Dictionary Entries
Showing 41–60 of 635 words
ဝ
ဝက်ဝက်ကျိုး
[wɛʔwɛʔt͡ɕó]
Arakanese:
အခက်အခဲ မဟိပဲ။ အလွယ်ကာသား။ ဖားပြိုတပ်ကို ဝက်ဝက်ကျိုး - နွံ၊ တိုက်အံ့ကြံသော် (ရခိုင်ကာ)
Burmese:
အခက်အခဲ မယှိပဲ။ လွယ်ကူစွာ။ ဖားပြိုတပ်ကို ဝက်ဝက်ကျိုး - နွံ၊ တိုက်အံ့ကြံသော် (ရခိုင်ကာ)
English:
easily
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝက်ဝဲဥ
[wɛʔwɛʔṵ]
Arakanese:
တောတောင်က ပေါက်သော နွယ်ပင်တမျိုးမှ ဥသော လုံးပတ် နှစ်ထွာခန့် အရှည် ၈-လက်မခန့်ဟိ အပေါ်ခွံ၌ အမွီးမျှင်များ ပါဟိရေ ဟင်းချက် စားရရေ ဥတမျိုး။ ဝက်ဝဲ သင်္ဘော၊ နီသော ချိုင်ပေါင်၊သွီးတတ် ဆောင်သား (ဓာပကာနီ)
Burmese:
တောတောင်မှ ပေါက်သော နွယ်ပင်တစ်မျိုးမှ ဥသော လုံးပတ် နှစ်ထွာခန့် အရှည် ၈-လက်မခန့်ယှိ အပေါ်ခွံ၌ အမွေးမျှင်များ ပါယှိသည့် ဟင်းချက် စားရသော ဥတစ်မျိုး။ ဝက်ဝဲ သင်္ဘော၊ နီသော ချဉ်ပေါင်၊ သွေးတတ် ဆောင်သား (ဓာပကာနီ)
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဝက်သက်
[wɛʔθɛʔ]
Arakanese:
ဟိန်၊ ခြောင်းဆိုး၊ အော့အန်ခြင်း အစဟိစွာရို့ဖြစ်ပြီးကေ အဖုငယ်များ ထွက်ပေါ်ဗျာယ် များရွီတွက်နန့် အချေများမာ ဖြစ်တတ်ရေ ရောဂါတမျိုး
Burmese:
ကိုယ်ပူ၊ ချောင်းဆိုး၊ အော့အန်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပြီး အဖုငယ်များ ထွက်ပေါ်လျက် များသောအားဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် ဖြစ်တတ်သော ရောဂါတစ်မျိုး
English:
measles
Grammar Note:
နာမ်
ဝက်သစို့တောင်
[wɛʔθso̰tàʊɴ]
Arakanese:
မဟာမြတ်မုနိသျှင်ပင် တည်ထား ကိန်းဝပ်တော်ရာ တောင်တော်မြတ်၏ အမည်။ (ယင်းတောင်တော်မြတ်ကို သီရိဂုတ်တောင်၊ အဂ္ဂညုတတောင်၊ တြိကုမ္ဘတောင်၊ သီဟရာဇတောင်၊ ဝက်သစို့တောင် ဆိုပနာ အမည်ခြောက်မျိုး မှည့်ဆိုကတ်တေ။
Burmese:
မဟာမြတ်မုနိသျှင်ပင် တည်ထား ကိန်းဝပ်တော်ရာ တောင်တော်မြတ်၏ အမည်။ (ယင်းတောင်တော်မြတ်ကို သီရိဂုတ်တောင်၊ အဂ္ဂညုတတောင်၊ တြိကုမ္ဘတောင်၊ သီဟရာဇတောင်၊ ဝက်သစို့တောင် ဟူ၍ အမည်ခြောက်မျိုး မှည့်ဆိုကြသည်။
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဝက်သားခြောက်ကောင်
[wɛʔθákʰɹɔ́ɛʔkàʊɴ]
Arakanese:
တောင်ပေါ်နန့် တောင်ခြီမာ ကျက်စားလေ့ ဟိသော ရှည်၍ချွန်သော အတောင်ဟိရေ ဥဩမျိုးဝင် ငှက်ငယ်တမျိုး
Burmese:
တောင်ပေါ်နှင့် တောင်ခြေတွင် ကျက်စားလေ့ ယှိသော ရှည်၍ချွန်သော အတောင်ယှိသည့် ဥဩမျိုးဝင် ငှက်ငယ်တစ်မျိုး
English:
bird
Grammar Note:
နာမ်
ဝက်အူ
[wɛʔʔù]
Arakanese:
လှည့်သွင်းရန် မြောင်း၊ အချိုင့်ပါရေ ခေါင်းနန့် အဖျားသို့ ရစ်၍ ချွန်လားရေ အူတံအရစ် ပါရေ အူတံပါဟိရေ သစ်သားသတ္တု ခေါင်းထဲကို လှည့်ရစ် သွင်းရရေ သတ္တုချောင်း
Burmese:
