Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 501–520 of 635 words

    ဝ

    ဝါကြီး၂

    [wàt͡ɕï၂]
    အသက်အရွယ် အိုမင်းသော။ ဘုရင်စောထီး၊ ရာဇညဆို၊ သက်ကြီးအိုလေ၊ ထိုဝါကြီးမာ၊ ချီးသီးယိုထွေ (ရာမ)။ ၂၊ အသက်အနိန်နန့် ပိုလွန်သော
    အသက်အရွယ် အိုမင်းသော။ ဘုရင်စောထီး၊ ရာဇညဆို၊ သက်ကြီးအိုလေ၊ ထိုဝါကြီးမှာ၊ ချီးသီးယိုထွေ (ရာမ)။ ၂၊ အသက် အားဖြင့် ပိုလွန်သော
    senior
    နာမဝိသေသန

    ဝါကြီး၃

    [wàt͡ɕï၃]
    အသက်အရွယ်ကြီးသူ။ ထိုအိမ်သျှင်လေ၊ လင်ဝါကြီးနှင့်၊ ရှာပြီးတုံမှ (ထာနု)
    အသက်အရွယ်ကြီးသူ။ ထိုအိမ်သျှင်လေ၊ လင်ဝါကြီးနှင့်၊ ရှာပြီးတုံမှ (ထာနု)
    seniority
    နာမ်

    ဝါကြီးမ

    [wàt͡ɕïm]
    အသက်အရွယ် ကြီးသနန့် ခွန်အားနည်းသော မစွမ်းဆောင် နှိုင်ရေ။ ကုန်းချိကုန်းချောင်း၊ ပါးပျစ်ပျောင်နှင့် ပဇောင်ဝါကြီးဖို့လဲ (ကုသတု)
    အသက်အရွယ် ကြီးသဖြင့် ခွန်အားနည်းသော မစွမ်းဆောင် နိုင်သော။ ကုန်းချိကုန်းချောင်း၊ ပါးပျစ်ပျောင်နှင့် ပဇောင်ဝါကြီးမလဲ (ကုသတု)
    weak
    နာမဝိသေသန

    ဝါးကွဲ-ကွဲ

    [wàးkwɛ-kwɛ]
    အတဖဲ့ချေ အဖုံဖုံ။ အမျိုးမျိုး။ တသီး တခြားစီ။ ၂၊ ပေါင်းစပ်၍ မရနှိုင် လောက်ယောင်
    အနည်းနည်း အဖုံဖုံ။ အမျိုးမျိုး။ တစ်သီး တစ်ခြားစီ။ ၂၊ ပေါင်းစပ်၍ မရနိုင် လောက်အောင်
    many kinds
    ကြိယာဝိသေသန

    ဝါးခေါင်းပိတ်

    [wàးkʰèàɪ́ɴpeɪʔ]
    အသားထူ ကျစ်၍ အခေါင်း ပိတ်နိန်ရေ့ ဝါး
    အသားထူ ကျစ်၍ အခေါင်း ပိတ်နေသည့် ဝါး
    bamboo
    နာမ်

    ဝါခေါင်လ

    [wàkʰèàɪ̀ɴl]
    ရခိုင် တဆယ့်နှစ်လမာ ငါးခုမြောက်သော လအမည်။ သကြဇ် ၁၀၉၉ ခု၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်၊ ၂ နို့ (သံလွှတ် အမတ်ကြီး ထွန်းပေါ် ကောင်းမှုကျောက်စာ)
    ရခိုင် တစ်ဆယ့်နှစ်လတွင် ငါးခုမြောက်သော လအမည်။ သကြဇ် ၁၀၉၉ ခု၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်၊ ၂ နို့ (သံလွှတ် အမတ်ကြီး ထွန်းပေါ် ကောင်းမှုကျောက်စာ)
    Wagaung : the th month of Arakanese Year - containing days
    နာမ်

    ဝါချီးကျ

    [wàɕït͡ɕ]
    ဝါလှည့်ပတ် ပြောဆိုပြုမူသည်
    လိမ်လည်လှည့်ပတ် ပြောဆိုပြုမူသည်
    lie
    ကြိယာ

    ဝါးချွန်

    [wàးɕʊ̀ɴ]
    ထိုးရန်၊ မြေမာ စိုက်ရန် အဖျား ချွန်ထက်အောင် ပြုလုပ်ထားရေ ဝါး
    ထိုးရန်၊ မြေတွင် စိုက်ရန် အဖျား ချွန်ထက်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ဝါး
    bamboo with a pointed end
    နာမ်

    ဝါခြည်

    [wàkʰɹɛ]
    ဝါကို ကျစ်သည့် အမျှင်။ ကညာပျိုလေ၊ ညိုပြာချောမာ၊ ပြောလတ်တေလေ၊ ဝါခြည်ရက်ကန်း၊ ချထန်းချဝါရွှီဝါ၊ ဆနွင်းဝါသို့ (ငှက်ဆင်ချီ)
    ဝါကို ကျစ်သည့် အမျှင်။ ကညာပျိုလေ၊ ညိုပြာချောမှာ၊ ပြောလတ်တေလေ၊ ဝါခြည်ရက်ကန်း၊ ဆေးထန်းရွှေဝါ၊ နနွင်းဝါသို့ (ငှက်ဆင်ချီ)
    cotton yarn
    နာမ်

    ဝါးခြမ်း

    [wàးkʰɹáɴ]
    အလျားလိုက် ခွဲစိတ်ထားရေ့ ဝါးစိတ်
    အလျားလိုက် ခွဲစိတ်ထားသည့် ဝါးစိတ်
    bamboo slat
    နာမ်

