Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,781–1,800 of 1,963 words

    လ

    လွမ်းစရာဥ

    [lʊ̀ɴsɹàʔṵ]
    ပဲစိမ်းစား ပင်၏ အမြစ်ဖု။ ပဲစိမ်းစား ဥ
    ပဲစိမ်းစား ပင်၏ အမြစ်ဖု။ ပဲစိမ်းစား ဥ
    chinese potato
    နာမ်

    လွမ်းစာတီ

    [lʊ̀ɴsàtí]
    ကွယ်လွန်သူ တနည်း ဆွီမျိုး မိဖရို့ကို အောက်မိ အောက်မိ၍ အမှတ်တရ တည်ထားရေ စာတီ
    ကွယ်လွန်သူ သို့မဟုတ် ဆွေမျိုး မိဖတို့ကို သတိရ အောက်မေ့၍ အမှတ်တရ တည်ထားသော စေတီ
    pagoda erected in memory of a dear departed person
    နာမ်

    လွမ်းစိတ်ရောက်

    [lʊ̀ɴseɪʔɹɔ́ɛʔ]
    ပြင်းပြစွာ လွမ်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်စိတ် ညှိုးခြုံးကာ ဝေဒနာ စွဲကပ်သည်
    ပြင်းပြစွာ လွမ်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်စိတ် ညှိုးချုံးကာ ဝေဒနာ စွဲကပ်သည်
    physical illness brought on by pining for sb intensively
    ကြိယာ

    လွမ်းဆွေး

    [lʊ̀ɴsʰwé]
    တမ်းတ ကြီကွဲ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်း နွမ်းလျသည်
    တမ်းတ ကြေကွဲ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပင်ပန်း နွမ်းလျသည်
    pine away
    ကြိယာ

    လွမ်းနာကျ

    [lʊ̀ɴnàt͡ɕ]
    ပြင်းပြစွာ လွမ်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်စိတ် ညှိုးခြုံးကာ ဝေဒနာ စွဲကပ်သည်
    ပြင်းပြစွာ လွမ်းခြင်းကြောင့် ကိုယ်စိတ် ညှိုးချုံးကာ ဝေဒနာ စွဲကပ်သည်
    pine - languish with longing
    ကြိယာ

    လွမ်းမသား

    [lʊ̀ɴmθá]
    အထူးမဟုတ်၊ သာမန် ဆင်းရဲခြင်း တမျိုး
    အထူးမဟုတ်၊ သာမန် ဆင်းရဲခြင်း တစ်မျိုး
    the poor - the destitute - the have-nots
    နာမ်

    လွမ်းသား

    [lʊ̀ɴθá]
    အထူးမဟုတ်၊ သာမန် ဆင်းရဲခြင်း တမျိုး
    အထူးမဟုတ်၊ သာမန် ဆင်းရဲခြင်း တစ်မျိုး
    the poor - the destitute - the have-nots
    နာမ်

    လွမ်းအင်

    [lʊ̀ɴʔɪ̀ɴ]
    ကွဲကွာနီသူ တဦးတလီအား တမ်းတ အောင်းမေ့။ တသီး တခြားစီ ကွဲကွာနီသူ တဦး တယောက်ကို အသည်းနှလုံး ကွဲမတတ်အောင် ဝမ်းနည်း ပူဆွေးသည်
    ကွဲကွာနေသူ တစ်ဦးဦးအား တမ်းတ အောက်မေ့သည်။ တစ်သီး တစ်ခြားစီ ကွဲကွာနေသူ တစ်ဦး တစ်ယောက်ကို အသည်းနှလုံး ကွဲမတတ်အောင် ဝမ်းနည်း ပူဆွေးသည်
    give tearfully
    ကြိယာ

