Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 101–120 of 635 words

    ဝ

    ဝဋ်ဆင်းရဲ

    [wt်sʰɪ́ɴɹɛ]
    သံသရာမာ တပြောင်း ပြန်ပြန် လည်နေခြင်းကြောင့် ဒုက္ခ ရောက်ရေ
    သံသရာ၌ တပြောင်း ပြန်ပြန် လည်နေခြင်းကြောင့် ဒုက္ခ ရောက်သည်
    suffering (due to past misdeeds)
    နာမ်

    ဝဋ်နာကံနာ

    [wt်nàkံnà]
    နည်းမျိုးစုံရို့နန့် ကုသကေလေ့ မပျောက်ကင်း နိုင်သနန့် ကိုယ့်ပြုခဖူးသော ဝဋ်ကြောင့်ဖြစ်တေဟု သဖောထားရေ
    နည်းမျိုးစုံတို့ဖြင့် ကုသသော်လည်း မပျောက်ကင်း နိုင်သဖြင့် မိမိပြုခဲ့ဖူးသော ဝဋ်ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု သဘော ထားသည်
    incurable ailment (which is considered a result of past misdeeds)
    ကြိယာ

    ဝဋ်ပါ

    [wt်pà]
    မကောင်းမပြီးကေ အကုသိုလ် အကျိုးဆက်ကာ ထပ်ကြပ်မကွာ နောက်ခါ လိုက်ရေ။ ၂၊ တပါသူအား မကောင်းကြံစည်မိလျှင် ကြံစည်သူက တန်ပြန် ခံစားရရေ။ လူများအင်္ဂါ မစုံစွာကို မကဲ့၏ကေ့ ဝဋ်လိုက်တတ်တေ (အရပ်)
    မကောင်းမ၍ အကုသိုလ် အကျိုးဆက်ကာ ထပ်ကြပ်မကွာ နောက်မှ လိုက်သည်။ ၂၊ တစ်ပါသူအား မကောင်းကြံစည်မိလျှင် ကြံစည်သူက တန်ပြန် ခံစားရသည်။ သူတစ်ပါးအင်္ဂါ မစုံစွာကို မကဲ့ရဲ့ကေ့ ဝဋ်လည်တတ်တေ (အရပ်)
    reap the consequences of past misdeeds
    ကြိယာ

    ဝဋ်လည်

    [wt်lɛ̀]
    မကောင်းမပြီးကေ အကုသိုလ် အကျိုးဆက်ကာ ထပ်ကြပ်မကွာ နောက်ခါ လိုက်ရေ။ ၂၊ တပါသူအား မကောင်းကြံစည်မိလျှင် ကြံစည်သူက တန်ပြန် ခံစားရရေ။ လူများအင်္ဂါ မစုံစွာကို မကဲ့၏ကေ့ ဝဋ်လိုက်တတ်တေ (အရပ်)
    မကောင်းမ၍ အကုသိုလ် အကျိုးဆက်ကာ ထပ်ကြပ်မကွာ နောက်မှ လိုက်သည်။ ၂၊ တစ်ပါသူအား မကောင်းကြံစည်မိလျှင် ကြံစည်သူက တန်ပြန် ခံစားရသည်။ သူတစ်ပါးအင်္ဂါ မစုံစွာကို မကဲ့ရဲ့ကေ့ ဝဋ်လည်တတ်တေ (အရပ်)
    reap the consequences of past misdeeds
    ကြိယာ

    ဝဋ်လိုက်

    [wt်laɪʔ]
    မကောင်းမပြီးကေ အကုသိုလ် အကျိုးဆက်ကာ ထပ်ကြပ်မကွာ နောက်ခါ လိုက်ရေ။ ၂၊ တပါသူအား မကောင်းကြံစည်မိလျှင် ကြံစည်သူက တန်ပြန် ခံစားရရေ။ လူများအင်္ဂါ မစုံစွာကို မကဲ့၏ကေ့ ဝဋ်လိုက်တတ်တေ (အရပ်)
    မကောင်းမ၍ အကုသိုလ် အကျိုးဆက်ကာ ထပ်ကြပ်မကွာ နောက်မှ လိုက်သည်။ ၂၊ တစ်ပါသူအား မကောင်းကြံစည်မိလျှင် ကြံစည်သူက တန်ပြန် ခံစားရသည်။ သူတစ်ပါးအင်္ဂါ မစုံစွာကို မကဲ့ရဲ့ကေ့ ဝဋ်လည်တတ်တေ (အရပ်)
    reap the consequences of past misdeeds
    ကြိယာ

