Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 401–420 of 475 words

    ဟ

    ဟော

    [hɔ́]
    အသံ ကျကျယ်လောင်လောင် အော်ရေ။ အရီးတကြီး၊ လက်ခုပ်တီးပြီးကေ၊ ခြောက်ခြိမ်း ဟောတုံပါ၏ (ဥဒိန်တု)
    အသံ ကျယ်လောင်စွာ အော်သည်။ အရေးတကြီး၊ လက်ခုပ်တီး၍၊ ခြောက်ခြိမ်း ဟောတုံပါ၏ (ဥဒိန်တု)
    give a discourse - preach [as in တရား~] - foretell [as in ဗေဒင်~] - predict - prophesy
    ကြိယာ

    ဟော၂

    [hɔ́၂]
    အံ့အားသင့်၍ အမှတ်မထင် ရုတ်တရာ ဆိုမြည်သော အသံ။ ဟော-လာပြန်ဗျာ (အရပ်)
    အံ့အားသင့်၍ အမှတ်မထင် ရုတ်တရာ ဆိုမြည်သော အသံ။ ဟော-လာပြန်ဗျာ (အရပ်)
    expression indicating surprise [as in ~ပြန်ရောက်လာဗျာယ်]
    အာလုပ်

    ဟောကနဲ

    [hɔ́knɛ]
    သွက်လက် အယင့်ယင်။ တဟုန်တည်း။ ရုတ်ကနဲ။ ဟော-ကနဲ (မီးကေ) မဆုတ်မဆိုင်း သုတ်ကနဲ (ဖြေရေ။
    သွက်လက် လျင်မြန်စွာ။ တဟုန်တည်း။ ရုတ်ကနဲ။ ဟော-ကနဲ (မေးလျှင်) မဆုတ်မဆိုင်း သုတ်ကနဲ (ဖြေသည်။
    in a spate - in a gush [as in ငွီကို ~ သုံးပစ်လိုက်]
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောကိန်းထုတ်

    [hɔ́kéɪɴtʰoʊʔ]
    တစုံတရာ ဖြစ်နှိုင်ကတ်ောင့် တင်ကူးပနာ ဟောဆိုထားရေ
    တစ်စုံတရာ ဖြစ်နိုင်ကြောင့် တင်ကူး၍ ဟောဆိုထားသည်
    predict - foretell - prophesy
    ကြိယာ

    ဟောက်

    [hɔ́ɛʔ]
    ငေါက်ငမ်းသော။ မျိုးက်ခြောက်ခြောက်သော။
    ငေါက်ငမ်းသော။ ခြိမ်းခြောက်သော။
    hollow/sunken
    နာမဝိသေသန

    ဟောက်၂

    [hɔ́ɛʔ၂]
    ခြင်္သေ့၊ ချေ၊ သမင် အစဟိရေ သတ္တဝါရို့ အော်မြည်ရေ။
    ခြင်္သေ့၊ ချေ၊ သမင် စသော သတ္တဝါတို့ အော်မြည်သည်။
    roar/bark/snore
    ကြိယာ

    ဟောက်ကာ

    [hɔ́ɛʔkà]
    ဇာလေ့ မပါဟိပဲ။ ၂၊ အကျိုးမဟိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သတ်သတ်။
    ဘာမျှ မပါရှိပဲ။ ၂၊ အကျိုးမရှိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သက်သက်။
    useless
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောက်ကာ၂

    [hɔ́ɛʔkà၂]
    မနပ် မိုက်သော။ ညံ့ဖျင်းသော။
    မနပ် မလိမ္မာသော။ ညံ့ဖျင်းသော။
    inferior
    နာမဝိသေသန

    ဟောက်ကြီကျ

    [hɔ́ɛʔt͡ɕít͡ɕ]
    လူကြီးမိဘ ဆရာသမားရို့၊ ကရုဏာ ဒေါသနန့် ကော်ဆဲခြင်း။
    လူကြီးမိဘ ဆရာသမားတို့၊ ကရုဏာ ဒေါသဖြင့် ဆဲဆိုခြင်း။
    none
    နာမ်

