Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 21–40 of 635 words

    ဝ

    ဝက်ခြုတ်

    [wɛʔkʰɹoʊʔ]
    မျက်နှာ အရီပြားပေါ်၌ ပေါက်တတ်ရေ လုံးဝန်း ငယ်ရေ အနာဖု
    မျက်နှာ အရေပြားပေါ်၌ ပေါက်တတ်သည့် လုံးဝန်း သေးငယ်သော အနာဖု
    pigsty prisoners dock bullock cart body with high side-railings pimple - acne
    နာမ်

    ဝက်ဂေါင်းထိုး

    [wɛʔɡèàɪ́ɴtʰó]
    ရှေးတူရှုကို တတည့် ဦးတည်ဗျာယ်။ တဟုန်ထိုး
    ရှေးတူရှုကို တည့်တည့် ဦးတည်လျက်။ တဟုန်ထိုး
    [charge] straight ahead or head-on
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝက်ဂွ

    [wɛʔɡw]
    တိုင်ထူရာ ထောက်ရာမာ အသုံးပြုရေ ထိပ်မာ ကြိုးချိုင်ထားရေဝါး တနည်း သစ်သားနှစ်ချောင်း
    တိုင်ထူရာ ထောက်ရာတွင် အသုံးပြုသော ထိပ်တွင် ကြိုးချည်ထားသည့်ဝါး သို့မဟုတ် သစ်သားနှစ်ချောင်း
    bipod or tripod made by lashing poles together near the top used as a prop
    နာမ်

    ဝက်စားဖျဉ်း

    [wɛʔsápʰrɪ́ɴ]
    ဝက်စာထည့်သော သစ်သား ခွက်ရှည်
    ဝက်စာထည့်သော သစ်သား ခွက်ရှည်
    feeding through for pigs
    နာမ်

    ဝက်ဆီ

    [wɛʔsʰí]
    ခရမ်းရောင် အဆင်းဟိသော ကောက်ညှင်းမျိုး။ ကောက်ညှင်း မည်းမနန့် နှိုင်းနိူင်း ကြည့်ပါ
    ခရမ်းရောင် အဆင်းယှိသော ကောက်ညှင်းမျိုး။ ကောက်ညှင်း မည်းမနှင့် နှိုင်းယှဉ် ကြည့်ပါ
    black glutin rice
    နာမ်

    ဝက်တောင်းနွယ်ချိ

    [wɛʔtáʊɴnwɛ̀ɕì]
    တောတောင်ရို့မာ အလှည့်ကျ ပေါက်သော အသီး လက်မလောက်လောင်းာက် ကြီးပြီးကေ လက်နှစ်သစ်ခန့် ရှည်သီးသော ခြုံတွားနွယ်ပင် တမျိုး
    တောတောင်တို့တွင် အလှည့်ကျ ပေါက်သော အသီး လက်မလောက်ခန့် ကြီး၍ လက်နှစ်သစ်ခန့် ရှည်သီးသော ချုံတွားနွယ်ပင် တစ်မျိုး
    creeper
    နာမ်

    ဝက်တွယ်

    [wɛʔtwɛ̀]
    ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက်ကို ပူး၍ ချိုင်ရေ
    ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက်ကို ပူး၍ ချည်သည်
    hog-tie
    ကြိယာ

    ဝက်တွယ်တွယ်

    [wɛʔtwɛ̀twɛ̀]
    ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက်ကို ပူးတွဲ ချိုင်နှောင်ပြီး ဒုတ်ဖြင့် လျှို၍ ထမ်းကတ်တေ
    ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက်ကို ပူးတွဲ ချည်နှောင်ပြီး ဒုတ်ဖြင့် လျှို၍ ထမ်းကြသည်
    tie hand and foot
    ကြိယာ

    ဝက်တွယ်ရွှဲ(လွှဲ)တမ်း

    [wɛʔtwɛ̀ɹW̯ɛ(lW̯ɛ)táɴ]
    လူတယောက်က လက်နှစ်ဘက်၊ တယောက်က ခြေနှစ်ဘက်ကို ကိုင်ပနာ ထလန်းဂါးချီမပြီးကေ ဇာညာ တချက်၊ နှစ်ချက် လွှဲပြီး၊ ထလန်းဂါး ချထားခရေ ကစပ်နည်း တမျိုး
    လူတစ်ယောက်က လက်နှစ်ဘက်၊ တစ်ယောက်က ခြေနှစ်ဘက်ကို ကိုင်၍ ပက်လက်ချီမ၍ ဘယ်ညာ တစ်ချက်၊ နှစ်ချက် လွှဲပြီး၊ ပက်လက် ချထားခဲ့သော ကစားနည်း တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ဝက်ထီးအားကိုး

