Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 221–240 of 475 words

    ဟ

    ဟာဟာ၃

    [hàhà၃]
    ရိပျက်နံစော်သော ပုပ်သိုး၍ အနံ့ဆိုး ထွက်သော။ ဟာဟာပုပ်ဗျာယ်၊ စိမ်းကျက်မရွီး၊ တိရစ္ဆာန်သည် အလွန်ကြူးကေ၊ ဘီးလူးပျက်လေ (ကော်)
    ရိပျက်နံစော်သော ပုပ်သိုး၍ အနံ့ဆိုး ထွက်သော။ ဟာဟာပုပ်လျက်၊ စိမ်းကျက်မရွေး၊ တိရစ္ဆာန်သည် လွန်စွာကြူးကေ၊ ဘီးလူးပျက်လေ (ကော်)
    bad smell
    နာမဝိသေသန

    ဟာဟာဟီဟီ

    [hàhàhíhí]
    ရယ်ရွှင် မြူးကတ်တေ အသံများ
    ရယ်ရွှင် မြူးကြသော အသံများ
    laughter
    နာမ်

    ဟိ

    [hì]
    တည်နီရေ။ စာအုပ်စားပွဲ ခုံထက်မာ ဟိပါရေ (အရပ်)။ ၂၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် တည်ရေ။ အကျွန့်မာ ဘုတ်တစီး ဟိပါရေ (အရပ်)။ သိရိကဿပသည် လုပ်အံ့သော ဥစ္စာ ဟိဗျာယ် မလုပ်ရတတ်ရာကား (မဟာဗောဓိစာ)
    တည်နေသည်။ စာအုပ်စားပွဲ ခုံထက်မှာ ဟိပါရေ (အရပ်)။ ၂၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် တည်သည်။ အကျွန့်မှာ ဘုတ်တစ်စီး ဟိပါရေ (အရပ်)။ သိရိကဿပသည် လုပ်အံ့သော ဥစ္စာ ဟိလျက် မလုပ်ရတတ်ရာကား (မဟာဗောဓိစာ)
    be own have
    ကြိယာ

    ဟိစွာ

    [hìswà]
    အားလုံး။ ကျန်လိုက်စွာတိ မဟိရေအဖြစ်။ လိုပါးဟိစွာ၊ ဒေအရာကို၊ ပီးပါဖို့ရာ။ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ဆုံးခန်း တိုင်ရောက်သော အဖြစ်။ ကုန်ဆုံးခြင်း။ တရံမပျော် ငလှဖော်ရို့၊ ဟိစွာ ပြောင်ပြောင်တောက် မီးလောင်သို့ (ရခိုင်ကာ)
    အကုန်အစင်။ ကြွင်းကျန်ခြင်း မရှိသောအဖြစ်။ လိုပါးဟိစွာ၊ ဤအရာကို၊ ပီးပါတော့မည်။ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ဆုံးခန်း တိုင်ရောက်သော အဖြစ်။ ကုန်ဆုံးခြင်း။ တရံမပျော် ငလှဖော်တို့၊ ဟိစွာ ပြောင်ပြောင်တောက် မီးလောင်သို့ (ရခိုင်ကာ)
    entirely
    နာမ်

    ဟိစွာ၂

    [hìswà၂]
    လုံးဝ။ အားလုံး
    လုံးဝ။ အလုံးစုံ
    all
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟိစွာကစွာ

    [hìswàkswà]
    အနည်းအပါး ပိုင်ဆိုင်သမျှသော ဝန်
    အနည်းအပါး ပိုင်ဆိုင်သမျှသော ပစ္စည်း
    own
    နာမ်

    ဟိစွာကစွာ၂

    [hìswàkswà၂]
    အနည်းအပါး ဟိသမျှသော
    အနည်းအပါး ရှိသမျှသော
    some
    နာမဝိသေသန