    လွမ်းအင်မောက်

    [lʊ̀ɴʔɪ̀ɴmɔ́ɛʔ]
    လွမ်းစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကိုယ်စိတ်ဝေဒနာ။ မသဲမကွဲ၊ လမ်းမြိုင်ခွင်မာ၊ လွမ်းအင်မောက်ယောင်၊ ပျောက်ကာလားလို့ (ပန်း)
    လွမ်းစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကိုယ်စိတ်ဝေဒနာ။ မထင်မရှား၊ လမ်းမြိုင်ခွင်မှာ၊ လွမ်းအင်မောက်ယောင်၊ ပျောက်ကာသွားလို့ (ပန်း)
    languish from longing for someone - pine away
    နာမ်

    လွယ်

    [lwɛ̀]
    အခက်အခဲ မဟိသော
    အခက်အခဲ မယှိသော
    easy - not difficult
    နာမဝိသေသန

    လွယ်၂

    [lwɛ̀၂]
    (ဥပစာ) ကိုယ်ဝန်သားကို မိခင်ဝမ်း၌ ဆောင်ရေ။ ၂၊ ဖီးလွယ်အိတ်၊ ဝန်ထုပ် အစဟိစွာရို့ကို ပက်ခုံး၌ ချိတ်ဆွဲရေ
    (ဥပစာ) ကိုယ်ဝန်သားကို မိခင်ဝမ်း၌ ဆောင်သည်။ ၂၊ လွယ်အိတ်၊ ဝန်ထုပ် စသည်တို့ကို ပခုံး၌ ချိတ်ဆွဲသည်
    carry things slung over the shoulder (of women) bear [fig.] (of responsibility) bear [as in ကိစ္စကို~]
    ကြိယာ

    လွယ်ကူ

    [lwɛ̀kù]
    လွယ်ကူ အခက်အခဲ မဟိသော
    လွယ်ကူ အခက်အခဲ မယှိသော
    easy - not difficult
    နာမဝိသေသန

    လွယ်ချက်လွယ်ကူ

    [lwɛ̀ɕɛʔlwɛ̀kù]
    အလွယ်ချေ တိုက်ဆိုင်၍ ကျလှာရေအခါ မျိုးမာ ရလှာရေ ဝန်ဥစ္စာ၊ အရာဝတ္တု။ မောင်ဖြူလားခရေသိ၊ လွယ်ချက်လွယ်ကူ၊ ရလာလတ်တေ (အရပ်)
    အလွယ်တကူ တိုက်ဆိုင်၍ ကျလာသည့်အခါ မျိုးတွင် ရလာသည့် ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ အရာဝတ္တု။ မောင်ဖြူလားခရေသိ၊ လွယ်ချက်လွယ်ကူ၊ ရလာလတ်တေ (အရပ်)
    get sth easily
    နာမ်

    လွယ်လင့်တကူ

    [lwɛ̀lɪ̰ɴtkù]
    ခက်ခက်ခဲခဲမဟိပဲ
    ခက်ခက်ခဲခဲမယှိပဲ
    easily - without difficulty
    ကြိယာဝိသေသန

    လွယ်လွယ်ချေ

    [lwɛ̀lwɛ̀ɕè]
    လွယ်ကူရေ။ ခက်ခဲခြင်းမဟိ ဖြစ်တေ
    လွယ်ကူသည်။ ခက်ခဲခြင်းမယှိ ဖြစ်သည်
    easy - not difficult
    ကြိယာ

    လွလွ

    [lwlw]
    အလွန်ဖြူသော။ ဖြူဖွေးသော ကြာဖြူတလီ၊ ကြာနီတပုံ၊ ကြာပဒုံလေ၊ ပြည့်စုံအညီ၊ ဖြူနီလွလွ၊ ကုမုဒြဟု၊ နာမထူးခြား၊ သီးသန်ခြားလို (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ကြွရွသော။ နှုတ်တော်လွလွ အာလုပ်ဟ၍ (ဗုဒ္ဓဝင်)။ ၃၊ ရှင်းသန့် စင်ကြယ်သော။ သန့်စင်လွလွ၊ ပဒုံမာလေ၊ ရွှီကြာပွင့်သို့ (ယင်း)
    အလွန်ဖြူသော။ ဖြူဖွေးသော ကြာဖြူတလီ၊ ကြာနီတပုံ၊ ကြာပဒုံလေ၊ ပြည့်စုံအညီ၊ ဖြူနီလွလွ၊ ကုမုဒြဟု၊ နာမထူးခြား၊ သီးသန်ခြားလို (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ကြွရွသော။ နှုတ်တော်လွလွ အာလုပ်ဟ၍ (ဗုဒ္ဓဝင်)။ ၃၊ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သော။ သန့်စင်လွလွ၊ ပဒုံမာလေ၊ ရွှေကြာပွင့်သို့ (၎င်း)
    milk white
    နာမဝိသေသန

