Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 81–100 of 1,683 words

    သ

    သံကျပ်တိုင်

    [θံt͡ɕaʔtàɪɴ]
    သံကျစ်ကို ပွေလာဦး ဆိုရေ
    သံကျစ်ကို အစအဦး ဆိုသည်
    lead သံကျစ်
    ကြိယာ

    သံကျပ်ထိုး

    [θံt͡ɕaʔtʰó]
    ၁။ အကြောင်းအရာ တစုံတရာကို သံကျစ်(သံချပ်)စပ်၍ သီဆိုရေ။ လွန်လီဗျာယ်းရေ အခါဝယ်၊ မိတ္ထီလာပြည်၊ ရွှီပြည်မမာ၊ ဝိဒေဟရာဇ်၊ နာမမာ ထိုမင်းကြီးမား မာ့ခ်ျလေးယောက်။ ပညာလက်ရုံး၊ လွန်စူးကျယ် (လောင်းချပ်)။ ၂၊ သံကျစ် (သံချပ်)နန့် ဖော်ထုတ်ပနာ ပြက်ရယ်ပြုရေ။ အလျားခြောက်တေ
    ၁။ အကြောင်းအရာ တစ်စုံတရာကို သံကျစ်(သံချပ်)စပ်၍ သီဆိုသည်။ လွန်လေပြီးသော အခါဝယ်၊ မိတ္ထီလာပြည်၊ ရွှေပြည်မတွင်၊ ဝိဒေဟရာဇ်၊ နာမတွင် ထိုမင်းကြီးတွင်း မတ်လေးယောက်။ ပညာလက်ရုံး၊ လွန်ကြီးကျယ် (လှေချပ်)။ ၂၊ သံကျစ် (သံချပ်)နှင့် ထုတ်ဖော်၍ ပြက်ရယ်ပြုသည်။ အလျားခြောက်တေ
    recite သံကျစ်
    ကြိယာ

    သကျသာကီ

    [θt͡ɕθàkí]
    မြတ်စွာ ဂေါတမ ဆင်းသက်လာရာ မင်းမျိုး
    မြတ်စွာ ဂေါတမ ဆင်းသက်လာရာ မင်းမျိုး
    one who preserves the purity of his race - the dynastic Cakya clan to which Gautama Buddha belonged [Pali သကျသာကိယ]
    နာမ်

    သကြားကြက်ညှင်း

    [θt͡ɕát͡ɕɛʔɲ̯ɪ́ɴ]
    အပင်ကြီးများ ပေါ်၌ ကပ်၍ ပေါက်တတ်ရေ အနွယ်နန့် အမြစ်မျှင်များ စုထွေးနီရေ ကျီးပေါင်းပင်တမျိုး
    သစ်ပင်ကြီးများ ပေါ်၌ ကပ်၍ ပေါက်တတ်သော အနွယ်နှင့် အမြစ်မျှင်များ စုထွေးနေသည့် ကျီးပေါင်းပင်တစ်မျိုး
    bulbous growth
    နာမ်

    သကြားလက်ညှင်း

    [θt͡ɕálɛʔɲ̯ɪ́ɴ]
    ခြုံပင်အပင် တိကို မှီတွယ်၍ ပေါက်တတ်ပြီး၊ ဖက်ဖူးရောင်၊ အဝါရောင်၊ နုနယ်သော အနွယ်တံရှည်များ ယှက်ဖြာ၍ အရွက်မပါရာနန့် အပွင့်ပွင့် တတ်ရေ သုပ်၍ စားသောက်နှိုင်ရေ ကပ်ပါးပင် တမျိုး။ ၂၊ ပန်းစပ် လုပ်ငန်းမာ အမွမ်းတန်ဆာ အဖြစ် ရစ်ခွေ ထည့်သွင်းသော အရီးအကြောင်း
    ချုံပင်သစ်ပင် များကို မှီတွယ်၍ ပေါက်တတ်ပြီး၊ ဖက်ဖူးရောင်၊ အဝါရောင်၊ နုနယ်သော အနွယ်တံရှည်များ ယှက်ဖြာ၍ အရွက်မပါပဲ အပွင့်ပွင့် တတ်သော သုပ်၍ စားသောက်နိုင်သော ကပ်ပါးပင် တစ်မျိုး။ ၂၊ ပန်းစပ် လုပ်ငန်းတွင် အမွမ်းတန်ဆာ အဖြစ် ရစ်ခွေ ထည့်သွင်းသော အရေးအကြောင်း
    none
    နာမ်

