Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 441–460 of 635 words

    ဝ

    ဝူးဝူးဝုတ်ဝုတ်

    [wùးwùးwoʊʔwoʊʔ]
    ကိုက်ရန်ပြုဖို့ ဒေါသမာန်ဖြင့် မာန်မူပြီးကေ ခွီးဟောင်ရေ
    ကိုက်ရန်ပြုရန် ဒေါသမာန်ဖြင့် မာန်မူ၍ ခွေးဟောင်သည်
    bark
    ကြိယာ

    ဝေ

    [wè]
    မူလ အုန်းခွံရောင် ဟိသော ဝါ။ ယင်းဝါမှ ထုတ်လုပ်ရေ့ ခြည်နှင့် ရက်လုပ်သော အထည်။ ယင်းအရောင် ဆိုးပနာ ရက်လုပ်ထားရေ အထည်
    နဂို အုန်းခွံရောင် ယှိသော ဝါ။ ယင်းဝါမှ ထုတ်လုပ်သည့် ချည်နှင့် ရက်လုပ်သော အထည်။ ယင်းအရောင် ဆိုး၍ ရက်လုပ်ထားသော အထည်
    none
    နာမ်

    ဝေ့

    [wḛ]
    ဖြောက်ဖြောက် မလားပဲ၊ တဖက်ကို ရစ်လည် လားရေ။ တည့်တည့်မလားပဲ တဖက်ကို ဝေ့လားခရေ (အရပ်)။ ၂၊ လားယင်းမှ တဖက်ကို လှည့်၍ လားရေ
    ဖြောင့်ဖြောင့် မသွားပဲ၊ တစ်ဘက်သို့ ရစ်လည် သွားသည်။ တည့်တည့်မလားပဲ တစ်ဘက်သို့ ဝေ့လားခရေ (အရပ်)။ ၂၊ သွားရင်းမှ တစ်ဘက်သို့ လှည့်၍ သွားသည်
    whirl around [as in လေ~-၊ ရေဝဲ~-] flot [as in ဆီ~-] - hang [as in မြူခိုး~-]
    ကြိယာ

    ဝေး

    [wé]
    အရာတပါးသို့ လွှင့်ပစ်ရေ။ မကောင်းကေ ဝေးလိုက် (အရပ်)
    အခြားတစ်ပါးသို့ လွှင့်ပစ်သည်။ မကောင်းကေ ဝေးလိုက် (အရပ်)
    be out of touch [as in တော်ဖို့~ပါသေးရေ] - be out of touch [as in ကွန်ပျူတာနန့်~နီစွာကြာဗျာယ်] - be out of contact [as in အနေ~-] - be or go without sth [as in ဆေးလိပ်နန့်~ နီစွာကြာဗျာယ်]
    ကြိယာ

    ဝေ့၂

    [wḛ၂]
    ပြောကေး စကားသံ မပီသပဲ၊ အရာအသံ တခုခုဘက်ကို လှည့်၍ လားရေ
    ပြောရင်း စကားသံ မပီသပဲ၊ အခြားအသံ တစ်ခုခုဘက်သို့ လှည့်၍ သွားသည်
    whirl around
    နာမဝိသေသန

    ဝေစိ.

    [wèsì.]
    မူလအုန်းနီခွံ ရောင်ဟိသော ဝါပင်ပွင့်မှ ဟိသော အစိ။ ၂၊ အနာပျက် အနာပျက်မာ ဖြုဖြုဖွီးဖွီး ဝက်ဆီခဲပိုင် အနာဝမာ ဆို့ပိတ်နိန်ရေ အသားဆိုးခဲ
    နဂိုအုန်းနီခွံ ရောင်ယှိသော ဝါပင်ပွင့်မှ ယှိသော အစေ့။ ၂၊ အနာဆိုး အနာပျက်တွင် ဖြူဖြူဖွေးဖွေး ဝက်ဆီခဲကဲ့သို့ အနာဝတွင် ဆို့ပိတ်နေသော အသားဆိုးခဲ
    cotton seed
    နာမ်