    ဟိတ်

    [heɪʔ]
    တစုံတရာ ဖြစ်လီဖို့ ပျက်မည်ကို ကြိုတင် ထင်မြင်လာရေ အကြောင်း အတိတ်၊ နိမိတ်။ ၂၊ မူလ အရင်းခံ အကြောင်းတရား၊ လေးတန်နိမိတ်၊ နတ်တိုင်းရို့၊ ပြလာဟိတ်ကြောင့်။ ကြောက်ထိတ် လန့်ကျင် (နာရဒ)
    တစ်စုံတရာ ဖြစ်မည် ပျက်မည်ကို ကြိုတင် ထင်မြင်လာသော အကြောင်း အတိတ်၊ နိမိတ်။ ၂၊ မူလ အရင်းခံ အကြောင်းတရား၊ လေးတန်နိမိတ်၊ နတ်တကာတို့၊ ပြလာဟိတ်ကြောင့်။ ကြောက်ထိတ် လန့်ကျင် (နာရဒ)
    omen
    နာမ်

    ဟိတ်၂

    [heɪʔ၂]
    တခုတရီ၊ တယောက်ယောက်အား ကြားသိစီရန် ဗြုန်းခနဲ ဟိတ်ဟု ဆိုရေ အသံ
    တစ်စုံတစ်ခု၊ တစ်စုံတစ်ဦးအား ကြားသိစေရန် ရုတ်တရက် ဟိတ်ဟု ဆိုသော အသံ
    motive
    အာလုပ်

    ဟိတ်ကြီးဟန်ကြီး

    [heɪʔt͡ɕïhàɴt͡ɕï]
    ကြွားဝင့်စွာ။ ဂုဏ်ဝင့်ဗျာယ်
    ကြွားဝင့်စွာ။ ဂုဏ်ဝင့်လျက်
    boastfully
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟိတ်ထုတ်

    [heɪʔtʰoʊʔ]
    ဝင့်ကြွားရေ။ ပကာသန လုပ်လိုသနန့် ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ဖော်ထုတ်သည်
    ဝင့်ကြွားသည်။ ပကာသန လုပ်လိုသဖြင့် မိမိဂုဏ်ကို ဖော်ထုတ်သည်
    put on airs
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟိတ်နန့်ဟန်နန့်

    [heɪʔna̰ɴhàɴnàɴ့]
    ဝင့်ကြွား ပလွှားမှု။ ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ပိုပြီးကေ ကဲလွန်၍ အယောင်ဆောင်မှု
    ဝင့်ကြွား ပလွှားမှု။ မိမိဂုဏ်ကို ပိုမို ကဲလွန်၍ ဟန်ဆောင်မှု
    pomposity
    နာမ်

    ဟိတ်ပြ

    [heɪʔpɹ]
    ဝင့်ကြွားရေ။ ပကာသန လုပ်လိုသနန့် ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ဖော်ထုတ်သည်
    ဝင့်ကြွားသည်။ ပကာသန လုပ်လိုသဖြင့် မိမိဂုဏ်ကို ဖော်ထုတ်သည်
    boast
    ကြိယာ

    ဟိတ်လုပ်

    [heɪʔloʊʔ]
    မတူမတန် နိမ့်ကျသော သဖောထားရေ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လူများ အထင်ကြီးအောင် အကွန်ဆောင်ရေ
    မတူမတန် နိမ့်ကျသော သဘော ထားသည်။ မိမိကိုယ်ကို သူတစ်ပါး အထင်ကြီးအောင် ဟန်ဆောင်သည်
    show off
    ကြိယာ

    ဟိတ်ဟန်ကြီး

    [heɪʔhàɴt͡ɕï]
    ကြွားဝင့်စွာ။ ဂုဏ်ဝင့်ဗျာယ်
    ကြွားဝင့်စွာ။ ဂုဏ်ဝင့်လျက်
    boastfully
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟိနီမေ

    [hìnímè]
    တခုတရီ။ တဦးတယောက်၏ ပေါ်ပေါက် လာရောက်ခြင်းကို မျှော်ရှု ငံ့ဆိုင်းရေ။ မေရို့နီကေ၊ အိမ်တောင်ဘက်မာ၊ မောင်ဟိ နီမေ၊ မတ်ပါလီလေ (ဇမ်း)
    တစ်စုံတစ်ရာ။ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ပေါ်ပေါက် လာရောက်ခြင်းကို မျှော်ရှု ငံ့ဆိုင်းသည်။ မေရို့နီကေ၊ အိမ်တောင်ဘက်မှာ၊ မောင်ဟိ နီမေ၊ မတ်ပါလီလေ (ဇမ်း)
    anticipate
    ကြိယာ

