Dictionary Entries
Showing 1,881–1,900 of 1,963 words
လ
လှာ
[ɬà]
Arakanese:
အဓိပ္ပာယ် အထူးအထွေ မဟိပဲစကား။ အယင်က ချောမောစီဖို့သာ ကြိယာနှင့် ပူးတွဲ ဆက်စပ်သုံးသော စကားလုံး။ ချစ်သူ မောင်တော်၊ မေ့ကြင်ရာလေ၊ ရောက်လှငြားက (ဓမ္မသာ)။ တူနှစ်ထေါလေ၊ ချရီစက်ကြောင့်၊ ပစ္စက်ခုခါ၊ ဆင်ဖြစ်လှာ၍၊ နှစ်ဖြာမယား၊ မေတ္တာသွယ်ဗျာ၊ ဇာညာထားလို့ (ဆဒ္ဒန်)
Burmese:
အဓိပ္ပာယ် အထူးအထွေ မယှိပဲစကား။ ယခင်က ချောမောစေရန်သာ ကြိယာနှင့် ပူးတွဲ ဆက်စပ်သုံးသော စကားလုံး။ ချစ်သူ မောင်တော်၊ မေ့ကြင်ရာလေ၊ ရောက်လှငြားက (ဓမ္မသာ)။ တူနှစ်ထေါလေ၊ ချရီစက်ကြောင့်၊ ပစ္စက်ခုခါ၊ ဆင်ဖြစ်လှာ၍၊ နှစ်ဖြာမယား၊ မေတ္တာသွယ်ဗျာ၊ ဘယ်ညာထားလို့ (ဆဒ္ဒန်)
English:
word suffixed to a verb to convey the notion of beginning sth [as in ကောင်းကင်ကဆင်း~၊ မေခလာလျှင်]
Grammar Note:
ပစ္စည်း
လှား
[ɬá]
Arakanese:
အဝတ်ကို အထက်ကသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အောက်ကသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဖြန့်၍ တင်ထားရေ။ အောက်က ဖြန့်၍ (ခင်း)ထားရေ။ ကိုင် မာ ဖက်လှားပြီးကေ ဆား ကို ထည့်။ လီနန့်သွိ.အောင် အဝတ်ကို အထက်က လှားထား (အရပ်)
Burmese:
အဝတ်ကို အထက်ကသော် လည်းကောင်း၊ အောက်ကသော် လည်းကောင်း၊ ဖြန့်၍ တင်ထားသည်။ အောက်က ဖြန့်၍ (ခင်း)ထားသည်။ ကိုင် မှာ ဖက်လှားပြီးကေ ဆား ကို ထည့်။ လီနန့်သွိ.အောင် အဝတ်ကို အထက်က လှားထား (အရပ်)
English:
rummage
Grammar Note:
ကြိယာ
လှား၂
[ɬá၂]
Arakanese:
လျော့ပါးသော။ ချပ်ရပ်သော။ ငါအယင်က ဝမ်းဖောင်းနီရေ၊ အဂုဝမ်းလှား လားခဗျာယ် (အရပ်)
Burmese:
လျော့ပါးသော။ ချပ်ရပ်သော။ ငါအယင်က ဝမ်းဖောင်းနီရေ၊ အဂုဝမ်းလှား လားခဗျာယ် (အရပ်)
English:
become less - decrease - diminish
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
လှားလှား
[ɬáɬá]
Arakanese:
ပပိတ်သသိပ် ပိပိပြားပြား။ ချပ်ချပ်ရပ်ရပ်
Burmese:
သေသေသပ်သပ် ပိပိပြားပြား။ ချပ်ချပ်ရပ်ရပ်
English:
neatly - tidy - natty
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
လှိမ့်
[ɬḛɪɴ]
Arakanese:
မျက်နှာပြင် တခုခုပေါ်၌ လူးလည် ရွိအောင် ပြုရေ။ လုံးဝန်းသော အရာကို လိမ့်စီရေ
Burmese:
မျက်နှာပြင် တစ်ခုခုပေါ်၌ လူးလည် ရွေ့လျားအောင် ပြုသည်။ လုံးဝန်းသော အရာကို လိမ့်စေသည်
English:
roll sth or oneself on a surface (fig) bluff - trick
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိမ်း
[ɬéɪɴ]
Arakanese:
အရည် အမှုန့်စစွာကို ပျံ့နှံ့အောင် ပွတ်လူးရေ။ နှိမ်းရေ။ ကပ်ငြိပေကျံအောင် ပြုရေ။ သနပ်ခါး နိမ်းရေ၊ ပေါင်ဒါ နိမ်းရေ
Burmese:
အရည် အမှုန့်စသည်ကို ပျံ့နှံ့အောင် ပွတ်လူးသည်။ လိမ်းကျံသည်။ ကပ်ငြိပေကျံအောင် ပြုသည်။ သနပ်ခါး နိမ်းရေ၊ ပေါင်ဒါ နိမ်းရေ
English:
apply - smear - paint - (of speech become slurred)
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိမ်းဆီး
