Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 221–240 of 635 words

    ဝ

    ဝမ်းကွဲ၂

    [wáɴkwɛ၂]
    အဖညီအစ်ကို၊ အမိညီအေးမရို့မှ ဖွားမြင်သော သားသမီးရို့၏ အချင်းချင်း တော်စပ်ပုံ
    အဖညီအစ်ကို၊ အမိညီအစ်မတို့မှ ဖွားမြင်သော သားသမီးတို့၏ အချင်းချင်း တော်စပ်ပုံ
    cousin
    နာမ်

    ဝမ်းခင်

    [wáɴkʰɪ̀ɴ]
    ဝမ်း အထဲပိုင်း
    ဝမ်းဗိုက် အတွင်းပိုင်း
    stomach
    နာမ်

    ဝမ်းခသာ

    [wáɴkʰθà]
    ဝမ်းသာဝမ်းသာ ဖြစ်ခြင်း တမျိုး
    ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ခြင်း တစ်မျိုး
    happy
    နာမ်

    ဝမ်းခသာ၂

    [wáɴkʰθà၂]
    နှစ်လိုအားရခြင်း ဖြစ်တေ။ စိတ်ထဲမာ ကျီနပ် နှစ်သက်အားရခြင်း ဖြစ်တေ။ နှလုံး ဝမ်းခသာနန့်၊ ဆုမဲနာချလိုက်ငြား (ကုသတု)
    နှစ်လိုအားရခြင်း ဖြစ်သည်။ စိတ်ထဲတွင် ကျေနပ် နှစ်သက်အားရခြင်း ဖြစ်သည်။ နှလုံး ဝမ်းခသာနှင့်၊ ဆုမဲနာချလိုက်ငြား (ကုသတု)
    be satisfied
    ကြိယာ

    ဝမ်းခိုင်

    [wáɴkʰàɪɴ]
    ဝမ်းသက် လွယ်ကူခြင်း မဟိသော။ သာမညအားဖြင့် ဝမ်းသက်စီရန် မလွယ်ကူသော
    ဝမ်းသက် လွယ်ကူခြင်း မယှိသော။ သာမညအားဖြင့် ဝမ်းသက်စေရန် မလွယ်ကူသော
    be not prone to loose bowels
    နာမဝိသေသန

    ဝမ်းခိုင်၂

    [wáɴkʰàɪɴ၂]
    အစားဟောင်း မာကျစ်ရေ။ စမြင်းထသည်
    အစားဟောင်း မာကျစ်သည်။ ဝမ်းချုပ်သည်
    be constipated
    ကြိယာ

    ဝမ်းခေါက်

    [wáɴkʰaʊʔ]
    ပျော့တွဲသော ဝမ်းအရီပြားတွန့်
    ပျော့တွဲသော ဝမ်းအရေပြားတွန့်
    belly
    နာမ်

    ဝမ်းခေါင်း

    [wáɴkʰèàɪ́ɴ]
    ဝမ်း အထဲပိုင်း
    ဝမ်းဗိုက် အတွင်းပိုင်း
    stomach hold (of a ship or boat)
    နာမ်

    ဝမ်းခေါင်းဆာ

    [wáɴkʰèàɪ́ɴsʰà]
    ဝမ်းမား၌ အစားသစ် ပြတ်လပ်၍ ဟင်းလင်း ဟိရေ။ ဆာမွတ်သည်
    ဝမ်းတွင်း၌ အစားသစ် ပြတ်လပ်၍ ဟင်းလင်း ယှိသည်။ ဆာမွတ်သည်
    hungry
    ကြိယာ

    ဝမ်းခေါင်းဆိုး

    [wáɴkʰèàɪ́ɴsʰó]
    (ဥပစာ) သားသမီး ဆိုးညစ်ခြင်းကြောင့် အမိက ကိုယ့် ဝမ်းခေါင်းကို ပြစ်တင်ပနာ ပြောဆိုရေ စကားလုံး
    (ဥပစာ) သားသမီး ဆိုးညစ်ခြင်းကြောင့် အမိက မိမိ၏ ဝမ်းခေါင်းကို ပြစ်တင်၍ ပြောဆိုသော စကားလုံး
    none
    နာမ်

    ဝမ်းခဲ

    [wáɴkʰɛ]
    အခံရခက်သော ဝေဒနာ တမျိုးကို ခံစားရရေ။ ဝမ်းခြင့်ဝမ်းခဲ ဖြစ်တေ။ ကိုယ်မာ ဝမ်းမဲ၊ အလွန်သည်းသည်၊ လူးလဲပြောင်းပြန် (ရာမ)
    အခံရခက်သော ဝေဒနာ တစ်မျိုးကို ခံစားရသည်။ ဗိုက်အောင့်ဗိုက်နာ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်မှာ ဝမ်းမဲ၊ အလွန်သည်းသည်၊ လူးလဲပြောင်းပြန် (ရာမ)
    bellyache - stomachache
    ကြိယာ

