Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 461–480 of 635 words

    ဝ

    ဝေဝီဝေဝါး

    [wèwíwèwàး]
    အာရုံမာ ထင်ရှားရေရာခြင်း မဟိဖြစ်တေ။ မှုန်မွှားမွှားဖြစ်နီရေ။ မပြတ်မသားဖြစ်တေ။ မသေမချာ မကွဲမပြားဖြစ်နီသည်
    အာရုံတွင် ထင်ရှားရေရာခြင်း မယှိဖြစ်သည်။ မှုန်မွှားမွှားဖြစ်နေသည်။ မပြတ်မသားဖြစ်သည်။ မသေမချာ မကွဲမပြားဖြစ်နေသည်
    (of the eye mind) be indistinct blurred fuzzy vague
    ကြိယာ

    ဝေဝုစ်

    [wèwoʊɪʔ]
    ဆိုလိုရင်းကို အရိပ်ချပနာ ပြောဆိုရေ စကား။ အဓိပ္ပာယ်တူ စကားလှယ်
    ဆိုလိုရင်းကို သွယ်ဝိုက်၍ ပြောဆိုသော စကား။ အဓိပ္ပာယ်တူ စကားလှယ်
    expedient - artifice - device [Pali ဝေဝစန]
    နာမ်

    ဝေဝုစ်ဉာဏ်

    [wèwoʊɪʔɲàn်]
    အကွန်ဆောင် လှည့်စားတတ်ရေ ဉာဏ်။ ဖားပြုတ်ကေကေမာ၊ ပရိယာယ် ဝေဝုစ်ဉာဏ် လိမ်ထုတ်ပြီး၊ ခြီလက်ပြောင်းပြန်၊ ဟန်ပန်ဆောင်ဗျာယ် (ကျောက်ရိုး)
    ဟန်ဆောင် လှည့်စားတတ်သော ဉာဏ်။ ဖားပြုတ်ကေမှာ၊ ပရိယာယ် ဝေဝုစ်ဉာဏ် လိမ်ထုတ်ပြီး၊ ခြီလက်ပြောင်းပြန်၊ ဟန်ပန်ဆောင်လျက် (ကျောက်ရိုး)
    none
    နာမ်

    ဝေဟင်

    [wèhɪ̀ɴ]
    အာကာ။ အာကာအာကာ၊ ဝေဟင်ပြင်မှ၊ ဆင်းသက်လာငြား၊ နတ်သိကြားသို့ (ပဒုမ္မ
    ကောင်းကင်။ အာကာကောင်းကင်၊ ဝေဟင်ပြင်မှ၊ ဆင်းသက်လာငြား၊ နတ်သိကြားသို့ (ပဒုမ္မ
    [poetic] the sky [Pali ဝေဟာသ]
    နာမ်

    ဝေါ

    [wèà]
    ဘုရင်မိဖုရား၊ အိမ်ဟိမင်းသားနှင့် ဘုရင်က အသနားတော်မြတ် ပီးထားခံရရေ (မဟာပညာကျော်ရို့ပိုင်) ပုဂ္ဂိလ်ရို့သာ စီးနင်းရရေ လူထမ်းရရေ ယာဉ်တမျိုး။ (ရမ်းဗြဲကံတိုင်းနယ်မာ မိဖုရားမ စိုးမဲကျီဝေါယာဉ် ဂုထိ ဟိသိမ့်ကြောင်း။
    ဘုရင်မိဖုရား၊ အိမ်ရှေ့မင်းသားနှင့် ဘုရင်က အသနားတော်မြတ် ပေးထားခံရသည့် (မဟာပညာကျော်တို့လို) ပုဂ္ဂိလ်တို့သာ စီးနင်းရသော လူထမ်းရသည့် ယာဉ်တစ်မျိုး။ (ရမ်းဗြဲကံတိုင်းနယ်တွင် မိဖုရားမ စိုးမဲကျီဝေါယာဉ် ယခုထိ ယှိသေးကြောင်း။
    palanquin [Mon ဝဝ်]
    နာမ်

