒိုင်ဖြစ်သူက လောင်းသူအား ရထိုက်သော ငွေကြေးကို ပေးသည်။ မုဒိန်းမှုသည်၊ ပြုမိချေသော်၊ လျော်ယွာ ဖွယ်မြင်ဟု (ရာမ)
    be proper - be suitable - be appropriate compensate - indemnify (of betting) pay out
    ကြိယာ

    လျော်ယင့်

    [lrɔ̀jɪ̰ɴ]
    ထိုက်တန် ညီညွတ်စွာ။ သင့်တော် လျောက်ပတ်သောအနိန်နန့်။ မောင်နီနန့် မနီ သူရို့နှစ်ယောက် လျော်ယင့် (အရပ်)
    ထိုက်တန် ညီညွတ်စွာ။ သင့်တော် လျောက်ပတ်သော အားဖြင့်။ မောင်နီနန့် မနီ သူရို့နှစ်ယောက် လျော်ယင့် (အရပ်)
    commensurately
    ကြိယာဝိသေသန

    လျော်လျော်ပါးပါး

    [lrɔ̀lrɔ̀pàးpàး]
    အလွန်ပါးလျသော
    အလွန်ပါးလျသော
    very thin
    ကြိယာဝိသေသန

    လျှံ

    [ʃံ]
    လိုရေအပိုင်း အရာထက် ပိုလွန်သော။ လိုအပ်ရေ အရွီအတွက်ထက် များပြား လွန်ကဲသော။ ၂၊ (အရောင်) တောက်ပသော။ ဘုန်းတော်လျှံရောင်၊ ပြောင်ပြောင်တောက်ပ၊ နေနှင့်လသို့ (ဘုန်းဖွဲ့)
    လိုသည့်အပိုင်း အခြားထက် ပိုလွန်သော။ လိုအပ်သည့် အရေအတွက်ထက် များပြား လွန်ကဲသော။ ၂၊ (အရောင်) တောက်ပသော။ ဘုန်းတော်လျှံရောင်၊ ပြောင်ပြောင်တောက်ပ၊ နေနှင့်လသို့ (ဘုန်းဖွဲ့)
    bright - brilliant - glowing [as in အရောင်~တောက်ပ] dissolute [as in အားသွန်ချစ်လည်း၊ အပြစ်ရှာကြံ၊ မိန်းမ~တို့]
    နာမဝိသေသန

    လျှင်

    [ʃɪ̀ɴ]
    တခုတရီသော ပြုလုပ်ခြင်းကို စိတ်မာမှတ်ပနာ ပြောဆိုရာမာ သုံးသော စကားလုံး။ မူ။ က။ မှ။ သော်။ ပဲလွန်းဆိပ်သို့ ရောက်လီလျှင် တညည့် စခန်းချတော်မူပြီးကေ (တောင်)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ပြုလုပ်ခြင်းကို စိတ်တွင်မှတ်၍ ပြောဆိုရာတွင် သုံးသော စကားလုံး။ မူ။ က။ မှ။ သော်။ ပဲလွန်းဆိပ်သို့ ရောက်လေလျှင် တစ်ည စခန်းချတော်မူ၍ (တောင်)
    if
    သမ္ဗန္တ

    လျှင်း

    [ʃɪ́ɴ]
    အချိန်ကာလ၏ အဦးအစ ကျရေ။ နောက်မကျပဲ အလျင်းအဦး ဖြစ်တေ။ အကျွန်ရို့ အဖိုးသျှင်ရို့ထက် လျှင်း(ယင်း)လို့ ရောက်နီပါဗျာယ်(အရပ်)
    အချိန်ကာလ၏ အဦးအစ ကျသည်။ နောက်မကျပဲ အလျင်းအဦး ဖြစ်သည်။ အကျွန်ရို့ အဖိုးသျှင်ရို့ထက် လျှင်း(ယင်း)လို့ ရောက်နီပါဗျာယ်(အရပ်)
    firstly
    ကြိယာ

    လျှပ်

    [ʃaʔ]
    အာကာပြင်မာ ဓာတ် သဘာဝ အချင်းချင်း ထိခိုက်၍ ဗြုန်းခနဲ ပြိုးပြိုးပျက် ထွက်ပေါ်လှာသော အလင်းရောင်
    ကောင်းကင်ပြင်တွင် ဓာတ် သဘာဝ အချင်းချင်း ထိခိုက်၍ ရုတ်တရက် ပြိုးပြိုးပျက် ထွက်ပေါ်လာသော အလင်းရောင်
    lightning - flash
    နာမ်