    ဟိန်

    [hèɪɴ]
    အပူဟိန် ထိတွိသော။ အပူခိုး ခံစားရပြီးကေ ပူသော။ အာရုံလာမြောက်၊ ဒေါင်းဖန်ဟိန်လေ၊ ရောင်ဟိန်ထိုးကေ၊ မိုးလင်းသောက်က (ထာနု)
    အပူငွေ့ ထိတွေ့သော။ အပူခိုး ခံစားရကာ ပူသော။ အာရုံလာမြောက်၊ ဒေါင်းဖန်ရှိန်လေ၊ ရောင်ဟိန်ထိုးကေ၊ မိုးလင်းသောက်က (ထာနု)
    reflect
    နာမဝိသေသန

    ဟိန့်

    [hèɪɴ့]
    တခုတရီ အမှတ်တမဲ့ သတိမရခဲ့ပဲ မေလျော့ ကျန်ရစ်ခစွာကို နောက်ခါ အောက်မိ လာရေအခါ ဟိန့်ဟု ဗြုန်းခနဲ နှုတ်က ထွက်သော အသံ
    တစ်စုံတစ်ခု အမှတ်တမဲ့ သတိမရခဲ့ပဲ မေလျော့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ကို နောက်မှ သတိရ လာသည့်အခါ ဟိန့်ဟု ရုတ်တရက် နှုတ်မှ ထွက်သော အသံ
    none
    နာမ်

    ဟိန်း

    [héɪɴ]
    ကျယ်လောင်သော အော်သံ ဗြုန်းခနဲမစဲ အဟုန်ဖြင့် ပျံ့ရွင့်ရေ။ စရပ်တိုင်နန့်၊ တိုင်ကိုထောင်ပျာ၊ မောင်းလိုဟိန်းကေ၊ သံဟုန်ခြိမ်းလို့၊ ဟိန်းတုံလှာကေ(ထာနု)
    ကျယ်လောင်သော မြည်သံ ရုတ်တရက်မစဲ အဟုန်ဖြင့် ပျံ့လွင့်သည်။ စရပ်တိုင်နှင့်၊ တိုင်ကိုထောင်ပျာ၊ မောင်းလိုဟိန်းကေ၊ သံဟုန်ခြိမ်းလို့၊ ဟိန်းတုံလှာကေ(ထာနု)
    (of tigers leopards etc) roar - (of animals ) growl boom or reverberate [as in ရခိုင့်အောင်စည် ~-] [fig] berate [as in သားမယားကို~လိုက်ဟောက်လိုက်ကာ] boast [as in ငါးသောင်းကုန် လှူမည်ဟု~ထား-] be widely known [as in နာမည်~-] be huge - be grand - be
    ကြိယာ

    ဟိန်၂

    [hèɪɴ၂]
    ခုတ်ထစ်၊ ရိုက်နှက်၊ ပစ်ခတ်၊ ထိခိုက်၊ ကိုက်ဟပ်၍ ဖြစ်ပေါ်သော အနာဒဏ်ရာ၏ အဟိန်။ မြှားဒဏ်ဟိန်နန့်၊ နာရိန္ဒမာ၊ မိန့်ဟလတ်ရာ (ဆဒ္ဒန်)
    ခုတ်ထစ်၊ ရိုက်နှက်၊ ပစ်ခတ်၊ ထိခိုက်၊ ကိုက်ဟပ်၍ ဖြစ်ပေါ်သော အနာဒဏ်ရာ၏ အရှိန်။ မြှားဒဏ်ဟိန်နှင့်၊ နာရိန္ဒမှာ၊ မိန့်ဟလတ်ရာ (ဆဒ္ဒန်)
    erysipelas
    နာမ်