Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 341–360 of 475 words

    ဟ

    ဟုန်းကနဲ

    [hóʊɴknɛ]
    တမုဟုတ်ချင်း။ တဟုန်ထိုးအားဖြင့်။ အမှတ်မထင်သောအနိန်နန့်။ ယမ်းပုံမီးကျ ဟုန်းကနဲ ဒေါသထလို့ အစွာဖြစ်ဖို့ရုံ (အရပ်)
    တမုဟုတ်ချင်း။ တဟုန်ထိုးအားဖြင့်။ အမှတ်မထင်သော အားဖြင့်။ ယမ်းပုံမီးကျ ဟုန်းကနဲ ဒေါသထလို့ အစွာဖြစ်ဖို့ရုံ (အရပ်)
    quicken
    ကြိယာ

    ဟုန်ချင်း

    [hòʊɴɕɪ́ɴ]
    တမုတ်ဟုတ်ချင်း။ တနားချေနန့်
    တမုတ်ဟုတ်ချင်း။ ခဏချင်း
    instantly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုန်တိုက်

    [hòʊɴtaɪʔ]
    အရပ်အနား အဆုတ်အဆိုင်း မဟိဘဲ။ ဆက်ပနာ အယင့်ယင်။ လက်ပံပင်ဖျား၊ ထိုဂဠုန်မာ၊ ဟုန်တိုက်နားလို့ (ဒွေး)
    အရပ်အနား အဆုတ်အဆိုင်း မရှိပဲ။ ဆက်လက် လျင်မြန်စွာ။ လက်ပံပင်ဖျား၊ ထိုဂဠုန်မှာ၊ ဟုန်တိုက်နားလို့ (ဒွေး)
    quickly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုန်တိုင်း

    [hòʊɴtáɪɴ]
    အရပ်အနား အဆုတ်အဆိုင်း မဟိဘဲ။ ဆက်ပနာ အယင့်ယင်။ လက်ပံပင်ဖျား၊ ထိုဂဠုန်မာ၊ ဟုန်တိုက်နားလို့ (ဒွေး)
    အရပ်အနား အဆုတ်အဆိုင်း မရှိပဲ။ ဆက်လက် လျင်မြန်စွာ။ လက်ပံပင်ဖျား၊ ထိုဂဠုန်မှာ၊ ဟုန်တိုက်နားလို့ (ဒွေး)
    quickly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုန်ထိုး

    [hòʊɴtʰó]
    တဟုန်တည်း အယင့်ယင် ကြီးပွားအောင်မြင်သည်
    တရှိန်ထိုး လျင်မြန်စွာ ကြီးပွားအောင်မြင်သည်
    dash
    ကြိယာ

    ဟုန့်ဟုန့်

    [hòʊɴ့hòʊɴ့]
    တခုတရီကို မပြုလုပ်ဖို့အတွက် တားမြစ်လိုရာမာ နှုတ်ကထွက်ပြီးကေ မပြောဆိုကား ဟုန့်ဟုန့်ဟု နခေါင်းသံဖြင့် သတိပီးရေ ဝန်စကား။ ဟုန့်ဟုန့် မလုပ်ကေ့ မလုပ်ကေ့ အစဟိစွာ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ခုကို မပြုလုပ်ဖို့ရန် တားမြစ်လိုရာ၌ နှုတ်မှထွက်၍ မပြောဆိုပဲ ဟုန့်ဟုန့်ဟု နှာခေါင်းသံဖြင့် သတိပေးသော ပစ္စည်းစကား။ ဟုန့်ဟုန့် မလုပ်ကေ့ မလုပ်ကေ့ စသည် (အရပ်)
    none
    ပစ္စည်း

    ဟုန်းဟုန်း

    [hóʊɴhóʊɴ]
    အဟိန်အဟုန် ပြင်းစွာ။ လီ ဟုန်းဟုန်း တိုက်တေ (အရပ်)
    အရှိန်အဟုန် ပြင်းစွာ။ လီ ဟုန်းဟုန်း တိုက်တေ (အရပ်)
    furiously
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုန်းဟုန်းတောက်

    [hóʊɴhóʊɴtɔ́ɛʔ]
    အဟိန်အဟုန် ပြင်းစွာ လွန်ကဲသောအနိန်နန့်
    အရှိန်အဟုန် ပြင်းစွာ လွန်ကဲသော အားဖြင့်
    ablaze
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုန်းဟုန်းတောက်၂