    ဟောက်ချီး

    [hɔ́ɛʔɕï]
    ဇာလေ့မရ၊ မဟိမဖြစ် အကျိုးမဟိ၊ အကျိုးမဲ့၊ အခြည်းနှီး။
    ဘာမျှမရ၊ မရှိမဖြစ် အကျိုးမရှိ၊ အကျိုးမဲ့၊ အချည်းနှီး။
    useless
    ပစ္စည်း

    ဟောက်ချီးကျ

    [hɔ́ɛʔɕït͡ɕ]
    ဇာလေ့မရ၊ မဟိမဖြစ် အကျိုးမဟိ၊ အကျိုးမဲ့၊ အခြည်းနှီး။
    ဘာမျှမရ၊ မရှိမဖြစ် အကျိုးမရှိ၊ အကျိုးမဲ့၊ အချည်းနှီး။
    useless
    ပစ္စည်း

    ဟောက်စွာမဟောက်စွာ

    [hɔ́ɛʔswàmhɔ́ɛʔswà]
    ယုံမား သံသယ ဟိခြင်း၌ သုံးသော ဝေါဟာရ ဖြစ်တေ။
    ယုံမှား သံသယ ရှိခြင်း၌ သုံးသော ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။
    doubt
    နာမ်

    ဟောက်တေဝှက်

    [hɔ́ɛʔtèʍɛʔ]
    ဂုဏ်ထူး၊ စွမ်းရည်ကို ဖော်ထုတ် ပြောဆိုရေ။ ဖွဲ့နည်း ပြောဆိုရေ။ ဇော်နိုင် ခြောက်ဘာသာ ဂုဏ်ထူး ပါရေလတ်၊ ‘ဟောက်တေဝှက်’ ငါ့တူ-တော်ရေ (အရပ်)
    ဂုဏ်ထူး၊ စွမ်းရည်ကို ထုတ်ဖော် ပြောဆိုသည်။ ဖွဲ့နည်း ပြောဆိုသည်။ ဇော်နိုင် ခြောက်ဘာသာ ဂုဏ်ထူး ပါရေလတ်၊ ‘ဟောက်တေဝှက်’ ငါ့တူ-တော်ရေ (အရပ်)
    be proud
    ကြိယာ

    ဟောက်တောက်

    [hɔ́ɛʔtɔ́ɛʔ]
    ဇာလေ့ မပါဟိပဲ။ ၂၊ အကျိုးမဟိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သတ်သတ်။ အလဟဿ။ အလုပ်လုပ်ဖို့ လားခီစွာမာ၊ မကိုက်လို့ မလုပ်ခရ။ ဟောက်ကာ ကျရေ (အရပ်)။ အလုပ် မကိုက်လို့ ဟောက်တောက် ပြန်လာလတ်ရရေ (အရပ်)
    ဘာမျှ မပါရှိပဲ။ ၂၊ အကျိုးမရှိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သက်သက်။ အလဟဿ။ အလုပ်လုပ်ဖို့ လားခီစွာမှာ၊ အဆင်မပြေလို့ မလုပ်ခရ။ ဟောက်ကာ ကျရေ (အရပ်)။ အလုပ် အဆင်မပြေလို့ ဟောက်တောက် ပြန်လာလတ်ရရေ (အရပ်)
    useless
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောက်တောက်ကန်း

    [hɔ́ɛʔtɔ́ɛʔkáɴ]
    မျက်လုံး လုံးဝ ပေါက်ထွက်ပြီးကေ မျက်မားသာ ကျန်ဟိသနန့် အမြင် ကွယ်ပျောက်ခြင်း။ (မျက်စိ လုံးဝ ကန်းသော သူကိုလေ့ ဟောက်တောက်ကန်း ဟု ပြောကတ်တေ။
    မျက်လုံး လုံးဝ ပေါက်ထွက်၍ မျက်တွင်းသာ ကျန်ရှိသဖြင့် အမြင် ကွယ်ပျောက်ခြင်း။ (မျက်စိ လုံးဝ ကန်းသော သူကိုလည်း ဟောက်တောက်ကန်း ဟု ပြောကြသည်။
    person with no eye balls
    နာမ်

