Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 241–260 of 475 words

    ဟ

    ဟိန်း၂

    [héɪɴ၂]
    မြင့်မား ကြီးကျယ်သော ကျောင်းကို အဝီးကပင် ဟိန်းလို့ မြင်ရရေ (အရပ်)။ ၂၊ ကြီးကျယ် ခမ်းနားသော။ အိမ်တဆောင် ဟိန်းပါယောင် ဆောက်လိုက်မည် (အရပ်)
    မြင့်မား ကြီးကျယ်သော ကျောင်းကို အဝီးကပင် ဟိန်းလို့ မြင်ရရေ (အရပ်)။ ၂၊ ကြီးကျယ် ခမ်းနားသော။ အိမ်တစ်ဆောင် ဟိန်းပါယောင် ဆောက်လိုက်မည် (အရပ်)
    great
    နာမဝိသေသန

    ဟိန်းကြီးချ

    [héɪɴt͡ɕïɕ]
    ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွီးရေ။ ဖြစ်ရပုံကို တွေ့တုံပြီးကေ၊ ဟိန်းကြီးချပြီးကေ ငိုလတ်တေလေ၊ (ဆဒ္ဒန်)
    ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွေးသည်။ ဖြစ်ရပုံကို တွေ့တုံပြီးကေ၊ ဟိန်းကြီးချကာ ငိုလတ်တေလေ၊ (ဆဒ္ဒန်)
    squall
    ကြိယာ

    ဟိန်းခို

    [héɪɴkʰÒ]
    အပင်အစီးမှ ချက်လုပ် ရဟိရေ ဆီးဖက်ဝင်ရေ အနံ့ပြင်းသော အစီးခဲ တမျိုး။ ယင်း၏အပင်။ (ပါ-ဟိင်္ဂုန) ငြုပ်ကောင်း ဟိန်းခို၊ ဇာတိဖိုနန့် လိုသည်တသီး (ဓမ္မသာ)
    အပင်အစေးမှ ချက်လုပ် ရရှိသော ဆေးဖက်ဝင်သည့် အနံ့ပြင်းသော အစေးခဲ တစ်မျိုး။ ယင်း၏အပင်။ (ပါ-ဟိင်္ဂုန) ငြုပ်ကောင်း ဟိန်းခို၊ ဇာတိဖိုနှင့် လိုသည်တသီး (ဓမ္မသာ)
    none
    နာမ်

    ဟိန်းချ

    [héɪɴɕ]
    စိတ်ပျက်ရေအခါ၊ စိတ်လျှော့ လက်မှိုင်ချသော အခါရို့မာ ထွက်သက်နန့် တတူ ‘ဟိန်း’ဆိုရေ အသံမြည်အောင် ကြိုင်းး မြည်တမ်းရေ။ ၂၊ စိတ်ထဲမာ ကြိတ်ခဲ အောင့်အည်းထားရ သမျှ ပြီးပြတ် ရွတ်မြောက်၍ လတ်လပ်စွာ သက်ပြင်း မှုတ်ထုတ်သည်
    စိတ်ပျက်သောအခါ၊ စိတ်လျှော့ လက်မှိုင်ချသော အခါတို့တွင် ထွက်သက်နှင့် အတူ ‘ဟိန်း’ဟူသော အသံမြည်အောင် ညည်းညူး မြည်တမ်းသည်။ ၂၊ စိတ်ထဲတွင် ကြိတ်ခဲ အောင့်အည်းထားရ သမျှ ပြီးပြတ် လွတ်ကင်း၍ လတ်လပ်စွာ သက်ပြင်း မှုတ်ထုတ်သည်
    groan
    ကြိယာ

    ဟိန်းစပ်

    [héɪɴsaʔ]
    ပူသော။ စပ်သော
    ပူသော။ စပ်သော
    hot
    နာမဝိသေသန

    ဟိန်းစိုက်စိုက်

    [héɪɴsaɪʔsaɪʔ]
    ဟိန်းစိုက်စိုက် အဆုံးသတ်၍ ချသော တေးကဗျာ တမျိုး
    ဟိန်းစိုက်စိုက် အဆုံးသတ်၍ ချသော တေးကဗျာ တစ်မျိုး
    type of poem
    နာမဝိသေသန

    ဟိန်စော်

    [hèɪɴsɔ̀]
    တန်ခိုးသတ္တိ။ တန်ခိုး ဟိန်စော် အာနုဘော်ကြောင့်…..
    တန်ခိုးသတ္တိ။ တန်ခိုး ဟိန်စော် အာနုဘော်ကြောင့်…..
    power
    နာမ်

    ဟိန်စွာ့(စပါး)

