Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 61–80 of 1,683 words

    သ

    သက်သက်၂

    [θɛʔθɛʔ၂]
    လုံးချင်းတည်းက ရာကေ ပိုင်ဆိုင်ရေ ဝန်
    တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းက သာလျှင် ပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်း
    just - only
    နာမ်

    သက်သက်လွတ်

    [θɛʔθɛʔlwaʔ]
    (သား၊ ငါး စရေ) အသက်သတ် မပါရေ အစားအစာ
    (သား၊ ငါး စသည့်) အသက်သတ် မပါသော အစားအစာ
    dish with on in gradient requiring killing of life
    နာမ်

    သက်သက်သာသာသာ

    [θɛʔθɛʔθàθàθà]
    ပင်ပန်းခြင်း မဟိဘဲ
    ပင်ပန်းခြင်း မရှိပဲ
    comfortable
    ကြိယာဝိသေသန

    သက်သာ

    [θɛʔθà]
    တန်ဖိုးထက် စိကေချေ လျော့နည်းရေ။ သက်မွီးလိုသူ၊ လွယ်တကူကေ၊ ဝယ်ယူပြီးဖို့၊ ဖိုးသက်သာနန့်၊ သင်ပါရယောင် (ရာမ)။ ၂၊ ပင်ပန်းခြင်းမဟိ ဖြစ်တေ။ ၃၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲ ဆိုးရွားသော ဝေဒနာရို့ လျော့ပါးလာရေ
    တန်ဖိုးထက် အနည်းငယ် လျော့နည်းသည်။ သက်မွေးလိုသူ၊ လွယ်တကူလျှင်၊ ဝယ်ယူပြီးမှာ၊ ဖိုးသက်သာနှင့်၊ သင်ပါရအောင် (ရာမ)။ ၂၊ ပင်ပန်းခြင်းမရှိ ဖြစ်သည်။ ၃၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲ ဆိုးရွားသော ဝေဒနာတို့ လျော့ပါးလာသည်
    be relieved - be better [as in ရောဂါ~-] (of prices) be cheap [as in ဈေး~-] the easy [as in အလုပ်~-]
    ကြိယာ

    သက်သာချောင်

    [θɛʔθàɕàʊɴ]
    ပင်ပန်းခံ၍ မလုပ်ကိုင်ပဲ သက်သာယောင် နိန်ရေ။ ၂၊ တန်ဖိုးထက် စိကေချေ လျော့နည်းသည်
    ပင်ပန်းခံ၍ မလုပ်ကိုင်ပဲ သက်သာအောင် နေသည်။ ၂၊ တန်ဖိုးထက် အနည်းငယ် လျော့နည်းသည်
    shirk
    ကြိယာ

    သက်သာခွင့်

    [θɛʔθàkʰwɪ̰ɴ]
    ကိုယ့်စိတ် ပင်ပန်းမှု မဖြစ်စီရေ အခွင့်အလမ်း၊ အခြီအရဲ။ သက်သာရာ သက်သာကြောင်း ကိုယ်စိတ် ပူပင်မှု မဖြစ်စီနှိုင်ရေ အခွင့်အလမ်း
    ကိုယ့်စိတ် ပင်ပန်းမှု မဖြစ်စေသည့် အခွင့်အလမ်း၊ အခြေအနေ။ သက်သာရာ သက်သာကြောင်း ကိုယ်စိတ် ပူပင်မှု မဖြစ်စေနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်း
    respite - relief (from pain or pressure of work)
    နာမ်

    သက်သီ

    [θɛʔθí]
    ၁၊ တခုတရီသော အရီးအခင်း၊ အမှုကိစ္စ အဖြစ်အပျက်ကို မျက်မြင် ကိုယ်တွိ ကြုံရသူ။ ၂၊ ယင်း၏ ကြုံရပုံကို တရားရုံးမာ ဖေါ်ထုတ် ထွက်ဆိုသူ။ မသုန္ဓရီနန့်လျှင် သက်သီ။ (ဘုရားနီကျေက်စာ)
    ၁၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အရေးအခင်း၊ အမှုကိစ္စ အဖြစ်အပျက်ကို မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့ ကြုံရသူ။ ၂၊ ယင်း၏ ကြုံရပုံကို တရားရုံးတွင် ဖေါ်ထုတ် ထွက်ဆိုသူ။ မသုန္ဓရီနှင့်လျှင် သက်သီ။ (ဘုရားနီကျေက်စာ)
    witness [Sans သာက္ၑိန်]
    နာမ်