    [hóʊɴhóʊɴtɔ́ɛʔ၂]
    ပြင်းထန်စွာသော အဟိန်အဟုန် ကြီးမား ပြင်းထန်လာရေ။ (မီးဟုန်းဟုန်းတောက်၊ ဒေါသမီး ဟုန်းဟုန်းအတောက် စရေ။
    ပြင်းထန်စွာသော အရှိန်အဟုန် ကြီးမား ပြင်းထန်လာသည်။ (မီးဟုန်းဟုန်းတောက်၊ ဒေါသမီး ဟုန်းဟုန်းအတောက် စသည်။
    be ablaze
    ကြိယာ

    ဟုပ်

    [hoʊʔ]
    တခုတရီသော ကိုယ်ခန္ဓာသို့ မီးအပူ ဟပ်လားရေ။ မျက်နှာမာ မီးကိုက် ဟုပ်လားခရေ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ကိုယ်ခန္ဓာသို့ မီးအပူ ဟပ်သွားသည်။ မျက်နှာမှာ မီးပူ ဟုပ်လားခရေ (အရပ်)
    gust
    ကြိယာ

    ဟုပ်၂

    [hoʊʔ၂]
    ခွီး၊ ဝက် စရေ အစာ စားနီတုန်းမာ နောက်ခွီး၊ ဝက် ဝင်မစားဂတ်မေ ရန်ရှာသော အသံ။ ဇာလဲဝေး၊ အဝီးကပင် ဝက်ဟုပ်ဟုပ် နီရေကာ (အရပ်)
    ခွေး၊ ဝက် စသည့် အစာ စားနေဆဲတွင် နောက်ခွေး၊ ဝက် ဝင်မစားရအောင် ရန်ရှာသော အသံ။ ဇာလဲဝေး၊ အဝီးကပင် ဝက်ဟုပ်ဟုပ် နီရေကာ (အရပ်)
    growl hiss or behave belligerently in defiance
    နာမ်

    ဟုပ်ကနဲ

    [hoʊʔknɛ]
    တနားချေနန့်အနိန်နန့်။ မမျှော်လင့်ပဲအနိန်နန့်။ နခေါင်းထဲကို အနံ့တမျိုး ဟုပ်ကနဲ ဝင်လှာရေ (အရပ်)
    ခဏချင်း အားဖြင့်။ မမျှော်လင့်ပဲ အားဖြင့်။ နှာခေါင်းထဲသို့ အနံ့တစ်မျိုး ဟုပ်ကနဲ ဝင်လာရေ (အရပ်)
    in a whiff
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟုံးဟုံးခတ်

    [hóʊɴhóʊɴkʰaʔ]
    စွန်၊ လင်းယုန်၊ ဝန်လိုငှက် စရေ အစာကို နင်လားငါလားထိုး သုတ်ချီ၍ ပျံလားခါ မျိုးမာ အတောင်ကိုခတ်၍ မြည်သော အသံ။ အမဲ၊ သား၊ ငါးတတူ၊ ပြီးပုန်းမလွတ်၊ ဟုံးဟုံးခတ်၍၊ ထိုးသွတ်ဆောင်ကာ ယူဗျာယ် (ဥဒိန်တု)
    စွန်၊ လင်းယုန်၊ ဝန်လိုငှက် စသည့် အစာကို တအားထိုး သုတ်ချီ၍ ပျံသွားသောအခါ မျိုးတွင် အတောင်ကိုခတ်၍ မြည်သော အသံ။ အမဲ၊ သား၊ ငါးအတူ၊ ပြီးပုန်းမလွတ်၊ ဟုံးဟုံးခတ်၍၊ ထိုးသွတ်ဆောင်ကာ ယူလျက် (ဥဒိန်တု)
    none
    နာမ်

    ဟူ

    [hù]
    ကိုယ်ခန္ဓာ အထဲက လီကို နခေါင်း ပစရို့မှ အသံမြည်အောင် ပြင်းစွာ မှုတ်ထုတ်ရေ။ သင်ပြင်း ချရေ။ ၂၊ စိတ်ထိုင်းမှိုင်းရာမှ ပေါ့ပါး လားရေ
    ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်းမှ လေကို နှာခေါင်း ပါးစပ်တို့မှ အသံမြည်အောင် ပြင်းစွာ မှုတ်ထုတ်သည်။ သင်ပြင်း ချသည်။ ၂၊ စိတ်လေးလံရာမှ ပေါ့ပါး သွားသည်
    [ arch ] say - declare - sight
    ကြိယာ