    [hèɪɴswa̰(spàး)]
    စပါးတမျိုး၏ အမည်။ ကျီးကတုတ်ပင်ရင်း၊ ဟိန်စွာ့ခင်း၊ ချိုင်းလေမောင်မင်း၊ တယောက်ချင်း (ငစည်)
    စပါးတစ်မျိုး၏ အမည်။ ကျီးကတုတ်ပင်ရင်း၊ ဟိန်စွာ့ခင်း၊ ချဉ်းလေမောင်မင်း၊ တစ်ယောက်ချင်း (ငစည်)
    grain
    နာမ်

    ဟိန်နာ

    [hèɪɴnà]
    ခိုက်ခိုက်တုန်ပနာ အဖျားတက်သော မီးယက်ဖျား၊ ငှက်ဖျား စရေ။ တဖန် အများ၊ တုန်ပနာဖျားမူ၊ပူပင်ပြင်းပြ၊ ဟိန်နာထပနာ၊ ကြောမကြောသေး လှစ်တက်ပီးပြီးကေ (ပဉ္စဘုတ်)
    ခိုက်ခိုက်တုန်၍ အဖျားတက်သော မီးယက်ဖျား၊ ငှက်ဖျား စသည်။ တစ်ဖန် အများ၊ တုန်၍ဖျားမူ၊ ပူပန်ပြင်းပြ၊ ဟိန်နာထ၍၊ ကြောမကြောသေး လှစ်တက်ပေး၍ (ပဉ္စဘုတ်)
    ague
    နာမ်

    ဟိန်းသံပစ်

    [héɪɴθံpɪʔ]
    ကြိုတင်ပနာ ကြီးကျယ်စွာ ပြောဆိုရေ။ မောင်သာဖြူက တသိန်း အားလုံးခံ လှူဖို့လို့ ဟိန်းသံပစ် ထားပါရေ (အရပ်)
    ကြိုတင်၍ ကြီးကျယ်စွာ ပြောဆိုသည်။ မောင်သာဖြူက တစ်သိန်း အကုန်ခံ လှူဖို့လို့ ဟိန်းသံပစ် ထားပါရေ (အရပ်)
    grand loquent
    ကြိယာ

    ဟိန်ဟိန်

    [hèɪɴhèɪɴ]
    အပူ လွန်ကဲ၍ ပြင်းထန်သော ငန်းလိုက်ရောဂါ တမျိုး။ မနိုင်လစ်လေ၊ သည်းခြီစွဲသား၊ ဟိန်ဟိန်မရ၊ ဟိပြန်ကလေ့၊ တိုက်ရမှန်စွာ၊ ဆီးဩဇာကို (ပဉ္စဘုတ်)။ အဖျားလည်းသန်၊ တဖန်ပြင်းလှ၊ ဟိန်ဟိန်ထပနာ၊ ခြောင်းကလေ့ဆိုး (ယင်း)
    အပူ လွန်ကဲ၍ ပြင်းထန်သော ငန်းဖျားရောဂါ တစ်မျိုး။ မနိုင်လစ်လေ၊ သည်းခြေစွဲသား၊ ဟိန်ဟိန်မရ၊ ဟိပြန်ကလည်း၊ တိုက်ရမှန်စွာ၊ ဆီးဩဇာကို (ပဉ္စဘုတ်)။ အဖျားလည်းသန်၊ တစ်ဖန်ပြင်းလှ၊ ဟိန်ဟိန်ထ၍၊ ခြောင်းကလည်းဆိုး (၎င်း)
    jail fever
    နာမ်

    ဟိန့်ဟိန့်

    [hèɪɴ့hèɪɴ့]
    ဝေဒနာ ခံစားရမှုကြောင့် အသံတိန်းနိန်နန့် ရှည်ရှည်ဆွဲပနာ အော်မြည်ရေ။ ကြိုင်း ရရေ။ မခိုင်ဖြိုးသီရိ အနာကိုက်လို့ တဟိန့်ဟိန့် ကြိုင်းနီရေ (အရပ်)
    ဝေဒနာ ခံစားရမှုကြောင့် အသံတိုးတိုးနှင့် ရှည်ရှည်ဆွဲ၍ အော်မြည်သည်။ ညည်းတွား ရသည်။ မခိုင်ဖြိုးသီရိ အနာကိုက်လို့ တဟိန့်ဟိန့် ကြိုင်းနီရေ (အရပ်)
    groan
    ကြိယာ

    ဟိန်းဟိန်း

    [héɪɴhéɪɴ]
    အပျံ့အနှံ့ ထင်ရှား ကျော်ကြားသော။ ရာဇာဆရာ၊ ကြော်ငြာဟိန်းဟိန်း၊ သိန်းနန့်ပကုသ်၊ သမုတ်ကာမိန်၊ ဒေဝိန်ခေါ်မာ၊ လေးအင်အမတ်၊ ပဇာယနဖြင့်၊ တတ်မြတ်လိမ္မာ (ကင်းမဟော်)
    အပျံ့အနှံ့ ထင်ရှား ကျော်ကြားသော။ ရာဇာဆရာ၊ ကြော်ငြာဟိန်းဟိန်း၊ သိန်းနှင့်ပကုသ်၊ သမုတ်ကာမိန်၊ ဒေဝိန်ခေါ်တွင်၊ လေးအင်အမတ်၊ လောကဝတ်ဖြင့်၊ တတ်မြတ်လိမ္မာ (ကင်းမဟော်)
    popularity
    နာမဝိသေသန