    သက်သီခံ

    [θɛʔθíkʰံ]
    သက်သီအဖြစ် တရားရုံးမာ အဖြစ်အပျက် တွိကြုံပုံကို ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုရေ
    သက်သေအဖြစ် တရားရုံးတွင် အဖြစ်အပျက် တွေ့ကြုံပုံကို ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုသည်
    bear witness in court
    ကြိယာ

    သက်သီလိုက်

    [θɛʔθílaɪʔ]
    တယောက်တလီသော သူစွာ တရားခံကသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တရားလိုကသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ် ထုတ်ဖေါ်၍ ပြောဆိုရေအတိုင်း ဟုတ်မှန်ပါကြောင်း (တရားရုံးမာ) လိုက်ပါ ထောက်ခံသည်
    တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူသည် တရားခံကသော် လည်းကောင်း၊ တရားလိုကသော် လည်းကောင်း ထုတ်ဖေါ်၍ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဟုတ်မှန်ပါကြောင်း (တရားရုံးတွင်) လိုက်ပါ ထောက်ခံသည်
    bear witness in court
    ကြိယာ

    သက်သီသက်ကန်

    [θɛʔθíθɛʔkàɴ]
    ၁၊ တခုတရီသော အရီးအခင်း၊ အမှုကိစ္စ အဖြစ်အပျက်ကို မျက်မြင် ကိုယ်တွိ ကြုံရသူ။ ၂၊ ယင်း၏ ကြုံရပုံကို တရားရုံးမာ ဖေါ်ထုတ် ထွက်ဆိုသူ။ မသုန္ဓရီနန့်လျှင် သက်သီ။ (ဘုရားနီကျောက်စာ)
    ၁၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အရေးအခင်း၊ အမှုကိစ္စ အဖြစ်အပျက်ကို မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့ ကြုံရသူ။ ၂၊ ယင်း၏ ကြုံရပုံကို တရားရုံးတွင် ဖေါ်ထုတ် ထွက်ဆိုသူ။ မသုန္ဓရီနှင့်လျှင် သက်သီ။ (ဘုရားနီကျောက်စာ)
    witness - evidence [San သာက္ၑိန် + Pali သက္ကာယ]
    နာမ်

    သက်သီသာဓက

    [θɛʔθíθàdʱk]
    ခိုင်လုံသော အထောက်အထားဖြင့် အဆို တင်ပြချက်ကို အားပီး ကူညီရေ့ အကြောင်းမှီငြမ်း တင်ပြချက်
    ခိုင်လုံသော အထောက်အထားဖြင့် အဆို တင်ပြချက်ကို အားပေး ကူညီသည့် အကြောင်းမှီငြမ်း တင်ပြချက်
    supporting evidence - example - proof
    နာမ်

    သက်သေတည်

    [θɛʔθètɛ̀]
    ကိုယ့်ပြုခပြီးကေသော ကုသိုလ် ကောင်းမှုကို မှန်ကန်ကြောင်း တဦး တယောက်အား သက်သီအဖြစ် ထားရေ။ ဝသုန္ဓရေ၊ ဤမြီပုံသ၊ သီလာထုလည်း၊ သက်သီအမှု၊ တည်စီရေ် (ရီစက်ချ)
    မိမိပြုခဲ့ပြီးသော ကုသိုလ် ကောင်းမှုကို မှန်ကန်ကြောင်း တစ်ဦး တစ်ယောက်အား သက်သေအဖြစ် ထားသည်။ ဝသုန္ဓရေ၊ ဤမြေပုံသ၊ သီလာထုလည်း၊ သက်သီအမှု၊ တည်စေသော် (ရေစက်ချ)
    be present as witness
    ကြိယာ

    သက်ဟိ

    [θɛʔhì]
    အသက်ဟိသော သတ္တဝါ၊ အပင် အစဟိစွာ
    အသက်ရှိသော သတ္တဝါ၊ သစ်ပင် စသည်
    life - creature
    နာမ်

    သက်ဦးဆံပိုင်

    [θɛʔʔúsʰံpàɪɴ]
    (ကိုယ့်ကို တဦးတည်းသော ပိုင်ဆိုင်ရေ) အိမ်ထောင်ဖက် ယောက်ျား။ လင်။ ခင်ပွန်း။ ၂၊ နိုင်ငံတော် အုပ်ချုပ်မှု ဆိုင်ရာ အာဏာ၊ တရားစီကေမှုဆိုင်ရာ အာဏာ အစဟိစွာရို့ကို အာဏာပိုင် တဦးတည်းကရာ ချုပ်ကိုင် ကျင့်သုံးသူ
    (မိမိကို တစ်ဦးတည်းသော ပိုင်ဆိုင်သော) အိမ်ထောင်ဖက် ယောက်ျား။ လင်။ ခင်ပွန်း။ ၂၊ နိုင်ငံတော် အုပ်ချုပ်မှု ဆိုင်ရာ အာဏာ၊ တရားစီရင်မှုဆိုင်ရာ အာဏာ စသည်တို့ကို အာဏာပိုင် တစ်ဦးတည်းကသာ ချုပ်ကိုင် ကျင့်သုံးသူ
    absolute monarch - despot - autocrat
    နာမ်