    ဝတင်း

    [wtɪ́ɴ]
    ကြက်မဥ၍ ဝပ်ရာ ဆွဲတောင်း။ ကြက် ဝတင်း မတည်၊ ရီကြည်သား (ရိုးရာ)
    ကြက်မဥ၍ ဝပ်ရာ ခြင်းတောင်း။ ကြက် ဝတင်း မတည်၊ ရီကြည်သား (ရိုးရာ)
    basket or box in which a hen nests
    နာမ်

    ဝတန်း

    [wtáɴ]
    ဖြီယှင်းရန် အကြောင်း ဆိုက်ရောက်သော အခြင်းအရာ။ ပြဿနာ။ လူဟိသူဟိက ဝတန်း ပြပြလို့ကာ၊ ရှက်ကောင်းထမန်းကာ (အရပ်)
    ဖြေရှင်းရန် အကြောင်း ဆိုက်ရောက်သော အခြင်းအရာ။ ပြဿနာ။ လူရှိသူရှိက ဝတန်း ပြပြလို့ကာ၊ ရှက်ကောင်းထမန်းကာ (အရပ်)
    trouble
    နာမ်

    ဝတန်းကာ

    [wtáɴkà]
    ကိစ္စတာဝန် ပေါ်ပေါက်ရေ။ အရီးကိစ္စ ကြီးကျယ် လာရေ။ ပြဿနာ တက်ရေ။ ဟေ-ဝတန်းကာယေ၊ နင်ရာထိုးကန်းချေ (ယိမ်း)
    ကိစ္စတာဝန် ပေါ်ပေါက်သည်။ အရေးကိစ္စ ကြီးကျယ် လာသည်။ ပြဿနာ တက်သည်။ ဟေ-ဝတန်းကာယေ၊ နင်ရာထိုးကန်းချေ (ယိမ်း)
    get into trouble
    ကြိယာ

    ဝတုတ်

    [wtoʊʔ]
    ကိုယ်ခန္ဓာ ဝဖြိုးစွာထက် ပိုပြီးကေ ပြည့်ဝန်းသော
    ကိုယ်ခန္ဓာ ဝဖြိုးသည်ထက် ပိုမို ပြည့်ဝန်းသော
    fat and rotund - corpulent - obese
    နာမဝိသေသန

    ဝတုတ်ကြီး

    [wtoʊʔt͡ɕï]
    ကိုယ်ကာယ မာတင်း ပြည့်ဖြိုးသော
    ကိုယ်ကာယ မာတင်း ပြည့်ဖြိုးသော
    fat
    နာမဝိသေသန

    ဝတ္တကမြီ

    [wt̪t̪a̰kmɹì]
    သာသနာတော် အတွက် အလှူထားရေ မြေ
    သာသနာတော် အတွက် အလှူထားသော မြေ
    land donated for religious purposes - sacred ground - glebe land [Pali ဝတ္ထု ကမ္မ+ Arakan မြီ]
    နာမ်

    ဝတ္တရား

    [wt̪t̪a̰ɹá]
    လူမှုရီး ကျင့်ဝတ် အရ ဆောင်ရွက် ရရေ အမှု
    လူမှုရေး ကျင့်ဝတ် အရ ဆောင်ရွက် ရသည့် အမှု
    responsibility - duty [Pali ဝတ္တ +Arakan တရား]
    နာမ်

    ဝတ္တရားကျီ

    [wt̪t̪a̰ɹát͡ɕí]
    ဆောင်ရွက်ရန် အမှု ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်ရေ
    ဆောင်ရွက်ရန် အမှု ပြီးစီးခြင်းသို့ ရောက်သည်
    discharge one’s responsibilities or duties
    ကြိယာ

    ဝတ္ထု

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊ]
    တစုံတရာကို ဦးတည်ပြီးကေ စိတ်ကူးဖြင့် ဆန်းကြယ်စွာ ဖွဲ့နွဲ့ရီးသား ပြောဆိုရေ ပုံပြင်။(ဝထု)။ အယင်အခါ ဖားပြုတ်ကေကေ တကောင် အုန်ဘောင်စီးလို့၊ ချောင်းထဲကို ဝင်ပါလတ်တေလတ်(ဖားပြုကေပုံပြင်)။ စကားလည်းပုံပြု၊ မင်းဝတ္တုကို ဆိုမှုပြောထွေ (စန္ဒရားဖွဲ့)
    တစ်စုံတရာကို ဦးတည်၍ စိတ်ကူးဖြင့် ဆန်းကြယ်စွာ ဖွဲ့နွဲ့ရေးသား ပြောဆိုသော ပုံပြင်။(ဝတ္ထု)။ အယင်အခါ ဖားပြုတ်ကေ တစ်ကောင် အုန်ဘောင်စီးလို့၊ ချောင်းထဲကို ဝင်ပါလတ်တေလတ်(ဖားပြုကေပုံပြင်)။ စကားလည်းပုံပြု၊ မင်းဝတ္တုကို ဆိုမှုပြောထွေ (စန္ဒရားဖွဲ့)
    matter - object [as in ~ ပစ္စည်း၊ အရာ ~] money offered for the use of monks - commodity [as in လှူဖွယ် ~] generic term for story narrative novel fiction [ Pali ဝတ္ထု]
    နာမ်