    ဟောက်တွင်းကျ

    [hɔ́ɛʔtwɪ́ɴt͡ɕ]
    မားခွက် အတိုင်း ကျန်ဗျာယ်။ လူက ပသဒရုပ်က မဟိပျာ ‘ဟောက်မားကျ’ လားခဗျာယ် (အရပ်)
    တွင်းခွက် အတိုင်း ကျန်လျက်။ လူက ပသဒရုပ်က မဟိပျာ ‘ဟောက်တွင်းကျ’ လားခဗျာယ် (အရပ်)
    sunken
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောက်ပါ

    [hɔ́ɛʔpà]
    မေးရဖို့ အချက်ကို ဝန်ခံခြင်း၊ သဖောတူညီကြောင်း၊ ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြားခြင်း အစဟိစွာရို့အတွက် အတိုအကျိုင်း တုံ့ပြန်သော စကား။ (ဟောက် ကြိယာမာ အဆုံးဝန် ဖြစ်ရေ (ပါ) (ပါယင့်) (ပါရေ) (ပါရေဝါ) (ပါဝါ)ကို တွဲစပ် ထားရေ
    မေးရမည့် အချက်ကို ဝန်ခံခြင်း၊ သဘော တူညီကြောင်း၊ ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြားခြင်း စသည်တို့အတွက် အတိုအကျဉ်း တုံ့ပြန်သော စကား။ (ဟောက် ကြိယာတွင် အဆုံးပစ္စည်း ဖြစ်သော (ပါ) (ပါယင့်) (ပါရေ) (ပါရေဝါ) (ပါဝါ)ကို တွဲစပ် ထားသည်
    yes
    နာမ်

    ဟောက်ပါယင့်

    [hɔ́ɛʔpàjɪ̰ɴ]
    မေးရဖို့ အချက်ကို ဝန်ခံခြင်း၊ သဖောတူညီကြောင်း၊ ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြားခြင်း အစဟိစွာရို့အတွက် အတိုအကျိုင်း တုံ့ပြန်သော စကား။ (ဟောက် ကြိယာမာ အဆုံးဝန် ဖြစ်ရေ (ပါ) (ပါယင့်) (ပါရေ) (ပါရေဝါ) (ပါဝါ)ကို တွဲစပ် ထားရေ။ (ဟောက်ပါ၊ ဟောက်ပါယင်း၊ ဟောက်ပါရေ၊ ဟောက်ပါရ
    မေးရမည့် အချက်ကို ဝန်ခံခြင်း၊ သဘော တူညီကြောင်း၊ ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြားခြင်း စသည်တို့အတွက် အတိုအကျဉ်း တုံ့ပြန်သော စကား။ (ဟောက် ကြိယာတွင် အဆုံးပစ္စည်း ဖြစ်သော (ပါ) (ပါယင့်) (ပါရေ) (ပါရေဝါ) (ပါဝါ)ကို တွဲစပ် ထားသည်။ (ဟောက်ပါ၊ ဟောက်ပါယင်း၊ ဟောက်ပါရေ၊ ဟောက်ပါရ
    yes
    နာမ်

    ဟောက်ပါယင့်လား

    [hɔ́ɛʔpàjɪ̰ɴlá]
    ဟုတ်ပါစ၊ ဟုတ်ပါလား ဆိုပနာ မေးလိုရာမာ သုံးသော စကား
    ဟုတ်ပါစ၊ ဟုတ်ပါသလား ဟူ၍ မေးလိုရာ၌ သုံးသော စကား
    really?
    နာမ်

    ဟောက်လာ

    [hɔ́ɛʔlà]
    ဟုတ်မဟုတ်ကိုမေး စီစစ်လိုရာမာ မီးရေအမီးစကား
    ဟုတ်မဟုတ်ကိုမေး စီစစ်လိုရာ၌ မေးသော အမေးစကား
    really?
    နာမ်