    [wɛʔtʰïákó]
    မဆင်မခြင်ပဲ။ အဆုတ်အဆိုင်း မဟိပဲ။ ၂၊ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ကင်းမဲ့ခြင်းနန့် ခြူစွာ
    မဆင်မခြင်ပဲ။ အဆုတ်အဆိုင်း မယှိပဲ။ ၂၊ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ကင်းမဲ့ခြင်းဖြင့် ရမ်းကားစွာ
    reasonless
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝက်နားပင်းစွယ်

    [wɛʔnápɪ́ɴswɛ̀]
    အခေါင်းမဟိသော တောဝက်စွယ်။ ဝက်စွယ် ကင်းပိတ်။ (ကာယသိဒိ္ဓ ပြီးရေလို့ အယူ ဟိကတ်တေ။
    အခေါင်းမယှိသော တောဝက်စွယ်။ ဝက်စွယ် ကင်းပိတ်။ (ကာယသိဒိ္ဓ ပြီးသည်ဟု အယူ ယှိကြသည်။
    solid tusk of a hog
    နာမ်

    ဝက်ပင်းပစ်

    [wɛʔpɪ́ɴpɪʔ]
    စားသောက်ရာမာ ဝက်ဆီ အတုံးအခဲ အပျော်မလားလီရန် ပယောဂ အတတ်ဖြင့် (အပင်းကို) ခန္ဓာကိုယ်အထဲကို ရောက်ဟိ စီရေ
    စားသောက်ရာတွင် ဝက်ဆီ အတုံးအခဲ အပျော်မသွားစေရန် ပယောဂ အတတ်ဖြင့် (အပင်းကို) ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ရောက်ယှိ စေသည်
    none
    ကြိယာ

    ဝက်ပင်းပိတ်စွယ်

    [wɛʔpɪ́ɴpeɪʔswɛ̀]
    အခေါင်းမဟိသော တောဝက်စွယ်။ ဝက်စွယ် ကင်းပိတ်။ (ကာယသိဒိ္ဓ ပြီးရေလို့ အယူ ဟိကတ်တေ။
    အခေါင်းမယှိသော တောဝက်စွယ်။ ဝက်စွယ် ကင်းပိတ်။ (ကာယသိဒိ္ဓ ပြီးသည်ဟု အယူ ယှိကြသည်။
    solid tusk of a hog
    နာမ်

    ဝက်မချဉ်ပေါင်

    [wɛʔmɕɪ̀ɴpèàɪ̀ɴ]
    အရွက် လက်ကြား ဟိပြီး ရှည်သွယ်သော ချိုင်ပေါင်တမျိုး။ ဝက်မချိုင်ပေါင်၊ ခုနှစ်တောင်၊ ကျိုးလျှင်ကျိုး၊ မကျိုးကေ၊ မိုးကိုထိုး (ရိုးရာ)
    အရွက် လက်ကြား ယှိပြီး ရှည်သွယ်သော ချဉ်ပေါင်တစ်မျိုး။ ဝက်မချဉ်ပေါင်၊ ခုနှစ်တောင်၊ ကျိုးလျှင်ကျိုး၊ မကျိုးကေ၊ မိုးကိုထိုး (ရိုးရာ)
    roselle
    နာမ်

    ဝက်မလွတ်နပျိုး

    [wɛʔmlwaʔnpró]
    ဝက်၏ အရပ်နန့် မလွတ်နှိုင်ယောင်ပင် ပင်မကြီး ပုပျပ်သော နှပျိုးအုန်း အစဟိရေ အပင်မျိုး
    ဝက်၏ အရပ်နှင့် မလွတ်နိုင်အောင်ပင် ပင်စည် ပုပျပ်သော ငှက်ပျောအုန်း စသော အပင်မျိုး
    dwarf species of banana
    နာမ်

