Dictionary Entries
Showing 361–380 of 635 words
ဝ
ဝသုန္ဓရေ
[wθoʊn̪a̰n̪d̪ʰa̰ɹè]
Arakanese:
မြေ။ ၂၊ မြေစောင့်နတ် ဝသုန္ဓရေ၊ ဣမေပံသု၊ သိလာထုလေ၊ သက်သီအမှု၊ တည်စီရေဝ် (ရီစက်ချ)
Burmese:
မြေ။ ၂၊ မြေစောင့်နတ် ဝသုန္ဓရေ၊ ဣမေပံသု၊ သိလာထုလေ၊ သက်သေအမှု၊ တည်စေသောဝ် (ရေစက်ချ)
English:
[poetic] earth god of earth [Pali ဝသုန္ဓရာ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝသုန်
[wθòʊɴ]
Arakanese:
မြေ။ မြေအပြင်။ ဝသုန္ဓတလဉ္စ - မြေအပြင်စွာလေ့။ (ပါပျက်
Burmese:
မြေ။ မြေအပြင်။ ဝသုန္ဓတလဉ္စ - မြေအပြင်သည်လည်း။ (ပါပျက်
English:
Earth [Pali ဝသုန္ဓရာ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝသျှိန့်
[wʃèɪɴ့]
Arakanese:
အစိမာ အမျှင်များ ဖြာထွက်ပြီးကေ အသီး စိကေချေ ရှည်မျှောစွာ လုံးဝန်းသော ချိုင်ဖန်သည့် အသီးခိုင်များ သီးသည့် ပင်စောက် တမျိုး
Burmese:
အစေ့တွင် အမျှင်များ ဖြာထွက်၍ အသီး အနည်းငယ် ရှည်မျှောစွာ လုံးဝန်းသော ချဉ်ဖန်သည့် အသီးခိုင်များ သီးသည့် ပင်စောက် တစ်မျိုး
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဝဥ
[wʔṵ]
Arakanese:
(တခုလေ့သင့်)မဟိ။ မဖြစ်။ ဗဟရီ ဖြစ်တေ
Burmese:
(ဘာမှ)မယှိ။ မဖြစ်။ အသုံးမကျ ဖြစ်သည်
English:
nothing
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝဥ၂
[wʔṵ၂]
Arakanese:
အသိအတတ် ပညာ လုံးဝ မဟိသူ။ အသိပညာ နည်းပါးသူ။ လူ့အန္ဓ လူက ဝဥရာ တခုက မသိတတ် (အရပ်)
Burmese:
အသိအတတ် ပညာ လုံးဝ မယှိသူ။ အသိပညာ နည်းပါးသူ။ လူ့အန္ဓ လူက ဝဥရာ တစ်ခုက မသိတတ် (အရပ်)
English:
dullard
Grammar Note:
နာမ်
ဝိ
[wì]
Arakanese:
ဝင့်ကြွားသော အမူအရာ။ ဇာလဲဝေး မာနထားထားသျှေနန့် ဝိလုပ်နီရေ (အရပ်)
Burmese:
ဝင့်ကြွားသော အမူအရာ။ ဇာလဲဝေး မာနထားထားသျှေနန့် ဝိလုပ်နီရေ (အရပ်)
English:
boast
Grammar Note:
နာမ်
ဝိကနဲ
[wìknɛ]
Arakanese:
တချက်ချေအနိန်နန့်။ မမျှော်လင့်ပဲအနိန်နန့်
Burmese:
တခဏချင်း အားဖြင့်။ မမျှော်လင့်ပဲ အားဖြင့်
English:
unexpectively
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ဝိဇယတြထီး
[wìzjtɹtʰï]
Arakanese:
ထီးဖြူလေးစင်မာ လေးခု မြောက်သော ထီး၏အမည်။ ဤထီးမျိုးကား ထီးရွက်အမှတ်မဟိ၊ ထီးရိုးလေးတောင်ဟိ လားလိုရာမာ ဆောင်းသော ထီးတည်း (ရာဇဘိသေကကျမ်း
Burmese:
ထီးဖြူလေးစင်တွင် လေးခု မြောက်သော ထီး၏အမည်။ ဤထီးမျိုးကား ထီးရွက်အမှတ်မယှိ၊ ထီးရိုးလေးတောင်ယှိ သွားလိုရာ၌ ဆောင်းသော ထီးတည်း (ရာဇဘိသေကကျမ်း
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဝိတက်
[wìtɛʔ]
Arakanese:
အကြံအစည်။ တွေးဆ ကြံစည်ခြင်း။ အတိုတုတ်တုတ် နန့်ပြီးဖို့စွာမာ ဝိတက်စီများ လားခရေဗျာယ် (အရပ်)
Burmese:
အကြံအစည်။ တွေးဆ ကြံစည်ခြင်း။ တိတိုတုတ်တုတ် နန့်ပြီးဖို့စွာမှာ ဝိတက်စီများ လားခရေဗျာယ် (အရပ်)
English:
advice
Grammar Note:
နာမ်
ဝိတ်
[weɪʔ]
Arakanese:
ရစ်ခွေပတ်ရေ။ ကြိုခွီပတ်စွာကို နှစ်ပတ်၊ သုံးပတ်စွာကို ဝိတ်လို့ရစ် (အရပ်)။ ၂၊ ကွေးအောင် ဟိုက်အောင် ပြုရေ။ ဝ လုံးပိုင် ဝိတ်ရို့လှီး (အရပ်)
Burmese:
ရစ်ခွေပတ်သည်။ ကြိုခွီပတ်စွာကို နှစ်ပတ်၊ သုံးပတ်စွာကို ဝိတ်လို့ရစ် (အရပ်)။ ၂၊ ကွေးအောင် ဟိုက်အောင် ပြုသည်။ ဝ လုံးပိုင် ဝိတ်ရို့လှီး (အရပ်)
English:
wind
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝိတ်၂
[weɪʔ၂]
Arakanese:
အမှုအရာ။ မောင်သာဖြူ ဒုတ်ကောက်သျှေ တချောင်းကိုင်လို့ ဝိတ် လုပ်နီရေကာ (အရပ်)
Burmese:
အမှုအရာ။ မောင်သာဖြူ ဒုတ်ကောက်သျှေ တစ်ချောင်းကိုင်လို့ ဝိတ် လုပ်နီရေကာ (အရပ်)