    ဝေါကနဲ

    [wèàknɛ]
    ဗြုန်းခနဲ တပြိုင်တည်း ရယ်မောကတ်ပနာ။ တဟုန်တည်း ကျယ်လောင် ပြင်းထန်သော အသံဖြစ်ပေါ်ဗျာယ်
    ရုတ်တရက် တစ်ပြိုင်နက် ရယ်မောကြလျက်။ တဟုန်တည်း ကျယ်လောင် ပြင်းထန်သော အသံဖြစ်ပေါ်လျက်
    with a roar
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝေါဟာရ

    [wèàhàɹ]
    သမုတ်ထားရေ အမည်နာမ။ အခေါ်အဝေါ်။ အနက်အဓိပ္ပာယ် တခုခုကို ရည်၍ လူရို့သုံးနီကျ ပြောဆိုရေ စကားလုံး
    သမုတ်ထားသော အမည်နာမ။ အခေါ်အဝေါ်။ အနက်အဓိပ္ပာယ် တစ်စုံ တစ်ရာကို ရည်၍ လူတို့သုံးနေကျ ပြောဆိုသော စကားလုံး
    term - word - vocabulary [Pali ဝေါဟာရ]
    နာမ်

    ဝဲ

    [wɛ]
    ခြေကြား၊ လက်ကြား အစဟိစွာရို့မာ အရီပြားပေါ်၌ ဖြစ်တတ်ရေ ယားနာတမျိုး
    ခြေကြား၊ လက်ကြား စသည်တို့တွင် အရေပြားပေါ်၌ ဖြစ်တတ်သော ယားနာတစ်မျိုး
    scabies - mange
    နာမ်

    ဝဲ၂

    [wɛ၂]
    လီထဲမာ ရွိ လားလာရေ။ ပျံဝဲပိတုန်း၊ တရုန်းရုန်းနှင့် (နာရဒ)
    လေထဲ၌ ရွေ့လျား သွားလာသည်။ ပျံဝဲပိတုန်း၊ တရုန်းရုန်းနှင့် (နာရဒ)
    hover or fly in circles have an accent
    ကြိယာ

    ဝဲကျိကျိ

    [wɛt͡ɕìt͡ɕì]
    ဝဲနာ သည်းထန်စွာ စွဲအဖက်ခံရသူ
    ဝဲနာ သည်းထန်စွာ စွဲကပ်ခံရသူ
    scabies - mange
    နာမ်

    ဝဲကြောပြန်

    [wɛt͡ɕɔ́pɹàɴ]
    အထက်ကို လေဖြင့် မှုတ်ထုတ်ပိုင် အဟိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ရေမျက်နှာပြင်ထက်သို့ ဝဲအထဲက တွန်းထုတ်သည်
    အထက်သို့ လေဖြင့် မှုတ်ထုတ်သကဲ့သို့ အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ရေမျက်နှာပြင်ထက်သို့ ဝဲအတွင်းမှ တွန်းထုတ်သည်
    be thrown up by a whirlpool
    ကြိယာ

    ဝဲချီး

    [wɛɕï]
    ကာလရှည်စွာ ဝဲနာပေါက် နီသူ။ ဝဲနာ သည်းထန်စွာ စွဲအဖက်ခံရသူ
    ကာလရှည်စွာ ဝဲနာပေါက် နေသူ။ ဝဲနာ သည်းထန်စွာ စွဲကပ်ခံရသူ
    scabies - mange
    နာမ်

    ဝဲခြုတ်

    [wɛkʰɹoʊʔ]
    ကိုယ်ခန္ဓာ အရီပြားထက်မာ ပေါ်ထွက်သည့် ယားယံစီတတ်ရေ အဖုအပိမ့်ငယ်များ။ ဇောင်မဟောက်ကေ၊ ဝဲခြုတ်ရားလား (ထာနု)
    ကိုယ်ခန္ဓာ အရေပြားပေါ်တွင် ပေါ်ထွက်သည့် ယားယံစေတတ်သော အဖုအပိမ့်ငယ်များ။ ဇောင်မဟောက်ကေ၊ ဝဲခြုတ်ရားလား (ထာနု)
    scabies - mange
    နာမ်