လှည့်သွင်းရန် မြောင်း၊ အချိုင့်ပါသော ခေါင်းနှင့် အဖျားသို့ ရစ်၍ ချွန်သွားသော အူတံအရစ် ပါသော အူတံပါယှိသည့် သစ်သားသတ္တု ခေါင်းထဲသို့ လှည့်ရစ် သွင်းရသော သတ္တုချောင်း
English:
screw
Grammar Note:
နာမ်
ဝက်အူရစ်
[wɛʔʔùɹɪʔ]
Arakanese:
ဝက်အူကိုယ်ထည်ကို ထိပ်ခေါင်းမှ အဖျားထိတောင် လက်ယာလှည့်ပနာ မြောင်းထိုးထားရေ အရီးအကြောင်း
Burmese:
ဝက်အူကိုယ်ထည်ကို ထိပ်ခေါင်းမှ အဖျားတိုင်အောင် လက်ယာလှည့်၍ မြောင်းထိုးထားသည့် အရေးအကြောင်း
English:
screw
Grammar Note:
နာမ်
ဝက်အူဝက်အူ
[wɛʔʔùwɛʔʔù]
Arakanese:
ဝက်အူဝက်အူဟု ခိုမြည်းသံ
Burmese:
ဝက်အူဝက်အူဟု ခိုမြည်းသံ
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဝကျိ
[wt͡ɕì]
Arakanese:
အရိအရွဲ အပျစ်အချွဲ ဖြစ်ရေ
Burmese:
အရိအရွဲ အပျစ်အချွဲ ဖြစ်သော
English:
sticky
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ဝကျိရည်
[wt͡ɕìɹɛ̀]
Arakanese:
ပျောင်း ချောကျိသော အရည်။ ကျိချွဲသော အရည်။ ၂၊ ခေါင်းလျော်ရည် တမျိုး
Burmese:
စေးကပ် ချောကျိသော အရည်။ ကျိချွဲသော အရည်။ ၂၊ ခေါင်းလျော်ရည် တစ်မျိုး
English:
sticky liquids
Grammar Note:
နာမ်
ဝကျောက်ခြီကန်
[wt͡ɕɔ́ɛʔkʰɹìkàɴ]
Arakanese:
ကျွေးမွီးခဲ့ဖူးသော ကျေးဇုကိုမျှ မထောက်ပဲ လန့်ဆိလန့်ဆန် ပြုမူပြောဆိုဗျာယ်
Burmese:
ကျွေးမွေးခဲ့ဖူးသော ကျေးဇူးကိုမျှ မထောက်ပဲ ကလန်ကဆန် ပြုမူပြောဆိုလျက်
English:
rebelliously - ungratefully
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ဝကွက်
[wkwɛʔ]
Arakanese:
ကျန်လပ်စီရေ။ ချန်လှပ် ထားခရေ။ မောင်လှအတွက် ‘ဝ’ကွက် ထားခ(အရပ်)
Burmese:
ကျန်လပ်စေသည်။ ချန်လှပ် ထားခဲ့သည်။ မောင်လှအတွက် ‘ဝ’ကွက် ထားခ(အရပ်)
English:
exclude
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝကွက်ဖယ်
[wkwɛʔpʰɛ̀]
Arakanese:
(ဥပစာ) ဖယ်ထုတ်ချိန် လှပ်ထားရေ
Burmese:
(ဥပစာ) ဖယ်ထုတ်ချိန် လှပ်ထားသည်
English:
exclude
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝကွင်း
[wkwɪ́ɴ]
Arakanese:
ကာယသိဒ္ဓိ အကာအကွယ်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မာ ထိုးနှံထားရေ ဝ လုံး အချေ
Burmese:
ကာယသိဒ္ဓိ အကာအကွယ်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ထိုးနှံထားသော ဝ လုံး ကလေး
English:
[obs.] tattoo a circle on a criminal who has been sentenced to death - amulet of tattoo
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝခြိုး
[wkʰɹó]
Arakanese:
မီးထက်မာ အထားကြာ၍ အကျက်လွန်ကာ အိုးမာ ကပ်နိန်ရေ အစားအစာ အစဟိစွာ
Burmese:
မီးပေါ်တွင် အထားကြာ၍ အကျက်လွန်ကာ အိုးတွင် ကပ်နေသော အစားအစာ စသည်
English:
crust of cooked rice
Grammar Note:
နာမ်
ဝခွက်
[wkʰwɛʔ]