    ဝေစိ.ပြောက်

    [wèsì.pɹɔ́ɛʔ]
    အုန်းခွံရောင် အကွက်နှင့် အမည်းကွက် ရောသော ကျား။ (များရွီတွက်နန့် ကျားရို့ကိုရာကေ ဝါစိ.ပြောက်၊ ဝေစိ.ပြောက်၊ ဆတ်ကျာသတ် အစဟိစွာအားဖြင့် အရောင်ကို ကြည့်၍ အမည်အမျိုးမျိုး ပီးကတ်တေ။
    အုန်းခွံရောင် အကွက်နှင့် အမည်းကွက် ရောသော ကျား။ (များသောအားဖြင့် ကျားတို့ကိုသာလျှင် ဝါစိ.ပြောက်၊ ဝေစိ.ပြောက်၊ ဆတ်ကျာသတ် စသည်အားဖြင့် အရောင်ကို ကြည့်၍ အမည်အမျိုးမျိုး ပေးကြသည်။
    speckle on skin
    နာမ်

    ဝေးတိုက်

    [wétaɪʔ]
    အရာတပါးသို့ လွှင့်ပစ်ရေ။ မကောင်းကေ ဝေးလိုက် (အရပ်)
    အခြားတစ်ပါးသို့ လွှင့်ပစ်သည်။ မကောင်းကေ ဝေးလိုက် (အရပ်)
    throw away
    နာမ်

    ဝေနီ

    [wèní]
    မူလအုန်းခွံ ရောင်ဟိသော ဝါ။ ယင်းဝါမှ ထုတ်လုပ်ရေ့ ခြည်နှင့် ရက်လုပ်သော အထည်။ ယင်းအရောင်ဆိုးပနာ ရက်လုပ်ထားရေ အထည်
    နဂိုအုန်းခွံ ရောင်ယှိသော ဝါ။ ယင်းဝါမှ ထုတ်လုပ်သည့် ချည်နှင့် ရက်လုပ်သော အထည်။ ယင်းအရောင်ဆိုး၍ ရက်လုပ်ထားသော အထည်
    cotton
    နာမ်

    ဝေနီအင်္ကျီ

    [wèníʔŋ̇karí]
    ဝေနီကို ခြည်ငင်၍ ရက်သော အထည်ဖြင့် ခြုပ်လုပ်သော အင်္ကျီ
    ဝေနီကို ချည်ငင်၍ ရက်သော အထည်ဖြင့် ချုပ်လုပ်သော အင်္ကျီ
    cotton cloth
    နာမ်

    ဝေးပစ်

    [wépɪʔ]
    အရာတပါးသို့ ရောက်ယောင် ပစ်ရေ။ မကောင်းကေ ဇာဖို့ ထားသိရေ ဝေးပစ် လိုက်ပလင့် (အရပ်)
    အခြားတစ်ပါးသို့ ရောက်အောင် ပစ်သည်။ မကောင်းကေ ဇာဖို့ ထားသိရေ ဝေးပစ် လိုက်ပလင့် (အရပ်)
    throw away
    ကြိယာ

    ဝေးပစ်လိုက်

    [wépɪʔlaɪʔ]
    အရာတပါးသို့ ရောက်ယောင် ပစ်ရေ။ မကောင်းကေ ဇာဖို့ ထားသိရေ ဝေးပစ် လိုက်ပလင့် (အရပ်)
    အခြားတစ်ပါးသို့ ရောက်အောင် ပစ်သည်။ မကောင်းကေ ဇာဖို့ ထားသိရေ ဝေးပစ် လိုက်ပလင့် (အရပ်)
    throw away
    ကြိယာ

    ဝေပတ်

    [wèpaʔ]
    ဝါဂွမ်းကို ပွရွလာစီရန် ပြုလုပ်ရာမာ အသုံးပြုသည့် ထိပ်ဝကျယ်ပနာ အောက်ဖင်ရှူးသော ဆွဲတောင်းတမျိုး
    ဝါဂွမ်းကို ပွရွလာစေရန် ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုသည့် ထိပ်ဝကျယ်၍ အောက်ဖင်ရှူးသော ခြင်းတောင်းတစ်မျိုး
    basket
    နာမ်