    ဝတ္ထုကံမြီ

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊkံmɹì]
    သာသနာတော် အတွက် အလှူထားရေ မြေ
    သာသနာတော် အတွက် အလှူထားသော မြေ
    land donated for religious purposes - sacred ground - glebe land [Pali ဝတ္ထု ကမ္မ+ Arakan မြီ]
    နာမ်

    ဝတ္ထုကြောင်း

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊt͡ɕáʊɴ]
    ဖြစ်ပျက်ပုံ ဇာတ်လမ်း။ အဖြစ်အပျက် တခုတရီ၏ အကြောင်းအရာ။ လူ့ခွင်ကျော်ဟိုး၊ စာတိုင်းမာ၊ ခေါင်ကမိုးလို့၊ ဖောင်မျှောနာရဒ၊ ဝထုလှကို ၊ အမှန်ပြဗျာယ် (နာရဒ
    ဖြစ်ပျက်ပုံ ဇာတ်လမ်း။ အဖြစ်အပျက် တစ်စုံတစ်ခု၏ အကြောင်းအရာ။ လူ့ခွင်ကျော်ဟိုး၊ စာတကာတွင်၊ ခေါင်ကမိုးလို့၊ ဖောင်မျှောနာရဒ၊ ဝတ္ထုလှကို ၊ အမှန်ပြလျက် (နာရဒ
    outline of a story or novel etc
    နာမ်

    ဝတ္ထုပစ္စည်း

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊpsɪ́səɛ́]
    အထည် ဝထု တခုခု
    အထည် ဝတ္ထု တစ်ခုခု
    money offered for the use of monks
    နာမ်

    ဝတ္ထုသက်သီ

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊθɛʔθí]
    တခုတရီသော အမှုအခင်းမာ အထောက်အထား ပြနှိုင်ရေ ဝန်။ သက်သီခံ ဝန်။ ၂၊ ထုံး၊ ပုံ၊ ဝထု တခုခု အထောက်အထား
    တစ်စုံတစ်ခုသော အမှုအခင်းတွင် အထောက်အထား ပြနိုင်သော ပစ္စည်း။ သက်သေခံ ပစ္စည်း။ ၂၊ ထုံး၊ ပုံ၊ ဝတ္ထု တစ်ခုခု အထောက်အထား
    supporting evidence
    နာမ်

    ဝတ္ထုသာခြင်း

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊθàkʰɹɪ́ɴ]
    ဇာတ်ကောင် တဦးကို တနည်း အတိကို အခြီခံထားပနာ ဖြစ်ပျက်ခြင်းရာကို စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ အထောက်အခံ အုပ်ကာရန် ရို့နန့် အရာ ကဗျာတိထက် သာလွန် ဖွဲ့ဆိုရီးသားထားရေ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ရတု အစဟိစွာ့တမျိုး။ ကာရန်သင့်စွာ၊ သာခြင်းဖွဲ့ဟု၊ နွဲ့ကဗျာလျှင်၊ ပဉ္စဝီသ၊ ကျွန်ုပ်
    ဇာတ်ကောင် တစ်ဦးကို သို့မဟုတ် အများကို အခြေခံထား၍ ဖြစ်ပျက်ခြင်းရာကို စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ အထောက်အခံ အုပ်ကာရန် တို့ဖြင့် အခြား ကဗျာများထက် သာလွန် ဖွဲ့ဆိုရေးသားထားသည့် ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည့်တစ်မျိုး။ ကာရန်သင့်စွာ၊ သာခြင်းဖွဲ့ဟု၊ နွဲ့ကဗျာလျှင်၊ ပဉ္စဝီသ၊ ကျွန်ုပ်
    none
    နာမ်

    ဝတ္ထုသွား

    [wt̪a̰t̪ʰa̰oʊθWà]
    ဝထု ရီးပုံ ရီးနည်းကို လိုက်ပြီးကေ ရီးသော အရီးအသား။ ၂၊ ဇာတ်လမ်း
    ဝတ္ထု ရေးပုံ ရေးနည်းကို လိုက်၍ ရေးသော အရေးအသား။ ၂၊ ဇာတ်လမ်း
    outline of a story or novel etc
    နာမ်