Arakanese:
ရေထည့်ရန်အိုး။ အိုးခက်။ ဝခွက် လုံးစီ၊ ဖီးကိုကိုင်၊ ယိုင်းတီးယိုင်တိုင်၊ ရီဖြူကန်မာ ရီခပ်လားရေ (ဗျာတု)
Burmese:
ရေထည့်ရန်အိုး။ ရေအိုး။ ဝခွက် လုံးစီ၊ ဘေးကိုကိုင်၊ ကယိုင်ကပါး၊ ရီဖြူကန်မှာ ရီခပ်လားရေ (ဗျာတု)
English:
water pot
Grammar Note:
နာမ်
ဝဂ္ဂန
[wɡə́ɡən]
Arakanese:
ကဝဂ် ၊ စဝဂ်၊ စဝဂ်၊ ဋဝဂ်၊ တဝဂ်၊ ပဝဂ် ဆိုရေ ဝဂ်ငါးပါ၏ အဆုံးအက္ခရာ ဖြစ်ရေ င၊ ည၊ ဏ၊ န၊ မ။ (ပါ
Burmese:
ကဝဂ် ၊ စဝဂ်၊ စဝဂ်၊ ဋဝဂ်၊ တဝဂ်၊ ပဝဂ် ဟူသော ဝဂ်ငါးပါ၏ အဆုံးအက္ခရာ ဖြစ်သော င၊ ည၊ ဏ၊ န၊ မ။ (ပါ
English:
rhyming link interposed between the opening and closing rhymes in a stanza of verses
Grammar Note:
နာမ်
ဝဂ်
[wɡ်]
Arakanese:
ငါးလုံး ငါးလုံးစီ အစုလိုက်တည်သော ဗျည်းစု။ (ကခဂဇင ကို ကဝဂ်၊ စဆဇစျည ကို စဝဂ်၊ ဋဌဍဎဏ ကို ဋဝဂ်၊ တထဒဓန ကို တဝဂ်၊ ပဖဗဘမ ကို ပဝဂ်ဆိုပနာ ခေါ်ရေ။) (ပါ)
Burmese:
ငါးလုံး ငါးလုံးစီ အစုလိုက်တည်သော ဗျည်းစု။ (ကခဂဇင ကို ကဝဂ်၊ စဆဇစျည ကို စဝဂ်၊ ဋဌဍဎဏ ကို ဋဝဂ်၊ တထဒဓန ကို တဝဂ်၊ ပဖဗဘမ ကို ပဝဂ်ဟူ၍ ခေါ်သည်။) (ပါ)
English:
set consonants of the alphabet grouped according to their point of articulation [Pali ဝဂ္ဂ]
Grammar Note:
နာမ်
ဝင်
[wɪ̀ɴ]
Arakanese:
အပြင်ဘက်မှ အထဲထဲကို ရောက်ယောင် လားရေ။ ချင်းဖြစ်ဟန်ကို၊ သိပြန်ရလို၊ ဝင်ခရေလေ (ဂုတ္တိလ)။ ၂၊ တခုတရီသော အသင်းအဖွဲ့ အစဟိစွာ၌ အဖွဲ့သားအဖြစ် ခံယူရေ။ ၃၊ တခုတရီ အထဲမာ ကန်ရေ။ ဂေါင်းဝင်ကိုယ်ဆံ့ (ပုံ)။ ၄၊ ရွီတွက်ရာမာ ပါရေ
Burmese:
အပြင်ဘက်မှ အတွင်းထဲသို့ ရောက်အောင် သွားသည်။ ချင်းဖြစ်ဟန်ကို၊ သိပြန်ရလို၊ ဝင်ခရေလေ (ဂုတ္တိလ)။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အသင်းအဖွဲ့ စသည်၌ အဖွဲ့သားအဖြစ် ခံယူသည်။ ၃၊ တစ်စုံတစ်ခု အထဲ၌ ဆံ့သည်။ ဂေါင်းဝင်ကိုယ်ဆံ့ (ပုံ)။ ၄၊ ရေတွက်ရာတွင် ပါသည်
English:
(a) enter - come in - go in [as in ပြိုင်ပွဲ~-၊ အိမ်ထဲ~ပါ။ တိုက်ပွဲ~-] - (b) take in [as in လူနာအစာ~ဗျာယ်။ လှေထဲရေ ~-] - (c) get in [as in ငါးနာရီ ရထား~မည်။] (a) join - enlist - enroll [as in တပ်ထဲ~-၊ အသင်း~-၊ အလုပ်~-] - (b)be included - be listed in -
Grammar Note:
ကြိယာ
ဝင့်
[wɪ̰ɴ]
Arakanese:
ကျွဲနှစ်ကောင် ဝှေ့ရန် တကောင်နန့် တကောင် ရန်စောင်နိကတ်ရေ။ ကျွဲနှစ်ကောင် ခတ်ဖို့ ဝင့်နီကတ်တေ (အရပ်)
Burmese:
ကျွဲနှစ်ကောင် ဝှေ့ရန် တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် ရန်စောင်နေကြသည်။ ကျွဲနှစ်ကောင် ခတ်ဖို့ ဝင့်နီကတ်တေ (အရပ်)
English:
brandish [as in ဓားကို~-] wave [as in အလံ~-] spin (cotton) boast [as in အင်လှိုင်းပေါ်တွင်~] be hostile [as in ကျွဲနှစ်ကောင် ခတ်ဖို့~]
Grammar Note:
ကြိယာ