Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 441–460 of 475 words

    ဟ

    ဟောင်းဟောင်း

    [háʊɴháʊɴ]
    ဇာဟင့်တခုလေ့ ထည့်ထားပနာ မဟိရေ တောင်းဆွဲတောင်း၊ အိုး၊ ခွက်၊ ပန်းကန် အစဟိစွာ အိုးခွက်မာ ရီတပေါက်လည်း မဟိ ဟောင်းဟောင်းကာ (အရပ်)
    ဘာတစ်ခုမှ ထည့်ထား၍ မရှိသော တောင်းခြင်းတောင်း၊ အိုး၊ ခွက်၊ ပန်းကန် စသည် အိုးခွက်မှာ ရီတစ်ပေါက်လည်း မဟိ ဟောင်းဟောင်းကာ (အရပ်)
    none
    နာမ်

    ဟောင်းဟောင်း၂

    [háʊɴháʊɴ၂]
    (ပစ) ဟင်းလင်း ပွင့်ဗျာယ်။ ဟဗျာယ်။ ဝါကြီးမာ၊ ဒါဘောင်သျှင်လေ၊ လင်မယားရို့၊ ပါးလည်းပျိုက်ချောင်း၊ သွား ဟောင်းဟောင်းနန့် (ပန်း)
    (ပါးစပ်) ဟင်းလင်း ပွင့်လျက်။ ဟလျက်။ အဖိုးအိုတွင်၊ ဒါဘောင်သျှင်လေ၊ လင်မယားတို့၊ ပါးလည်းပျိုက်ချောင်း၊ သွား ဟောင်းဟောင်းနှင့် (ပန်း)
    open
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောစါ

    [hɔ́sà]
    မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော် မူသော တရား ဒေသနာတော်ကို အခြီခံထားရေ နာချင်စဖွယ်ဖြစ်ယောင် လင်္ကာသွားဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ စီကုံးထားရေ ဝတ္တု ဇာတ်လမ်း
    မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော် မူသော တရား ဒေသနာတော်ကို အခြေခံထားသော နာချင်စဖွယ်ဖြစ်အောင် လင်္ကာသွားဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ စီကုံးထားသော ဝတ္တု ဇာတ်လမ်း
    script with embellishment for oral presentation of Jataky stories
    နာမ်

    ဟောပါရေဝါ

    [hɔ́pàɹèwà]
    မေးရဖို့ အချက်ကို ဝန်ခံခြင်း၊ သဖောတူညီကြောင်း၊ ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြားခြင်း အစဟိစွာရို့အတွက် အတိုအကျိုင်း တုံ့ပြန်သော စကား။ (ဟောက် ကြိယာမာ အဆုံးဝန် ဖြစ်ရေ (ပါ) (ပါယင့်) (ပါရေ) (ပါရေဝါ) (ပါဝါ)ကို တွဲစပ် ထားရေ
    မေးရမည့် အချက်ကို ဝန်ခံခြင်း၊ သဘော တူညီကြောင်း၊ ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြားခြင်း စသည်တို့အတွက် အတိုအကျဉ်း တုံ့ပြန်သော စကား။ (ဟောက် ကြိယာတွင် အဆုံးပစ္စည်း ဖြစ်သော (ပါ) (ပါယင့်) (ပါရေ) (ပါရေဝါ) (ပါဝါ)ကို တွဲစပ် ထားသည်
    yes
    နာမ်

    ဟောပြော

    [hɔ́pɹɔ́]
    ကြားနာ သူပရိသတ်ရို့အား သိမှတ်ဖို့အတွက်ရာ အကြောင်း တစုံတရာကို ပြောပြရေ။ သျှင်တော်မြတ် ဘုရားသည် တပည့်တော်ရို့အား သွန်သင်ဆုံးမ ဟောပြော ပြသတော် မူပါဘုရား……
    ကြားနာ သူပရိသတ်တို့အား သိမှတ်ရန် အလို့ငှာ အကြောင်း တစ်စုံတရာကို ပြောပြသည်။ သျှင်တော်မြတ် ဘုရားသည် တပည့်တော်တို့အား သွန်သင်ဆုံးမ ဟောပြော ပြသတော် မူပါဘုရား……
    deliver a speech - give a talk - lecture
    ကြိယာ