    ဟိန်းဟိန်း၂

    [héɪɴhéɪɴ၂]
    အပူ၏ ပြင်းအား။ လ၊ ရက်၊ တွက်ကာ၊ ရောင်ဝါဟိန်းဟိန်း၊ နီမတိမ်းခင်၊ ဆောင်တုံကျင်လော (ပါရာ)
    အပူ၏ ပြင်းအား။ လ၊ ရက်၊ တွက်ကာ၊ ရောင်ဝါဟိန်းဟိန်း၊ နီမတိမ်းခင်၊ ဆောင်တုံကျင်လော (ပါရာ)
    intensity of heat
    နာမ်

    ဟိန်ဟိန်တောက်

    [hèɪɴhèɪɴtɔ́ɛʔ]
    အဟုန်ပြင်းစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်
    အဟုန်ပြင်းစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်
    furious
    ကြိယာ

    ဟိန်ဟိန်တောက်၂

    [hèɪɴhèɪɴtɔ́ɛʔ၂]
    တဟုန်တည်း တိုးတက် ထင်ရှားဗျာယ်
    တဟုန်တည်း တိုးတက် ထင်ရှားလျက်
    furious
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟိန်းဟောက်

    [héɪɴhɔ́ɛʔ]
    စိတ်တက်ကြွ ပျော်ရွှင်ဖွီ ဖြစ်တေ။ ၂၊ အလွန်အမင်၊ ပျော်ရွှင် ဝမ်းရာမှုဖြင့် ကျယ်လောင်သော အသံ ပြုရေ။ တောမြိုင်ခွင်မာ၊ ပျော်ရွှင်စားသောက်၊ ရန်တိုင်းကို မျှော်မထီကေ၊ ဟိန်းဟောက်မြူးခုန် (ကော်)
    စိတ်တက်ကြွ ပျော်ရွှင်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ ၂၊ အလွန်အမင်၊ ပျော်ရွှင် ဝမ်းသာမှုဖြင့် ကျယ်လောင်သော အသံ ပြုသည်။ တောမြိုင်ခွင်မှာ၊ ပျော်ရွှင်စားသောက်၊ ရန်တကာကို မျှော်မကြောက်ကေ၊ ဟိန်းဟောက်မြူးခုန် (ကော်)
    roar upbraid - berate
    ကြိယာ

    ဟိန်းဟဲ

    [héɪɴhɛ]
    ဒေါသမာန်နန့် ဖို့လိုရေတွက်နန့် အော်ရေ။ လူပမာသို့၊ ခုန်ကာဟိန်းဟောက်၊ သားကေသရာ၊ မနီသာကေ၊ ငိုကာကြွီးလို့ (ကော်)
    ဒေါသမာန်နှင့် ရန်လို၍ အော်သည်။ လူပမာသို့၊ ခုန်ကာဟိန်းဟောက်၊ သားကေသရာ၊ မနေသာကေ၊ ငိုကာကြွေးလို့ (ကော်)
    bawl out
    ကြိယာ

    ဟိန်းဟဲချ

    [héɪɴhɛɕ]
    ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွီးရေ။ ဖြစ်ရပုံကို တွေ့တုံပြီးကေ၊ ဟိန်းကြီးချပြီးကေ ငိုလတ်တေလေ၊ (ဆဒ္ဒန်)
    ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွေးသည်။ ဖြစ်ရပုံကို တွေ့တုံပြီးကေ၊ ဟိန်းကြီးချကာ ငိုလတ်တေလေ၊ (ဆဒ္ဒန်)
    squall
    နာမ်

    ဟိပါရေဝါ

    [hìpàɹèwà]
    တယောက်တလီ တနည်း တစုံတရာအား မှီခို ကိုးစားရေ။ အားထားရေ။ လှဒေဝီမာ၊ စိုးရိမ်နှောင်းကေ၊ မကြောင့်ကြနန့်၊ တဗျင်းများလွန်းခြွီရံ၊ ငါအဒေါ်လေ၊ ဆရာမကေ၊ ဟိပါရေဝါ (ပဒုမ္မာ)
    တစ်စုံတစ်ယောက် သို့မဟုတ် တစ်စုံတရာအား မှီခို ကိုးစားသည်။ အားထားသည်။ လှဒေဝီမှာ၊ စိုးရိမ်နှောင်းကေ၊ မကြောင့်ကြနှင့်၊ များလှခြွေရံ၊ ငါအဒေါ်လေ၊ ဆရာမကေ၊ ဟိပါရေဝါ (ပဒုမ္မာ)
    depend
    ကြိယာ