[ɬéɪɴsʰï]
Arakanese:
ကိုယ်ခန္ဓာ အရီပြားထက်မာ နှိမ်းသော ဆီး
Burmese:
ကိုယ်ခန္ဓာ အရေပြားပေါ်တွင် လိမ်းကျံသော ဆေး
English:
medicaments such as salve liniment embrocation etc
Grammar Note:
နာမ်
လှိမ့်ပတ်
[ɬḛɪɴpaʔ]
Arakanese:
(ဥပစာ)ဝါရေ လှည့်ပတ်ရေ။ မရိုးမသား စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်
Burmese:
(ဥပစာ)လိမ်သည် လှည့်ပတ်သည်။ မရိုးမသား စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်
English:
deceive
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိမ့်လည်
[ɬḛɪɴlɛ̀]
Arakanese:
ဝါ လှည့်ပတ် ပြောဆိုချက်
Burmese:
လိမ်လည် လှည့်ပတ် ပြောဆိုချက်
English:
deceive
Grammar Note:
နာမ်
လှိုင်
[ɬàɪɴ]
Arakanese:
ပေါများရေ။ များပြားစွာ ပေါ်ထွက်သော။ ရှေးခါပိုင်ပိုင်၊ ပြန့်နှံ့လှိုင်၍၊ ရခိုင်ပီစာ၊ မျိုးဘာသာနန့် (ဆဒ္ဒန်)။ ပန်းမျိုးလှိုင်ကေ၊ ရီအိုင်စမာ၊ ရှုထမဆုံး (ယင်း)
Burmese:
ပေါများသော။ များပြားစွာ ပေါ်ထွက်သော။ ရှေးခါပိုင်ပိုင်၊ ပြန့်နှံ့လှိုင်၍၊ ရခိုင်ပီစာ၊ မျိုးဘာသာဖြင့် (ဆဒ္ဒန်)။ ပန်းမျိုးလှိုင်ကေ၊ ရေအိုင်စမှာ၊ ရှုထမဆုံး (၎င်း)
English:
be abundant - be plentiful [as in ဟင်းသီဟင်းရွက်~ရေ] (of fragrance) diffuse - pervade [as in ပိတောက်ရနံ့~-]
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
လှိုင်း
[ɬáɪɴ]
Arakanese:
အမျိုးအမည်အရွီအတွက် စစွာတိပြားရေ။ မကန်မဝှန်ဖြစ်တေ။ မောင်လှဖြူရို့မာ တလှိုင်းကြီး မြင်လိုက်ယင့်၊ ဇာဇာပါလီရေလဲ မသိ (အရပ်)
Burmese:
အမျိုးအမည်အရေအတွက် စသည်များပြားသည်။ အများအပြားဖြစ်သည်။ မောင်လှဖြူရို့မှာ တစ်လှိုင်းကြီး မြင်လိုက်ယင့်၊ ဇာဇာပါလီရေလဲ မသိ (အရပ်)
English:
abound - be plentiful - be in profusion [as in ~ပြည့်~ချမ်းသာ၊ စီးပွားလာ၏။ နတ်ရှင်နေ့တိုင်း၊ ဗျာပါ~ခဲ့] overwhelm - delugs - flood [as in သဒ္ဓါ~-၊ အောင်မျှို့~-၊ ရောင်ခြည်~-] proclaim [as in တစ်ခွန်း~က၊ လူတိုင်းအံ့အံ့] bluff - flatter deceive [as in
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိုင်းကြက်ခွပ်
[ɬáɪɴt͡ɕɛʔkʰwaʔ]
Arakanese:
ရီထွက် ရေဝင် ဆုံရာမာ ဖြစ်ပေါ်သော အတန်အသင့် ကြီးရေ လှိုင်း
Burmese:
ရေထွက် ရေဝင် ဆုံရာတွင် ဖြစ်ပေါ်သော အတန်အသင့် ကြီးသော လှိုင်း
English:
cross sea - choppy sea
Grammar Note:
နာမ်
လှိုင်းကြီး
[ɬáɪɴt͡ɕï]
Arakanese:
လီပြင်း တိုက်ခတ်မှုကြောင့် လှိုင်းပြင်း ထန်စွာ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသည်
Burmese:
လေပြင်း တိုက်ခတ်မှုကြောင့် လှိုင်းပြင်း ထန်စွာ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသည်
English:
(of seas) be tempestuous
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိုင်းစရာကျောင်း
[ɬáɪɴsɹàt͡ɕáʊɴ]
Arakanese:
