Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 301–320 of 475 words

    ဟ

    ဟီလာခတ်

    [hílàkʰaʔ]
    ကျီရောင်ဘာရောင် ကျွီးသော အသံ။ ချီတက်ပွဲ၊ ဆန္ဒပြပွဲ အစဟိစွာရို့မာ တဦးက တိုင်ပီးရား အတိက ဝိုင်း၍ ဖောက်သော အသံ
    ဆူညံစွာ အော်ဟစ်သော အသံ။ ချီတက်ပွဲ၊ ဆန္ဒပြပွဲ စသည်တို့တွင် တစ်ဦးက တိုင်ပေးပြီး အများက ဝိုင်း၍ ဖောက်သော အသံ
    slogan
    နာမ်

    ဟီလာတိုက်

    [hílàtaɪʔ]
    အများ တပြိုင်တည်း တက်ကြွစွာ။ လှိုက်လှဲစွာ။ အုတ်အုတ် ကျက်ကျက်
    အများ တစ်ပြိုင်တည်း တက်ကြွစွာ။ လှိုက်လှဲစွာ။ အုတ်အုတ် ကျက်ကျက်
    laugh uproariously and unbecomingly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟီလာတိုက်၂

    [hílàtaɪʔ၂]
    သသောင်းဖဖြ ဟစ်အောင် ကြွီးကြော်သော အသံ
    သောင်းသောင်းဖြဖြ ဟစ်အောင် ကြွေးကြော်သော အသံ
    laugh uproariously and unbecomingly
    နာမ်

    ဟီးလားဟားလား

    [hïláhálá]
    ပေါ့တန်စွာ။ အသံ ကျကျယ်လောင်လောင် ပြောဆို ကျွီး ရုံမျှဖြင့်
    ပေါ့တန်စွာ။ အသံ ကျယ်လောင်စွာ ပြောဆို အော်ဟစ် ရုံမျှဖြင့်
    flippantly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟီးလားဟေးလား

    [hïláhélá]
    ပေါ့တန်စွာ။ အသံ ကျကျယ်လောင်လောင် ပြောဆို ကျွီး ရုံမျှဖြင့်
    ပေါ့တန်စွာ။ အသံ ကျယ်လောင်စွာ ပြောဆို အော်ဟစ် ရုံမျှဖြင့်
    flippantly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟီဟီဟာဟာ

    [híhíhàhà]
    (အသံထွက်ပြီးကေ) ရယ်မော်သော အသံ
    (အသံထွက်၍) ရယ်မော်သော အသံ
    laughter
    နာမ်

    ဟီဟီဟာဟာ၂

    [híhíhàhà၂]
    ဟက်ဟက်ပက်ပက် ရယ်မောရေ။ အသံကျယ်စွာ ရယ်ရေ
    ဟက်ဟက်ပက်ပက် ရယ်မောသည်။ အသံကျယ်စွာ ရယ်သည်
    laugh heartily
    ကြိယာ

    ဟု

    [hoʊ]
    ခေါ်ရေအခါ ‘ဟု’ ပြန်ပနာ ထူးရေ။ မောင်သာဖြူ (ဟုခေါ်ကေ) ‘ဟု’ ဟု ထူးသည်
    ခေါ်သောအခါ ‘ဟု’ ပြန်လည် ထူးသည်။ မောင်သာဖြူ (ဟုခေါ်လျှင်) ‘ဟု’ ဟု ထူးသည်
    reply
    ကြိယာ

    ဟုံ

    [hòʊɴ]
    ကျယ်လောင်သော အော်သံ။ ဗြုန်းခနဲ မစဲပဲ၊ အဟုန်ဖြင့် ပျံ့ရွင့်နီသံ။ ၂၊ အသံဟုံ၊ စက်သံဟုံ စရေ။ အသူ့ဒိုးသီး၊ ဟုံလို့ရား၊ မောင်ရို့ဒိုးသီး၊ ဟုံလို့ရား
    ကျယ်လောင်သော မြည်သံ။ ရုတ်တရက် မစဲပဲ၊ အဟုန်ဖြင့် ပျံ့လွင့်နေသံ။ ၂၊ အသံဟုံ၊ စက်သံဟုံ စသည်။ အသူ့ဒိုးသီး၊ ဟုံလို့ပြီး၊ မောင်ရို့ဒိုးသီး၊ ဟုံလို့ပြီး
    sound loudly
    နာမ်

    ဟုံ့

    [ho̰ʊɴ]
    တယောက်ယောက် ခေါ်သံကို တုံ့ပြန် ထူးသံ။ (အများအနိန်နန့် ရွယ်တူ တနည်း ငယ်ရွယ်သူရို့ ခေါ်သံကိုရာ ထူးလေ့ ဟိရေ။ (မောင်သာဖူဟု ခေါ်ကေ ‘ဟူး’ဟု ထူးသည် (အရပ်)။ ၂၊ အံ့အားသင့်ရေအခါ မြွက်ဆိုသံ။ မောင်ကြီးသျှင်ဖြူဟု ခေါ်ကေ ဟုံ့ (ဟုန့်)ဟု (ထူးရေ။
    တစ်စုံတစ်ဦး ခေါ်သံကို တုံ့ပြန် ထူးသံ။ (အများအားဖြင့် ရွယ်တူ သို့မဟုတ် ငယ်ရွယ်သူတို့ ခေါ်သံကိုသာ ထူးလေ့ ရှိသည်။ (မောင်သာဖူဟု ခေါ်လျှင် ‘ဟူး’ဟု ထူးသည် (အရပ်)။ ၂၊ အံ့အားသင့်သည့်အခါ မြွက်ဆိုသံ။ မောင်ကြီးဖြူဟု ခေါ်လျှင် ဟုံ့ (ဟုန့်)ဟု (ထူးသည်။
    reply
    အာလုပ်