    သက်ဦးဆံဖျား

    [θɛʔʔúsʰံpʰrá]
    အသက် အန္တရာယ် အလွန် နီးကပ်သည်အထိ စွန့်စွန့်စားစား။ ၂၊ အလွန် ကြောက်ဒူး တုန်လှုပ်ဗျာယ်
    အသက် အန္တရာယ် အလွန် နီးကပ်သည်အထိ စွန့်စွန့်စားစား။ ၂၊ အလွန် ကြောက်ဒူး တုန်လှုပ်လျက်
    at the risk of one’s life
    ကြိယာဝိသေသန

    သံကျစ်

    [θံt͡ɕɪʔ]
    ပြိုင်လောင်းပွဲ၊ ရထားဆွဲပွဲ စရေရို့မာ အတိုင်အဖောက် သီဆိုလိဟိရေ တေးခြင်းတမျိုး
    လှေပြိုင်ပွဲ၊ ရထားဆွဲပွဲ စသည့်တို့တွင် အတိုင်အဖောက် သီဆိုလေ့ရှိသော သီချင်းတစ်မျိုး
    antiphonal chant (usually amusng or satirical) sung to the accompaniment of drums on festive occasions
    နာမ်

    သံကျစ်တိုင်

    [θံt͡ɕɪʔtàɪɴ]
    သံကျစ်ကို ပွေလာဦး ဆိုရေ
    သံကျစ်ကို အစအဦး ဆိုသည်
    lead သံကျစ်
    ကြိယာ

    သံကျစ်ထိုး

    [θံt͡ɕɪʔtʰó]
    ၁။ အကြောင်းအရာ တစုံတရာကို သံကျစ်(သံချပ်)စပ်၍ သီဆိုရေ။ လွန်လီဗျာယ်းရေ အခါဝယ်၊ မိတ္ထီလာပြည်၊ ရွှီပြည်မမာ၊ ဝိဒေဟရာဇ်၊ နာမမာ ထိုမင်းကြီးမား မာ့ခ်ျလေးယောက်။ ပညာလက်ရုံး၊ လွန်စူးကျယ် (လောင်းချပ်)။ ၂၊ သံကျစ် (သံချပ်)နန့် ဖော်ထုတ်ပနာ ပြက်ရယ်ပြုရေ။ အလျားခြောက်တေ
    ၁။ အကြောင်းအရာ တစ်စုံတရာကို သံကျစ်(သံချပ်)စပ်၍ သီဆိုသည်။ လွန်လေပြီးသော အခါဝယ်၊ မိတ္ထီလာပြည်၊ ရွှေပြည်မတွင်၊ ဝိဒေဟရာဇ်၊ နာမတွင် ထိုမင်းကြီးတွင်း မတ်လေးယောက်။ ပညာလက်ရုံး၊ လွန်ကြီးကျယ် (လှေချပ်)။ ၂၊ သံကျစ် (သံချပ်)နှင့် ထုတ်ဖော်၍ ပြက်ရယ်ပြုသည်။ အလျားခြောက်တေ
    recite သံကျစ်
    ကြိယာ

    သကျဉ်း

    [θt͡ɕɪ́ɴ]
    ခြီထောက်မာ ဒူးဆစ်အောက် ခြီမျက်စိ အထက်ဖြစ်ရေ အပိုင်း
    ခြေထောက်တွင် ဒူးဆစ်အောက် ခြေမျက်စိ အထက်ဖြစ်သော အပိုင်း
    shin
    နာမ်

    သံကျပ်

    [θံt͡ɕaʔ]
    ပြိုင်လောင်းပွဲ၊ ရထားဆွဲပွဲ စရေရို့မာ အတိုင်အဖောက် သီဆိုလိဟိရေ တေးခြင်းတမျိုး
    လှေပြိုင်ပွဲ၊ ရထားဆွဲပွဲ စသည့်တို့တွင် အတိုင်အဖောက် သီဆိုလေ့ရှိသော သီချင်းတစ်မျိုး
    antiphonal chant (usually amusng or satirical) sung to the accompaniment of drums on festive occasions
    နာမ်