ဆင်အတတ်၊ မြင်းအတတ်၊ လေး၊ မြှားအတတ်၊ က-ခုန်-သီ-ဆို-တီး-မှုတ် အစဟိရေ ယိုင်ကျေးမှု အမျိုးမျိုး၊ လောကီဘက် ဆိုင်ရာ အတတ် အမျိုးမျိုးရို့ကို အတတ် သင်ပီးသော ကျောင်း။ (ပွဲကျောင်းဆိုပနာလည်း ခေါ်ဆိုကတ်တေ။) မြောက်ဦးမြို့ အဟိဖက်မာ ဂုထိ လှိုင်းစရာကျောင်း၊ လှိုင်းစရာကန် ဟ
Burmese:
ဆင်အတတ်၊ မြင်းအတတ်၊ လေး၊ မြှားအတတ်၊ က-ခုန်-သီ-ဆို-တီး-မှုတ် စသော ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးမျိုး၊ လောကီဘက် ဆိုင်ရာ အတတ် အမျိုးမျိုးတို့ကို အတတ် သင်ပေးသော ကျောင်း။ (ပွဲကျောင်းဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။) မြောက်ဦးမြို့ အရှေ့ဘက်တွင် ယခုထိ လှိုင်းစရာကျောင်း၊ လှိုင်းစရာကန် ဟ
English:
art school
Grammar Note:
နာမ်
လှိုင်းစရာတပ်
[ɬáɪɴsɹàtaʔ]
Arakanese:
တပ်မကြီးအဖြစ် ဖွဲ့ထားရီတပ်။ (ဤတပ်ကို အရီးကြုံက လိုလျင်အသုံးပြုဖို့ ဖွဲ့ထားရေ တပ်ဖြစ်တေ။ လိုကေ ဖြည့်စွက် ထည့်ဖို့အတွက် ဖွဲ့ထားရေ တပ်ဖြစ်တေ့ အတွက်နန့် လောင်းာက်စရာတပ် ဆိုပနာလည်း ခေါ်ဆိုကတ်တေ။ ပွဲကျောင်းမှ သင်ကြား တတ်မြောက်ထားရေ သူရို့ကို ဖွဲ့စည်းထားရေ
Burmese:
တပ်မကြီးအဖြစ် ဖွဲ့ထားသောတပ်။ (ဤတပ်ကို အရေးကြုံက လိုလျင်အသုံးပြုရန် ဖွဲ့ထားသော တပ်ဖြစ်သည်။ လိုလျှင် ဖြည့်စွက် ထည့်ရန်အတွက် ဖွဲ့ထားသော တပ်ဖြစ်သည့် အတွက်ကြောင့် လှောက်စရာတပ် ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ပွဲကျောင်းမှ သင်ကြား တတ်မြောက်ထားသော သူတို့ကို ဖွဲ့စည်းထားသော
English:
military
Grammar Note:
နာမ်
လှိုင်းစီး
[ɬáɪɴsï]
Arakanese:
ရီလှိုင်းအဟုန်မာ အလီးချိန် လျော့ပါးစီခြင်းနန့် ဖွ၍ လိုက်ရေ
Burmese:
ရေလှိုင်းအဟုန်တွင် အလေးချိန် လျော့ပါးစေခြင်းဖြင့် ဖော့၍ လိုက်သည်
English:
surf - go surfing - surf ride
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိုင်းထ
[ɬáɪɴtʰ]
Arakanese:
လှိုင်းများ အထက်ကို မြင့်ကြွရေ။ ရီညို လှိုင်းထ ငါးမရ (ဇမ်း)
Burmese:
လှိုင်းများ အပေါ်သို့ မြင့်ကြွသည်။ ရီညို လှိုင်းထ ငါးမရ (ဇမ်း)
English:
(of seas) swell [fig.] (of the mind) be agitated [fig.] (of surfaces) be uneven
Grammar Note:
ကြိယာ
လှိုင်းထွန့်
[ɬáɪɴtʰʊ̀ɴ့]
Arakanese:
လှိုင်းပိုင် နိမ့်ခြည်မြင့်ခြည် ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ အရာ
Burmese:
လှိုင်းကဲ့သို့ နိမ့်ချည်မြင့်ချည် ဖြစ်ပေါ်နေသော အရာ
English:
wavy pattern
Grammar Note:
နာမ်
လှိုင်းပျ
[ɬáɪɴpr]
Arakanese:
ညင်သာစွာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ လှိုင်းအိ အချေ
Burmese:
ညင်သာစွာ ဖြစ်ပေါ်နေသော လှိုင်းအိ ကလေး
English:
medium wave
Grammar Note:
နာမ်
လှိုင်းယက်ခေါက်
[ɬáɪɴjɛʔkʰaʊʔ]
Arakanese:
ရီလှိုင်း မြင့်တက်သနန့် ဖြူဖွေးသော ထိပ်စွန်းဟိသည့် လှိုင်း
Burmese:
ရေလှိုင်း မြင့်တက်သဖြင့် ဖြူဖွေးသော ထိပ်စွန်းယှိသည့် လှိုင်း
English:
white crested waves
Grammar Note:
နာမ်