    ဟောပြောပွဲ

    [hɔ́pɹɔ́pwɛ]
    ကြားနာသူ ပရိသတ်ရို့၏ အတွက်ရာ တဦးတယောက်၊ အဖွဲ့ တတိုင်က စီစိုင် ဖော်ထုတ်ပနာ ပြောပြသော အခမ်းအနား
    ကြားနာသူ ပရိသတ်တို့၏ အလို့ငှာ တစ်ဦးတစ်ယောက်၊ အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့က စီစဉ် ထုတ်ဖော်၍ ပြောပြသော အခမ်းအနား
    public lecture - talk
    နာမ်

    ဟော့ရမ်း

    [hɔ̰ɹáɴ]
    ဆိုးညစ်သော။ ယုတ်မာ သောင်းကျန်းသော။ ၂၊ ဆင်ခြင်တုံတရား မဟိဝံ့စား ကျူးလွန် တတ်ရေ။ ရိုင်းပျစွာ ပြုမူတတ်ရေ
    ဆိုးသွမ်းသော။ ယုတ်မာ သောင်းကျန်းသော။ ၂၊ ဆင်ခြင်တုံတရား မရှိဝံ့စား ကျူးလွန် တတ်သော။ ရိုင်းပျစွာ ပြုမူတတ်သော
    nefairous
    နာမဝိသေသန

    ဟော့ရမ်းသော့သွမ်

    [hɔ̰ɹáɴθɔ̰θwàɴ]
    ဆင်ခြင် တိုင်းထွာမှု မဟိဝံ့စားစွာ။ ဖောက်ပြန်စွာ။ ရိုင်းပျစွာ
    ဆင်ခြင် တိုင်းထွာမှု မရှိဝံ့စားစွာ။ လော်လည်စွာ။ ရိုင်းပျစွာ
    insult
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောရား

    [hɔ́ɹá]
    နက္ခတ် ကြည့်တတ်သူ။ ဗေဒင်တတ်သူ။ဟောရားသမား၊ ဆရာတိနန့်၊ သောသောဆာဆာ၊ နန်းတော်ထက်က၊ တောမြိုင်နက်သို့၊ ထွက်ပြီးမှလျှင် (ကော်)
    နက္ခတ် ကြည့်တတ်သူ။ ဗေဒင်တတ်သူ။ဟောရားသမား၊ ဆရာများနှင့်၊ သောသောဆာဆာ၊ နန်းတော်ထက်က၊ တောမြိုင်နက်သို့၊ ထွက်ပြီးမှလျှင် (ကော်)
    astrologist
    နာမ်

    ဟောရားသမား

    [hɔ́ɹáθmá]
    ဗေဒင်တတ်သူ။ နက္ခတ်ကြည့်တတ်သူ။ ၂၊ ဗေဒင်အတတ်
    ဗေဒင်တတ်သူ။ နက္ခတ်ကြည့်တတ်သူ။ ၂၊ ဗေဒင်အတတ်
    astrologist
    နာမ်

    ဟောရောဟောရော

    [hɔ́ɹɔ́hɔ́ɹɔ́]
    နှုတ်မစောင့်၊ စည်းမစောင့်ပဲ ကျကျယ်လောင်လောင်
    နှုတ်မစောင့်၊ စည်းမစောင့်ပဲ ကျယ်လောင်စွာ
    loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောဟော

    [hɔ́hɔ́]
    လေ အခိုး အစဟိစွာ အဟိန်ပြင်းစွာ အော်သံ။ ကစ္ဆပနဒီ၊ ချောင်းဖျားပါးသို့၊ ရွက်စီဖြန့်ပြော၊ လီဟောဟောနန့်၊ သင်္ဘောရို့စို့၊ မြောက်ဦးမြို့ကို (ရခိုင်ကာ)
    လေ အခိုး စသည် အရှိန်ပြင်းစွာ မြည်သံ။ ကစ္ဆပနဒီ၊ မြစ်ညာဆီသို့၊ ရွက်စီဖြန့်ပြော၊ လီဟောဟောနှင့်၊ သင်္ဘောတို့စို့၊ မြောက်ဦးမြို့ကို (ရခိုင်ကာ)
    fizzle
    ကြိယာဝိသေသန