    ဟူး

    [hùး]
    အလုပ်ပင်ပန်းပနာ အားကုန်ခန့်ရေအခါ မျိုး၌သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တခုတရီသော အကြောင်းကြောင့် တသမှု မျိုး၌သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အားလျော့မှု အားကျမှုမျိုး၌သော် လည်း ကောင်း အံ့အားသင့်ရေအခါ မျိုး၌သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ခံမားမှ သက်ပြင်းချပြီးကေ လီမှုတ်ထုတ် လိုက်သော အသံ
    အလုပ်ပင်ပန်း၍ အားကုန်ခန့်သောအခါ မျိုး၌သော် လည်းကောင်း၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းကြောင့် တသမှု မျိုး၌သော် လည်းကောင်း၊ အားလျော့မှု အားကျမှုမျိုး၌သော် လည်း ကောင်း အံ့အားသင့်သောအခါ မျိုး၌သော် လည်းကောင်း၊ ခံတွင်းမှ သက်ပြင်းချကာ လေမှုတ်ထုတ် လိုက်သော အသံ
    gasp
    ပစ္စည်း

    ဟူ၏

    [hùʔè]
    ဆိုလိုရေ။ (ဟူ၏ ဆိုရေ စကား၏ အတိုသုံး ဝေါဟာရ) ဝိပဿနာ တရားကို မျက်မှောက်ပြုပနာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏ ဟူ၏။
    ဆိုလိုသည်။ (ဟူ၏ ဟူသော စကား၏ အတိုသုံး ဝေါဟာရ) ဝိပဿနာ တရားကို မျက်မှောက်ပြု၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏ ဟူ၏။
    imply
    ကြိယာ

    ဟူး၂

    [hùး၂]
    ယင်းပိုင် လီမှုတ်ထုတ် လိုက်ရေ။ ၂၊ ပူအိုက်ရေအခါ၌လည်း ကိုယ်ခန္ဓာကို ဟူးဟု ပစ လေဖြင့် မှုတ်သည်
    ယင်းသို့ လေမှုတ်ထုတ် လိုက်သည်။ ၂၊ ပူအိုက်သောအခါ၌လည်း ကိုယ်ခန္ဓာကို ဟူးဟု ပါးစပ် လေဖြင့် မှုတ်သည်
    blow
    ကြိယာ

    ဟူး၃

    [hùး၃]
    တယောက်ယောက် ခေါ်သံကို တုံ့ပြန် ထူးသံ။ (အများအနိန်နန့် ရွယ်တူ တနည်း ငယ်ရွယ်သူရို့ ခေါ်သံကိုရာ ထူးလိဟိရေ။ (မောင်သာဖြူဟု ခေါ်ကေ ‘ဟူး’ဟု ထူးသည် (အရပ်)။ ၂၊ အံ့အားသင့်ရေအခါ မြွက်ဆိုသံ
    တစ်စုံတစ်ဦး ခေါ်သံကို တုံ့ပြန် ထူးသံ။ (အများအားဖြင့် ရွယ်တူ သို့မဟုတ် ငယ်ရွယ်သူတို့ ခေါ်သံကိုသာ ထူးလေ့ရှိသည်။ (မောင်သာဖြူဟု ခေါ်လျှင် ‘ဟူး’ဟု ထူးသည် (အရပ်)။ ၂၊ အံ့အားသင့်သည့်အခါ မြွက်ဆိုသံ
    reply
    အာလုပ်

    ဟူးတိုက်

    [hùးtaɪʔ]
    မျှော်လင့်ချက် ပိုင်အလာ ကင်းမဲ့ပြီးဟု စိတ်အားလျော့သောအနိန်နန့်။ ၂၊ အကြံအစည် အစွမ်းအစကုန်ရာဟု စိတ်ဓါတ် ကျဗျာယ်။ အိမ်မီးလောင်လားခလို့ လုပ်စားကိုင်စား တလုလည်း မဟိဗျာ ဟူးတိုက် တေနန့်ရာ
    မျှော်လင့်ချက် အလားအလာ ကင်းမဲ့ပြီးဟု စိတ်အားလျော့သော အားဖြင့်။ ၂၊ အကြံအစည် အစွမ်းအစကုန်ပြီဟု စိတ်ဓါတ် ကျလျက်။ အိမ်မီးလောင်လားခလို့ လုပ်စားကိုင်စား တစ်လုလည်း မဟိဗျာ ဟူးတိုက် တေနှင့်ရာ
    downhearted
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟူပေ

    [hùpè]
    ဟူလိုရေ။ ဟူလိုသည် ဆိုရေ စကား၏ ဝေါဟာရအတိုသုံး ဝေါဟာရ)
    ဟူလိုသည်။ ဟူလိုသည် ဟူသော စကား၏ ဝေါဟာရအတိုသုံး ဝေါဟာရ)
    like
    ကြိယာ