    ဝမ်းခဲကွန်

    [wáɴkʰɛkʊ̀ɴ]
    ဝမ်းခြင့် ဝမ်းခဲ အကွန်ဆောင်ရေ။ လူးလဲငြား ဝမ်းခဲကွန်၊ ခုအဂုသည် ကာလနာလိုက်ရေ ဟန်သို့၊ ပြုလုပ်ပြန် ဥပါယ်သာ (ဗမာချီ)
    ဗိုက်အောင့် ဗိုက်နာ ဟန်ဆောင်သည်။ လူးလဲငြား ဝမ်းခဲကွန်၊ ခုချက်ချင်းသည် ကာလနာလိုက်သည် ဟန်သို့၊ ပြုလုပ်ပြန် ဥပါယ်သာ (ဗမာချီ)
    pretend
    ကြိယာ

    ဝမ်းချ

    [wáɴɕ]
    ဝမ်းလျော စီရေ။ ဝမ်းသက်အောင် ပြုသည်
    ဝမ်းလျော စေသည်။ ဝမ်းသက်အောင် ပြုသည်
    purge(the bowels) [ fig ] placate ( with sweet words ) [as in ပျားရည်နှင့်~-]
    ကြိယာ

    ဝမ်းချုပ်

    [wáɴɕoʊʔ]
    ဝမ်းလားသင့်သည် ဖြစ်ဗျာယ်လည်း ဝမ်းမလားပဲ နိန်ရေ
    ဝမ်းသွားသင့်သည် ဖြစ်လျက်လည်း ဝမ်းမသွားပဲ နေသည်
    be constipated
    ကြိယာ

    ဝမ်းစာ

    [wáɴsà]
    စားသောက်ဖို့အစာ။ ၂၊ ကာလ ရှည်ကြာစွာ စားသောက်ဖို့ သိပ်သိုထားရေ အစားအစာ၊ ကောက်ပဲသီးနှံစရေ။ ၃၊ တခုတရီသော ဝမ်းခေါင်း အထဲကို ဖြည့်သွင်း သိပ်ထည့်ရရေ အရာ
    စားသောက်ရန်အစာ။ ၂၊ ကာလ ရှည်ကြာစွာ စားသောက်ရန် သိပ်သိုထားသော အစားအစာ၊ ကောက်ပဲသီးနှံစသည်။ ၃၊ တစ်စုံတစ်ခုသော ဝမ်းခေါင်း အတွင်းသို့ ဖြည့်သွင်း သိပ်ထည့်ရသော အရာ
    food [as in ~စားဖွယ်] stored up food and grain [as in ~သိုလှောင်ထား] stuffing [as in ဆေးလိပ်~၊ အရုပ်~] material (to compose a verse) [as in ကဗျာ၏~] detritus [as in အိုး~၊ စရွေး~]
    နာမ်

    ဝမ်းစာစပါး

    [wáɴsàspàး]
    စားသောက် ဖို့အတွက် လောင်းာင် ထားဟိရေ စပါး
    စားသောက် ဖို့ရန် သိုလှောင် ထားယှိသည့် စပါး
    paddy kept aside for own consumption - stored up grain
    နာမ်

    ဝမ်းစာထား

    [wáɴsàtʰá]
    စားသောက်ဖို့အတွက် အစားအစာ၊ ကောက်ပဲသီးနှံ အစဟိစွာ လောင်းာင် ထားရေ။ ဝမ်းစာ လောက်ငှယောင် ကိုယ့်လုပ်ငန်းမှ ကောက်ပဲသီးနှံ စစွာကို ကြိုတင် စုဆောင်း သိုထားရေ
    စားသောက်ဖို့ရန် အစားအစာ၊ ကောက်ပဲသီးနှံ စသည် သိုလှောင် ထားသည်။ ဝမ်းစာ လုံလောက်အောင် မိမိလုပ်ငန်းမှ ကောက်ပဲသီးနှံ စသည်ကို ကြိုတင် စုဆောင်း သိုထားသည်
    store up grain and other provisions for the coming year
    ကြိယာ

    ဝမ်းဆာ

    [wáɴsʰà]
    အစာ အာဟာရကို ဝမ်းမားက တောင့်တသည်
    အစာ အာဟာရကို ဝမ်းတွင်းက တောင့်တသည်
    hungry
    ကြိယာ

    ဝမ်းဆွဲ

    [wáɴsʰwɛ]
    ဝမ်းပျိုင်း စူတွဲသော
    ဝမ်းပျဉ်း စူတွဲသော
    paunchy - mid-wife Also လက်သည်
    နာမဝိသေသန

    ဝမ်းတကန်

    [wáɴtkàɴ]
    ဝမ်းထဲမာ ဆံ့နိုင်သမျှ။ ဇာမျှလောက်ဝန်၊ ဝမ်းတကန်မူ၊ လျှော်ရံစိုက်စိုက်၊ ဂျင်ရွေးထိုက်ယှင့်
    ဗိုက်ထဲ၌ ဆံ့နိုင်သမျှ။ ဘယ်မျှလောက်ဝန်၊ ဝမ်းတကန်မူ၊ လျှော်ရံစိုက်စိုက်၊ ဂျင်ရွေးထိုက်ယှင့်
    belly that does not show signs of overeating
    ကြိယာဝိသေသန