    ဝက်မြောက်ဥ

    [wɛʔmɹɔ́ɛʔʔṵ]
    မိုးကျောက်ကျ ကဆုန်၊ နံယုန်လလောက်မာ လယ်ယာထဲမာ ပေါက်လေ့ ဟိသော မြက်ပင်တမျိုးမှ ရဟိရေ သရည်စာအဖြစ် ပြုတ်ပနာစားရရေ အပေါ်ခွံ၌ အမွှီးအမှင်များ ပါဟိရေ ဥတမျိုး။ (ဝက်မှုံဥလို့လေ့ ခေါ်ကြ သိရေ။
    မိုးဦးကျ ကဆုန်၊ နယုန်လလောက်တွင် လယ်ယာထဲ၌ ပေါက်လေ့ ယှိသော မြက်ပင်တစ်မျိုးမှ ရယှိသည့် သွားရည်စာအဖြစ် ပြုတ်၍စားရသော အပေါ်ခွံ၌ အမွှေးအမှင်များ ပါယှိသည့် ဥတစ်မျိုး။ (ဝက်မှုံဥဟုလည်း ခေါ်ကြ သေးသည်။
    kind of sedge whose tubers are boiled and eaten Scripus grossus
    နာမ်

    ဝက်မွီးဝဖြီး

    [wɛʔmwïwpʰɹï]
    ဝက်မွှီးဖြင့် ပြုလုပ်ရေ ဖြီးစရာ ကိရိယာ။ ၂၊ ဝက်မွှီးပိုင် သန်စွမ်းရေ အမျှင်တမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ရေ ဖြီးစရာ ကိရိယာ
    ဝက်မွှေးဖြင့် ပြုလုပ်သော ဖြီးစရာ ကိရိယာ။ ၂၊ ဝက်မွှေးကဲ့သို့ သန်စွမ်းသည့် အမျှင်တစ်မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော ဖြီးစရာ ကိရိယာ
    bristle brush
    နာမ်

    ဝက်မှင်ဥ

    [wɛʔm̥ɪ̀ɴʔṵ]
    မိုးကျောက်ကျ ကဆုန်၊ နံယုန်လ လောက်မာ လယ်ယာထဲမာ ပေါက်လေ့ဟိသော မြက်ပင် တမျိုးမှ ရဟိရေ သရည်စာအဖြစ် ပြုတ်ပနာ စားရရေ အပေါ်ခွံ၌ အမွှီးအမှင်များ ပါဟိရေ ဥတမျိုး။ (ဝက်မှုံဥ လို့လေ့ ခေါ်ကြ သိရေ။
    မိုးဦးကျ ကဆုန်၊ နယုန်လ လောက်တွင် လယ်ယာထဲ၌ ပေါက်လေ့ယှိသော မြက်ပင် တစ်မျိုးမှ ရယှိသည့် သွားရည်စာအဖြစ် ပြုတ်၍ စားရသော အပေါ်ခွံ၌ အမွှေးအမှင်များ ပါယှိသည့် ဥတစ်မျိုး။ (ဝက်မှုံဥ ဟုလည်း ခေါ်ကြ သေးသည်။
    kind of sedge whose tubers are boiled and eaten Scirpus grossus
    နာမ်

    ဝက်ယှုပ်နာ

    [wɛʔʃoʊʔnà]
    တခါခါမာ ဝက်ပိုင် (ရှုပ်ရှုပ်)မြည်ကာ ပစမှ အမြှုပ်ထွက်ဗျာယ် တတ်တတ်ရေ ရောဂါ
    တစ်ခါခါတွင် ဝက်ကဲ့သို့ (ရှုပ်ရှုပ်)မြည်ကာ ပါးစပ်မှ အမြှုပ်ထွက်လျက် တတ်တတ်သော ရောဂါ
    epilepsy
    နာမ်

    ဝက်ရံဥ

    [wɛʔɹံʔṵ]
    တောတောင်က ပေါက်သော နွယ်ပင် တမျိုးမှ ဥသော လုံးပတ်နှစ်ထွာခန့် အရှည် ၈-လက်မခန့်ဟိ အပေါ်ခွံ၌ အမွီးမျှင်များ ပါဟိရေ ဟင်းချက် စားရရေ ဥတမျိုး
    တောတောင်မှ ပေါက်သော နွယ်ပင် တစ်မျိုးမှ ဥသော လုံးပတ်နှစ်ထွာခန့် အရှည် ၈-လက်မခန့်ယှိ အပေါ်ခွံ၌ အမွေးမျှင်များ ပါယှိသည့် ဟင်းချက် စားရသော ဥတစ်မျိုး
    none
    နာမ်