    သကြားလက်ညှိုး

    [θt͡ɕálɛʔɲ̯ó]
    သကြားကို ညောင်စေးကျအောင် ကြိုပျာ ဂျုံအရောင်ထွက် ဆီးအစဟိစွာအနိန်နန့် ရောနယ်ကာ အချောင်းသဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ထားရေ စားဖွယ်
    သကြားကို ညောင်စေးကျအောင် ကျို၍ ဂျုံအရောင်ထွက် ဆေးစသည်ဖြင့် ရောနယ်ကာ အချောင်းသဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ထားသော စားဖွယ်
    candy stick
    နာမ်

    သကြားလုံး

    [θt͡ɕálóʊɴ]
    သကြားကို အမွှီးရည် အစဟိစွာရို့နန့်တကွ ရောနှော ကြိုချက်ကာ ခဲစီရား ပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားရေ စားဖွယ်
    သကြားကို အမွှေးရည် စသည်တို့နှင့်တကွ ရောနှော ကျိုချက်ကာ ခဲစေပြီး ပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စားဖွယ်
    sweets
    နာမ်

    သံကြိုးခက်

    [θံt͡ɕókʰɛʔ]
    သံကြိုးဖြင့် အမြွာမြွာ ရစ်ပတ် ဖွဲ့ယှက် ချိုင်နှောင်သည်
    သံကြိုးဖြင့် အမြွာမြွာ ရစ်ပတ် ဖွဲ့ယှက် ချည်နှောင်သည်
    be chain
    ကြိယာ

    သံကြိုးခတ်

    [θံt͡ɕókʰaʔ]
    တခုတရီသော ကစပ်ကွင်း ပတ်လည်ကို၊ ကြိုးဖြင့် တန်းထားရေ
    တစ်စုံတစ်ခုသော ကစားကွင်း ပတ်လည်ကို၊ ကြိုးဖြင့် တန်းထားသည်
    be chain
    ကြိယာ

    သံကြိုးခတ်၂

    [θံt͡ɕókʰaʔ၂]
    တခုတရီသော ကစပ်ကွင်း ပတ်လည်မာ တားထားရေ သံကြိုးတန်း
    တစ်စုံတစ်ခုသော ကစားကွင်း ပတ်လည်တွင် တားထားသော သံကြိုးတန်း
    chain cable chain (a unit of linear measurement) telegram
    နာမ်

    သကြီး

    [θt͡ɕï]
    နှစ်လုံးပေါင်းထားရေ သ(ဿ)
    နှစ်လုံးပေါင်းထားသော သ(ဿ)
    name of the symbol of doubled သ - ဿ
    နာမ်

    သံကြွပ်

    [θံt͡ɕwaʔ]
    ဆတ်သော သံတမျိုး
    ဆတ်သော သံတစ်မျိုး
    cast iron
    နာမ်

    သံကွန်ချာ

    [θံkʊ̀ɴɕà]
    သံနန်းကြိုး တိနန့် ပတ်လည်ဖွဲ့နှောင် ပေါင်းစပ် ပြုလုပ်ထားရေ အပေါင်တမျိုး။ သံကွန်ချာဖြင့် ခြုပ်ထားရေ ယုန်အချေရေ။
    သံနန်းကြိုး များဖြင့် ပတ်လည်ဖွဲ့နှောင် ပေါင်းစပ် ပြုလုပ်ထားသော အဖုံးတစ်မျိုး။ သံကွန်ချာဖြင့် ချုပ်ထားသော ယုန်ကလေးသည်။
    iron-mesh canopy
    နာမ်

    သံကွန်ရက်

    [θံkʊ̀ɴɹɛʔ]
    သံနန်းကြိုးဖြင့် ပိုက်ကွန်ပိုင် အကွက်အကွက် ဖော်ပနာ ရက်ထားရေ အရာမျိုး
    သံနန်းကြိုးဖြင့် ပိုက်ကွန်ကဲ့သို့ အကွက်အကွက် ဖော်၍ ရက်ထားသော အရာမျိုး
    iron grating - iron grid
    နာမ်