    ဝဲခြုတ်ခြုတ်

    [wɛkʰɹoʊʔkʰɹoʊʔ]
    ကိုယ်ခန္ဓာ တခုလုံး အရီပြားထက်မာ ဖားပြုတ်ကေရေပိုင် ပေါ်ထွက်သည့် ယားယံစီတတ်ရေ အဖုအပိမ့်။ အသားမဲပုပ်၊ ဝဲခြုတ်ခြုတ်သည်၊ ဖားပြုတ်ကေရေအသွင်သို့ (ကုသတု)
    ကိုယ်ခန္ဓာ တစ်ခုလုံး အရေပြားပေါ်တွင် ဖားပြုတ်ရေသဖွယ် ပေါ်ထွက်သည့် ယားယံစေတတ်သော အဖုအပိမ့်။ အသားမည်းပုပ်၊ ဝဲခြုတ်ခြုတ်သည်၊ ဖားပြုတ်ရေအသွင်သို့ (ကုသတု)
    scabies - mange
    နာမ်

    ဝဲစလုပ်

    [wɛsloʊʔ]
    လေဖြင့် စုပ်ယူပိုင် ဝဲအထဲက အထက်ကို ဆွဲငင်သည်
    လေဖြင့် စုပ်ယူသကဲ့သို့ ဝဲအတွင်းမှ အထက်သို့ ဆွဲငင်သည်
    be sucked in by a whirlpool
    ကြိယာ

    ဝဲစု

    [wɛsoʊ]
    တနီရာမာ ရစ်လည်နိန်ရေ ရေစု
    တစ်နေရာတွင် ရစ်လည်နေသော ရေစု
    eddy
    နာမ်

    ဝဲနာ

    [wɛnà]
    ခြေကြား၊ လက်ကြား အစဟိစွာရို့မာ အရီပြားပေါ်၌ ဖြစ်တတ်ရေ ယားနာတမျိုး
    ခြေကြား၊ လက်ကြား စသည်တို့တွင် အရေပြားပေါ်၌ ဖြစ်တတ်သော ယားနာတစ်မျိုး
    scabies - mange
    နာမ်

    ဝဲမကူး

    [wɛmkùး]
    မသက်ဆိုင်စွာကို ဝင်ရောက် စွက်ဖက် ပြောဆိုဖို့ လုံးဝမဟိ ဖြစ်တေ
    မသက်ဆိုင်သည်ကို ဝင်ရောက် စွက်ဖက် ပြောဆိုရန် လုံးဝမယှိ ဖြစ်သည်
    [arch.] stay apart - be aloof
    ကြိယာ

    ဝဲမကူး၂

    [wɛmkùး၂]
    လုံးလုံး မသက်ဆိုင်ပါရာဗျာယ်။ သီးသန့်စီ ဖြစ်ဗျာယ်။ အကျွန်ရို့နန့် မောင်လှရို့နန့် တယောက် တခြားစီပါရာ ဝဲမကူးကတ်ပါ (အရပ်)
    လုံးလုံး မသက်ဆိုင်ပါပဲလျက်။ သီးခြားစီ ဖြစ်လျက်။ အကျွန်ရို့နန့် မောင်လှရို့နန့် တစ်ယောက် တစ်ခြားစီပါရာ ဝဲမကူးကတ်ပါ (အရပ်)
    stay apart
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝဲ့လက်ဝဲ့လက်

    [wélɛʔwélɛʔ]
    ခြည်မျှင်ချရရေ ချားယက်၊ ချားခုံထက်မာ ချာလပတ်လည်နိန်ရေ။ ခုံပုတ်သျှေမာ၊ မ-ညို-က ရေ ဝဲ့လက်ဝဲ့လက် (ပန်းဝှက်)
    ချည်မျှင်ချရသော ချားရဟတ်၊ ချားခုံထက်တွင် ချာချာလည်နေသည်။ ခုံပုတ်သျှေမှာ၊ မ-ညို-က ရေ ဝဲ့လက်ဝဲ့လက် (ပန်းဝှက်)
    rotate the swift by hand
    ကြိယာ