    ဟုံး

    [hóʊɴ]
    သက်ပြင်းချပြီးကေ နခေါင်းမှ လေနင်လားငါလားဟ ဟုံးကနဲ မှုတ်ထုတ် လိုက်ရေ
    သက်ပြင်းချကာ နှာခေါင်းမှ လေတအားဟ ဟုံးကနဲ မှုတ်ထုတ် လိုက်သည်
    gasp
    ကြိယာ

    ဟု၂

    [hoʊ၂]
    ခေါ်ရေအခါ ပြန်ပနာထူးသော စကား။ ၂၊ တောတောင် လားရာရို့မာ တယောက်နန့် တယောက် အသံပီးချက်
    ခေါ်သောအခါ ပြန်လည်ထူးသော စကား။ ၂၊ တောတောင် သွားရာတို့တွင် တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် အသံပေးချက်
    abbreviated form of ဟူ၍
    ဝိသေသန

    ဟုံ၂

    [hòʊɴ၂]
    ခက်ထန်စိတ်ဖြင့် ကြိမ်းဝါး မြည်တွန်ရေ။ ဇာလဲဝေး လူတိုင်းတိကို လိုက်လို့ ဟုံနီ ရေကာ (အရပ်)
    ခက်ထန်စိတ်ဖြင့် ကြိမ်းဝါး မြည်တွန်သည်။ ဇာလဲဝေး လူတိုင်းတိကို လိုက်လို့ ဟုံနီ ရေကာ (အရပ်)
    declaim
    ကြိယာ

    ဟုံတိုးတက်

    [hòʊɴtótɛʔ]
    တဟုန်တည်း တိုးတက် ကြီးပွား အောင်မြင်သည်
    တစ်ရှိန်ထိုး တိုးတက် ကြီးပွား အောင်မြင်သည်
    prosper
    ကြိယာ

    ဟုတ်

    [hoʊʔ]
    လေခတ်ရေ။ မကြာလျင်မှုတ်၊ လီပြင်းဟုတ်သည်၊ ယိမ်းယိုင် လဲပြိုကတ်၏ လေ….
    လေခတ်သည်။ မကြာလျင်မှုတ်၊ လေပြင်းဟုတ်သည်၊ ယိမ်းယိုင် လဲပြိုကြ၏ လေ….
    blow
    ကြိယာ

    ဟုတ်၂

    [hoʊʔ၂]
    အမှန်အကန် ဖြစ်ရေ။ မှန်ကန်သော
    အမှန်တကယ် ဖြစ်သော။ မှန်ကန်သော
    real
    နာမဝိသေသန

    ဟုတ်ကနဲ

    [hoʊʔknɛ]
    ဗြုန်းကနဲ လီမှုတ်ချက်နန့် အညီ အယင့်ယင်။ ဟုတ်ကာနဲ အပုပ်နံ့ တဟုတ် နခေါင်းမာ ဝင်လှားခရေ (အရပ်)
    ဗြုန်းကနဲ လေမှုတ်ချက်နှင့် အညီ လျင်မြန်စွာ။ ဟုတ်ကာနဲ အပုပ်နံ့ တဟုတ် နှာခေါင်းမှာ ဝင်လားခရေ (အရပ်)
    quickly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုတ်ကာ

    [hoʊʔkà]
    ဆီးရွက်ကြီးကို နူပ်နူပ်စဉ်းပြီး၊ သကာဆီး ခေါ် ဆီးရည်နှင့် သမထအာင် နယ်ဗျာယ် ကုလားရို့ သောက်ရှူသော ပန်းတူတမျိုး။ ၂၊ ကုလားရို့ သောက်သုံးလိဟိရေ တမာကူ (ပန်းတူတမျိုး)
    ဆေးရွက်ကြီးကို နူပ်နူပ်စဉ်းပြီး၊ သကာဆီး ခေါ် ဆေးရည်နှင့် သမထအာင် နယ်လျက် ကုလားတို့ သောက်ရှူသော ဆေးတံတစ်မျိုး။ ၂၊ ကုလားတို့ သောက်သုံးလေ့ရှိသော တမာကူ (ဆေးတံတစ်မျိုး)
    smoking pip
    နာမ်

    ဟုတ်ကျာမဟုတ်ကျာ

    [hoʊʔt͡ɕàmhoʊʔt͡ɕà]
    အထူး ပြုပျင် ဖန်တီးရန် အားထုတ် ကြိုးစားမှု မပြုပဲ၊ အလျောက်ဘာသာ ဖြစ်လှာရေ အတိုင်း။ ဖြစ်ရုံဆီ။ ပျက်ချိပျက်ချော်
    အထူး ပြုပြင် ဖန်တီးရန် အားထုတ် ကြိုးစားမှု မပြုပဲ၊ အလျောက်ဘာသာ ဖြစ်လာသည့် အတိုင်း။ ဖြစ်ကာမျှ။ ကပျက်ကချော်
    bungle
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုတ်ကြူး

    [hoʊʔt͡ɕùး]
    နွားနှစ်ကောင် ဝှေ့မည် ပြုရေအခါ (တာယက်) ခွာရှပ်ပြီး တကောင်နန့် တကောင် ဟိုက်ကြူး-ဟိုက်ကြူးဟု တွန်မြည်သည်
    နွားနှစ်ကောင် ဝှေ့မည် ပြုသောအခါ (တာယက်) ခွာရှပ်ပြီး တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် ဟိုက်ကြူး-ဟိုက်ကြူးဟု တွန်မြည်သည်
    crow
    ကြိယာ