    သခင်

    [θkʰɪ̀ɴ]
    တိုင်းနိုင်ငံကို စိုးပိုင်သောမင်း။ ဆင်ဖြူသခင်၊ ဆင်နီသခင် ဖြစ်တော်မူသော မင်းတရားကြီး (တောင်)။ ၂၊ ထူးကဲမြင့်မြတ်သူ၊ ဘုရားသခင် ကိုယ်တော် မြတ်ကြီးရေ
    တိုင်းနိုင်ငံကို စိုးပိုင်သောမင်း။ ဆင်ဖြူသခင်၊ ဆင်နီသခင် ဖြစ်တော်မူသော မင်းတရားကြီး (တောင်)။ ၂၊ ထူးကဲမြင့်မြတ်သူ၊ ဘုရားသခင် ကိုယ်တော် မြတ်ကြီးသည်
    master - lord appellation or title used by a male member of the Dobama Asiayone
    နာမ်

    သခင်မ

    [θkʰɪ̀ɴm]
    တိုင်းနိုင်ငံကို စိုးပိုင်သော ဘုရင် မင်းကတော်။ မင်း၏ မိဖုရား
    တိုင်းနိုင်ငံကို စိုးပိုင်သော ဘုရင် မင်းကတော်။ မင်း၏ မိဖုရား
    appellation or title used by a female member of the Dobama Asiayone
    နာမ်

    သံခမောက်

    [θံkʰmɔ́ɛʔ]
    ဗုံးဆန်၊ ကျည်ဆန် စရေရို့မှ ကာကွယ်ရန် အဂေါင်းမှ တင်သား အထိ နနောင်းသော သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားရေ ဆောင်းစရာ တမျိုး (စစ်သုံး)
    ဗုံးဆန်၊ ကျည်ဆန် စသည့်တို့မှ ကာကွယ်ရန် ဦးခေါင်းမှ တင်ပါး အထိ ခိုင်မာသော သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဆောင်းစရာ တစ်မျိုး (စစ်သုံး)
    steel helmet
    နာမ်

    သံခမောက်ဆောင်း

    [θံkʰmɔ́ɛʔsʰáʊɴ]
    ကာလ ကြာမြင့်စွာ လူရို့ကို ခြောက်လှန့် ဖမ်းစားနေသနန့် မကျွတ်မလွတ်ပဲ ဟိနိန်ရေ ဆစ္ဆီ၊ တံဘက်၊ ပြိတ္တာ အစဟိစွာရို့ကို (တင်စားပနာ) ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုရေ စကားလုံး
    ကာလ ကြာမြင့်စွာ လူတို့ကို ခြောက်လှန့် ဖမ်းစားနေသဖြင့် မကျွတ်မလွတ်ပဲ ရှိနေသော သရဲ၊ သဘက်၊ ပြိတ္တာ စသည်တို့ကို (တင်စား၍) ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုသော စကားလုံး
    steel helmet
    နာမ်

    သံခဲ

    [θံkʰɛ]
    အလွန်မာကျောသော (လက်နက်များ ပြုလုပ်ရာမာ အသုံးပြုသည်) သတ္တု တမျိုး
    အလွန်မာကျောသော (လက်နက်များ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်) သတ္တု တစ်မျိုး
    iron
    နာမ်

    သံချနွယ်

    [θံɕnwɛ̀]
    အပွီးဖြူချောသော ဆီးဖက်ဝင် နွယ်ပင် တမျိုး။ (အရွက်ကွမ်းရွက်နန့် တူစွာ ဥဟိရေ။ စူးပေါက်သော အမျိုးနန့် စူးမပေါက်သော အမျိုးဟု နှစ်မျိုးဟိရေ။ ကျွဲပေါက်စ၊ နပေါက်စ ကချေတိ သံ ကိုက်လျှင်၊ သံချနွယ် အရိုးကို ထုချေ၍ ရီစိမ်ပြီး သံချဆီးအဖြစ် တိုက်ရေ။
    အပွေးဖြူချောသော ဆေးဖက်ဝင် နွယ်ပင် တစ်မျိုး။ (အရွက်ကွမ်းရွက်နှင့် တူသည်။ ဥရှိသည်။ ဆူးပေါက်သော အမျိုးနှင့် ဆူးမပေါက်သော အမျိုးဟု နှစ်မျိုးရှိသည်။ ကျွဲပေါက်စ၊ နွားပေါက်စ ကလေးများ သံ ကိုက်လျှင်၊ သံချနွယ် အရိုးကို ထုချေ၍ ရေစိမ်ပြီး သံချဆေးအဖြစ် တိုက်သည်။
    none
    နာမ်