    လျှပ်စား

    [ʃaʔsá]
    သူတိလုပ်ပနာ ရခရေ ဝန်ဥစ္စာကို မတရားနည်းလမ်းတကျ ခေါင်းပုံ ဖြတ်စားသည်
    သူများလုပ်၍ ရခဲ့သော ပစ္စည်းဥစ္စာကို မတရားသဖြင့် ခေါင်းပုံ ဖြတ်စားသည်
    [arch.] take bribe - unlawful act - unlawful cut - graft
    ကြိယာ

    လျှပ်တစ်ပြက်

    [ʃaʔtɪʔpɹɛʔ]
    လျှပ်စီး ဖြစ်ပေါ်ရေ အခိုက်အတန့် အချိန်ကာလ
    လျှပ်စီး ဖြစ်ပေါ်သည့် အခိုက်အတန့် အချိန်ကာလ
    flash - split second
    နာမ်

    လျှပ်တစ်ပြက်၂

    [ʃaʔtɪʔpɹɛʔ၂]
    ရုတ်ခနဲ၊ ဆတ်ကနဲ ဖြစ်ပေါ်သောအနိန်နန့်
    ရုတ်ခနဲ၊ ဖြတ်ခနဲ ဖြစ်ပေါ်သော အားဖြင့်
    in a flash
    ကြိယာဝိသေသန

    လျှပ်ပေါ်

    [ʃaʔpɔ̀]
    အကျင့်ဖောက်ပြန် စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှု မဟိသော။ မတည်မကြည် အရှက်တရား နည်းပါးစွာဖြင့် ပြုမူတတ်ရေ
    အကျင့်ဖောက်ပြန် စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှု မယှိသော။ မတည်မကြည် အရှက်တရား နည်းပါးစွာဖြင့် ပြုမူတတ်သော
    be licentious [as in လတ်တလော~] - be unrestrained [as in လားလည်ရာ~] - be self-indulgent [as in အဝတ်အစား၌~]
    နာမဝိသေသန

    လျှပ်ပြက်

    [ʃaʔpɹɛʔ]
    အာကာပြင်၌ ဓာတ် သဘာဝအချင်းချင်း ထိခိုက်ရာမှ ဝင်းကနဲ လင်းကနဲ ပေါ်ထွက်သည်
    ကောင်းကင်ပြင်၌ ဓာတ် သဘာဝအချင်းချင်း ထိခိုက်ရာမှ ဝင်းကနဲ လင်းကနဲ ပေါ်ထွက်သည်
    (of lightning) flash
    ကြိယာ

    လျှပ်လျှပ်

    [ʃaʔʃaʔ]
    အလင်းရောင် ဟပ်ရေ။ အရောင် တောက်ရေ။ ထွန်းတောက်ရေ။ ထွန်းပရောင်ဝါ၊ တောက်ပစွာဖြင့်၊ ကိုယ်မာလျှပ်လျှပ်၊ တပြောင်ပြောင်လေ၊ တိမ်တောင်ခတ်သို့၊ လျှောက်ပတ်တင့်ရေ (ဒွေး)
    အလင်းရောင် ဟပ်သည်။ အရောင် တောက်သည်။ ထွန်းတောက်သည်။ ထွန်းပရောင်ဝါ၊ တောက်ပစွာဖြင့်၊ ကိုယ်မှာလျှပ်လျှပ်၊ တပြောင်ပြောင်လေ၊ တိမ်တောင်ခတ်သို့၊ လျှောက်ပတ်တင့်တယ် (ဒွေး)
    bright
    ကြိယာ

    လျှမ်း

    [ʃáɴ]
    ပြည့်လျှံစွာထက် ပိုမောက်ကဲရေ။ မြစ်အစဟိရေင်ကမ်း၊ ပြည့်တင်းလျှမ်းသည် (ရခိုင်ကာ)။ ၂၊ (အရောင်) အလွန် တောက်ပရေ။ လောင်ကခမန်း၊ ထိန်ထိန်လျှမ်းမျှ (ယင်း)
    ပြည့်လျှံသည်ထက် ပိုမောက်ကဲသည်။ မြစ်စသောင်ကမ်း၊ ပြည့်တင်းလျှမ်းသည် (ရခိုင်ကာ)။ ၂၊ (အရောင်) အလွန် တောက်ပသည်။ လောင်ကခမန်း၊ ထိန်ထိန်လျှမ်းမျှ (၎င်း)
    slip - make an inadvertent mistake be brimful - be brimming [as in မျက်ရည်~-] be flushed [as in သွီးရောင်~-] - be aglow - be radiant [as in လရောင်~-]
    ကြိယာ