    လွလွခပ်

    [lwlwkʰaʔ]
    လွလွခတ် လင်ရရန် လျှပ်ပေါ် ဖောက်ပြန်စွာ ပြုလုပ်ရေ
    လွလွခတ် လင်ရရန် လျှပ်ပေါ် လော်လည်စွာ ပြုလုပ်သည်
    be wanton - be indecorous
    ကြိယာ

    လွလွတက်

    [lwlwtɛʔ]
    ဣန္ဒြေကင်း ဖောက်ပြန်ရေ။ ၂၊ အဆင်အခြင်မဲ့ ပြုသည်
    ဣန္ဒြေမဲ့ လော်လည်သည်။ ၂၊ အဆင်အခြင်မဲ့ ပြုသည်
    undignified
    ကြိယာ

    လွလွလီလီ

    [lwlwlílí]
    ဣန္ဒြေ စောင့်စည်းခြင်း မဟိသော။ အကျင့် ဖောက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော။ နင်ရို့မမာ့၊ ဣတ္ထိယမာ၊ လွလွလီလီ၊ ကောက်ညင်းကိုပြန်၊ စခွန်းဆန်လျှင်၊ ပြောင်းပြန်စဲလို့ (မျိုးက်)။ ဣတ္ထိယမာ၊ လွလွလီလီ၊ ကောက်ညှင်းကိုပြန်၊ စခွန်းဆန်က ပြောင်းပြန်စဲယောင်၊ ကလဲကတ်လား၊ ဣန္ဒြေကို၊ တည
    ဣန္ဒြေ စောင့်စည်းခြင်း မယှိသော။ အကျင့် ဖောက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော။ နင်တို့မိန်းမ၊ ဣတ္ထိယမှာ၊ လွလွလီလီ၊ ကောက်ညင်းကိုပြန်၊ စခွန်းဆန်လျှင်၊ ပြောင်းပြန်စဲလို့ (မျောက်)။ ဣတ္ထိယမှာ၊ လွလွလီလီ၊ ကောက်ညှင်းကိုပြန်၊ စခွန်းဆန်က ပြောင်းပြန်စဲယောင်၊ ကလဲကလား၊ ဣန္ဒြေကို၊ တည
    undignified
    နာမဝိသေသန

    လွလွလွလီ

    [lwlwlwlí]
    အလွန်ဖြူသော။ ဖြူဖွေးသော ကြာဖြူတလီ၊ ကြာနီတပုံ၊ ကြာပဒုံလေ၊ ပြည့်စုံအညီ၊ ဖြူနီလွလွ၊ ကုမုဒြဟု၊ နာမထူးခြား၊ သီးသန်ခြားလို (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ကြွရွသော။ နှုတ်တော်လွလွ အာလုပ်ဟ၍ (ဗုဒ္ဓဝင်)
    အလွန်ဖြူသော။ ဖြူဖွေးသော ကြာဖြူတလီ၊ ကြာနီတပုံ၊ ကြာပဒုံလေ၊ ပြည့်စုံအညီ၊ ဖြူနီလွလွ၊ ကုမုဒြဟု၊ နာမထူးခြား၊ သီးသန်ခြားလို (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ကြွရွသော။ နှုတ်တော်လွလွ အာလုပ်ဟ၍ (ဗုဒ္ဓဝင်)
    milk white
    နာမဝိသေသန