    ဝေပူငှက်

    [wèpùŋ̊ɛʔ]
    အစာကို သိုမှီရန်၊ စလုတ်အိတ်ကြီး ဟိသော ရေမာကူးပနာ ငါးရှာ စားလေ့ဟိသည့် ငှက်ကြီး။ ငှက်သဘင်ကို ယင်းမာမြင်ရပါ၏။ ဝေပူမာ စဉ် ကာမျှော (ဗမာချီ)
    အစာကို သိုမှီရန်၊ စလုတ်အိတ်ကြီး ယှိသော ရေတွင်ကူး၍ ငါးရှာ စားလေ့ယှိသည့် ငှက်ကြီး။ ငှက်သဘင်ကို ယင်းတွင်မြင်ရပါ၏။ ဝေပူမှာ စဉ် ကာမျှော (ဗမာချီ)
    bird
    နာမ်

    ဝေဖန်

    [wèpʰàɴ]
    အကောင်း အဆိုးကို သုံးသပ် ဆင်ခြင်ရေ။ အကောင်းအဆိုးကို သီးသန့် ပိုင်းခြား ညွှန်ပြ ပြောဆိုရေ
    အကောင်း အဆိုးကို သုံးသပ် ဆင်ခြင်သည်။ အကောင်းအဆိုးကို သီးသန့် ပိုင်းခြား ညွှန်ပြ ပြောဆိုသည်
    criticise - pass judgement apportion
    ကြိယာ

    ဝေဖန်ကတိပြု

    [wèpʰàɴktìpɹoʊ]
    ခွဲဝီ၍ ပီးရေ။ ၂၊ ဝေဖန် ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ရေ။ ၃၊ စီမံ ခန့်ခွဲသည်
    ခွဲဝေ၍ ပေးသည်။ ၂၊ ဝေဖန် ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၃၊ စီမံ ခန့်ခွဲသည်
    criticise administer [as in အဖအစား အစ်ကိုကြီးက အိမ်မှုကိစ္စများကို~-]
    နာမ်

    ဝေဖြူ

    [wèpʰɹù]
    ဝေဖြူ ဝါခြည်ဖြူနှင့် ရက်လုပ်ထားရေ ဖျင်
    ဝေဖြူ ဝါချည်ဖြူနှင့် ရက်လုပ်ထားသော ဖျင်
    cloth
    နာမ်

    ဝေ့လည်ကြောင်ပတ်

    [wḛlɛ̀t͡ɕàʊɴpaʔ]
    ဝေ့ဝေ့ဝိုက်ဝိုက်။ ရှောင်ရှောင် တိမ်းတိမ်း
    ဝေ့ဝေ့ဝိုက်ဝိုက်။ ရှောင်ရှောင် တိမ်းတိမ်း
    circuitously - evasively
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝေ့လည်လည်

    [wḛlɛ̀lɛ̀]
    ပြောဆို လိုရင်းသို့ မရောက်ပဲ
    ပြောဆို လိုရင်းသို့ မရောက်ပဲ
    in a roundabout way
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝေလာပင်

    [wèlàpɪ̀ɴ]
    ရွက်နု မွေးပါဟိ၍ အဖြူရောင်၊ အပြာနုရောင် အပွင့်ငယ်ပွင့်သော နှစ်ကြာခံ ခြုံရိုင်း ပေါင်းပင်ယောင် တမျိုး။ (ဇာမနီပင်၊ ဂျာမနီပင်၊ ဇာမရီပင်၊ လင်းတစာပင်၊ ဂုန်တလိုင်းပင် အစဟိစွာ အရပ်ဒေသ အလိုက် ခေါ်လေ့ဟိကတ်တေ။
    ရွက်နု မွေးပါယှိ၍ အဖြူရောင်၊ အပြာနုရောင် အပွင့်ငယ်ပွင့်သော နှစ်ကြာခံ ချုံရိုင်း ပေါင်းပင်ယောင် တစ်မျိုး။ (ဇာမနီပင်၊ ဂျာမနီပင်၊ ဇာမရီပင်၊ လင်းတစာပင်၊ ဂုန်တလိုင်းပင် စသည် အရပ်ဒေသ အလိုက် ခေါ်လေ့ယှိကြသည်။
    herbal plant
    နာမ်