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဝိတ်ချ
[weɪʔɕ]
Arakanese:
မြန်မာအက္ခရာ အရီးအသားမာ အာသရ သင်္ကေတ ကပ်ရာမာ အသုံးပြုရရေ ရီးချ တမျိုး
Burmese:
မြန်မာအက္ခရာ အရေးအသားတွင် အာသရ သင်္ကေတ ကပ်ရာ၌ အသုံးပြုရသည့် ရေးချ တစ်မျိုး
English:
suffixed to consonants to produce the -a-sound
Grammar Note:
နာမ်
ဝိတ်လုပ်
[weɪʔloʊʔ]
Arakanese:
စိတ်ကြီး ဝင်မှုဖြင့် မသိကျိုးကျွန် ပြုရေ။ အမှုအရာ ပိုပြီးကေ ဆောင်ရေ။ တရားလူကြီး ဟိနီ (ဟိနိန်) ကြီးတိကလေ့ လက်မှတ် တခေါက် ထိုးဖို့စွာကို ဘလောက်ကေ ဝိတ်လုပ် နီကတ်တေလည်း မသိ (အရပ်)
Burmese:
စိတ်ကြီး ဝင်မှုဖြင့် မသိကျိုးကျွန် ပြုသည်။ အမှုအရာ ပို၍ ဆောင်သည်။ တရားသူကြီး ရှိနီ (ရှေ့နေ) ကြီးတိကလည်း လက်မှတ် တစ်ခေါက် ထိုးဖို့စွာကို ဘလောက်ကေ ဝိတ်လုပ် နီကတ်တေလည်း မသိ (အရပ်)
English:
connive
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝိနည်း
[wìnɛ́]
Arakanese:
ရဟန်းရို့၏ ကျင့်ဝတ်
Burmese:
ရဟန်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်
English:
Vinaya : discipline or code of conduct (for Buddhist monks) [Pali ဝိနယ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝိနည်းဓိုရ်
[wìnɛ́dʱÒɹ်]
Arakanese:
ဝိနည်းကို ဆောင်သော ရဟန်း
Burmese:
ဝိနည်းကို ဆောင်သော ရဟန်း
English:
one who knows the entire Vinayas by heart [Pali ဝိနယ+ဓရ] monk who adheres strictly to the Vinayas monk learned in the Vinayas who delivers judgement in disputes involving the ecclesiastic code [Pali ဝိနယဓရ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝိနည်းယှောင်
[wìnɛ́ʃàʊɴ]
Arakanese:
ဝိနည်းတော် လာရေ့အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ပြုရေ။ ၂၊ ကျင့်သုံး အပ်ရေ ကျင့်ဝတ္တရားကို မထိပါးစီရန် ပရိယာယ်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်
Burmese:
ဝိနည်းတော် လာသည့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ပြုသည်။ ၂၊ ကျင့်သုံး အပ်သော ကျင့်ဝတ္တရားကို မထိပါးစေရန် ပရိယာယ်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်
English:
[fig.] circumvent the rules
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝိနာဘာဝ
[wìnàbʱàw]
Arakanese:
သေကွဲကွဲရခြင်း
Burmese:
သေကွဲကွဲရခြင်း
English:
separation (after death) cf နာနာဘာဝ [Pali ဝိနာဘာဝ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝိပတ္တိတရား
[wìpt̪t̪a̰ìtɹá]
Arakanese:
ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသော သဘော
Burmese:
ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသော သဘော
English:
law of destruction misfortune failure [Pali ဝိပတ္တိ + Arakan တရား]
Grammar Note:
နာမ်
ဝိပါကဝဋ်
[wìpàkwt်]
Arakanese:
ပြုခရေ ကံ၏ အကျိုး ဆိုက်ရောက်ခြင်း
Burmese:
ပြုခဲ့သော ကံ၏ အကျိုး ဆိုက်ရောက်ခြင်း
English:
result effect consequence of ones past deeds [Pali ဝိပါက+ဝဋ္ဋ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝိပဿနာ
[wìpðnà]
Arakanese:
ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးကို အနိစ္အစဟိရေ လက္ခဏာအားဖြင့် အထူးထူး အပြားပြား ရှုဆင်ခြင်ခြင်း
Burmese:
ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးကို အနိစ္စသော လက္ခဏာအားဖြင့် အထူးထူး အပြားပြား ရှုဆင်ခြင်ခြင်း
English:
insight [Pali ဝိပဿနာ]
Grammar Note:
နာမ်