    ဝါးခြမ်းစိတ်

    [wàးkʰɹáɴseɪʔ]
    အလျားလိုက် ခွဲစိတ်ထားရေ့ ဝါးစိတ်
    အလျားလိုက် ခွဲစိတ်ထားသည့် ဝါးစိတ်
    bamboo slat
    နာမ်

    ဝါဂွမ်း

    [wàɡʊ̀ɴ]
    ဝါဂွန်း အစိထုတ်ပြီးရေ ဝါမျှင်ထွေး
    ဝါဂွန်း အစေ့ထုတ်ပြီးသော ဝါမျှင်ထွေး
    cotton
    နာမ်

    ဝါဂွမ်းဆွ

    [wàɡʊ̀ɴsʰw]
    လောင်းးကြိုးအား လက်တောက်နှင့် အခေါက်ခေါက်ဆွဲခြည် လွှတ်ခြည်ဖြင့် ဝါပခြင်းထဲက ဝါကြမ်းတိကို ပွရွအောင် ပြုရေ။ အလှပိုးဝါ၊ တောင်တန်းပျင်းမာ၊ ဝါဂွမ်းဆွရေ (ပိုးဝါဖွဲ့)
    လေးကြိုးအား လက်တောက်နှင့် အကြိမ်ကြိမ်ဆွဲချည် လွှတ်ချည်ဖြင့် ဝါပခြင်းထဲမှ ဝါကြမ်းများကို ပွရွအောင် ပြုသည်။ အလှပိုးဝါ၊ တောင်တန်းပျင်းမှာ၊ ဝါဂွမ်းဆွရေ (ပိုးဝါဖွဲ့)
    cotton
    ကြိယာ

    ဝါဂွမ်းဖြူ

    [wàɡʊ̀ɴpʰɹù]
    ဝါဂွန်းဖြူ ဝါဖတ်လေးဖြင့် ဖတ်ထားပြီးသားသော ဝါဖတ်
    ဝါဂွန်းဖြူ ဝါဖတ်လေးဖြင့် ဖတ်ထားပြီးသော ဝါဖတ်
    cotton
    နာမ်

    ဝါငယ်

    [wàŋɛ̀]
    ဝါအားဖြင့် ငယ်သော ရဟန်း။ ရဟန်း အသက်အားဖြင့် ငယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်
    ဝါအားဖြင့် ငယ်သော ရဟန်း။ ရဟန်း အသက်အားဖြင့် ငယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်
    junior in years of monkhood
    နာမ်

    ဝါစဉ်

    [wàsɪ̀ɴ]
    ဝါကြီး၊ ဝါငယ် အစိုင်။ ထေရ်ကြီး၊ ထေရ်ငယ်အဖြစ်
    ဝါကြီး၊ ဝါငယ် အစဉ်။ ထေရ်ကြီး၊ ထေရ်ငယ်အဖြစ်
    order of seniority (especially of monkhood)
    နာမ်

    ဝါးစဖြာ

    [wàးspʰɹà]
    လှံပိုင် အဖျား ချွန်ထက်အောင် ပြုလုပ်ထားရေ ဝါး
    လှံကဲ့သို့ အဖျား ချွန်ထက်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ဝါး
    bamboo with a pointed end
    နာမ်

    ဝါစိပြောက်

    [wàsìpɹɔ́ɛʔ]
    အဖြူကွက်နှင့် အမည်းကွက်ပါရေ ကျား။ ၂၊ လူ၏ ကိုယ်အရီပြားမာ အဖြူကွက်ငယ် ပေါက်သော ညင်းကွက်တမျိုး
    အဖြူကွက်နှင့် အမည်းကွက်ပါသော ကျား။ ၂၊ လူ၏ ကိုယ်အရေပြားတွင် အဖြူကွက်ငယ် ပေါက်သော ညင်းကွက်တစ်မျိုး
    white tiger speckle on skin
    နာမ်

    ဝါဆို

    [wàsʰÒ]
    သံဃာတော်ရို့စွာ ကြိုးစားပန်းစားကျင့်ဆောင်ရေ့ အနိန်နန့် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် တရက်နိမှ ဝါကျွတ် လပြည့်နိထိ ဝါမားသုံးလ လုံးလုံး ကျောင်းအရံ တခုအထဲမာသာ သီတင်းသုံး နေကတ်ရရေ။ ဝါဆိုခြီအောက်၊ အရိပ်ပျောက် (ပုံ)
    သံဃာတော်တို့သည် အထူးတလည် ကျင့်ဆောင်သည့် အနေဖြင့် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် တစ်ရက်နေ့မှ သီတင်းကျွတ် လပြည့်နေ့ထိ ဝါတွင်းသုံးလ ပတ်လုံး ကျောင်းအရံ တစ်ခုအတွင်း၌သာ သီတင်းသုံး နေကြရသည်။ ဝါဆိုခြီအောက်၊ အရိပ်ပျောက် (ပုံ)
    (of Buddhist monks) go into monsoon retreat sojourn during the Buddhist lent (as a designated monastery)
    ကြိယာ

    ဝါဆိုစဉ်

    [wàsʰÒsɪ̀ɴ]
    မြတ်စွာဘုရားသျှင်သည် ဝါဆိုတော်မူရာ အရပ်။ ဝါဆိုရေ့ အစိုင်အတိုင်း မားသားထားချက်
    မြတ်စွာဘုရားသျှင်သည် ဝါဆိုတော်မူရာ အရပ်။ ဝါဆိုသည့် အစဉ်အတိုင်း မှားသားထားချက်
    none
    နာမ်