    ဟောဟော၂

    [hɔ́hɔ́၂]
    များရေ အမွီးအမှင် ဟိရေ။ ရင်မွီးဟောဟော။ လက်သာဆိုကေ ထိုကုလားမာ (ထာနု)
    များသော အမွေးအမှင် ရှိသော။ ရင်မွီးဟောဟော။ လက်သာဆိုကေ ထိုကုလားမှာ (ထာနု)
    bristle
    နာမဝိသေသန

    ဟောဟော၃

    [hɔ́hɔ́၃]
    တခုတရီသော အကြောင်းကြောင့် ရပ်တန့်စီလိုပိုင် ဗြုန်းခနဲ နှုတ်ကထွက်သော အာလုပ်စကားလုံး ဟောဟော ကျွန်တော် ဒီမှတ်တိုင်က ဆင်းပါဖိ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းကြောင့် ရပ်တန့်စေလို၍ ရုတ်တရက် နှုတ်မှထွက်သော အာလုပ်စကားလုံး ဟောဟော ကျွန်တော် ဒီမှတ်တိုင်က ဆင်းပါစို့ (အရပ်)
    stop
    အာလုပ်

    ဟော်လန်သင်္ကန်း

    [hɔ̀làɴθŋ̇kaáɴ]
    လိမေ္မာ်ရောင်ဟိရေ သင်္ကန်း
    လိမေ္မာ်ရောင်ရှိသော သင်္ကန်း
    robe worn by Buddhist monk
    နာမ်

    ဟော်လေယီးလေ

    [hɔ̀lèjïlè]
    လောင်းသမားရို့ တက်ပြိုင် လောင်းာ်ခတ်ရာမာ အားညှိချက် ပြုရေ သံပြိုင်ဟစ်သံ
    လှေသမားတို့ တက်ပြိုင် လှော်ခတ်ရာတွင် အားညှိချက် ပြုသော သံပြိုင်ဟစ်သံ
    hooray
    နာမ်

    ဟဲ

    [hɛ]
    အသံ တလုံး တစည်းတည်း မဟိရေ။ အက်သောအသံ ဟိရေ
    အသံ တစ်လုံး တစ်စည်းတည်း မရှိသော။ အက်သောအသံ ရှိသော
    low and reverberating ( of sound or voice ) - cracked sound
    နာမဝိသေသန

    ဟဲ့

    [hé]
    တယောက်တလီအား ငေါက်ငမ်းကာ ခေါ်သော အာလုပ်စကားလုံး။ ဟဲ့-မောင်လှ ဖြူမလာလား (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ယောက်အား ငေါက်ငမ်းကာ ခေါ်သော အာလုပ်စကားလုံး။ ဟဲ့-မောင်လှ ဖြူမလာလား (အရပ်)
    word used in calling sbs attention(when one is older than the addressee)
    အာလုပ်

    ဟဲရုံပြည်

    [hɛɹòʊɴpɹɛ]
    ရှေးကမြုံရို့၊ အရိုင်းရို့ နီထိုင်ခသော နီရာ။ အဂု စစ်တကောင်းတိုင်း ဆီရီးဟ(ဇ်) ဟု မာရေ။ သျှီလက်ခရိုင် ထဲမာ ဟိရေ။ ရှေးများမင်းစစ်၊ ဓမ္မရာဇ်မတ်၊ ကိုယ်လွတ်ရှောင်ခွာ၊ လာလတ်ရာတွက်၊ မာန်ပါမျက်ပွား၊ မိဖုရားကြောင့်၊ ပြေးလားခတုံ၊ မြုံဟဲရုံပြည်၊ တည်သည်အဂု
    ရှေးကမြုံတို့၊ အရိုင်းတို့ နေထိုင်ခဲ့သော နေရာ။ ယခု စစ်တကောင်းတိုင်း ဆီရီးဟ(ဇ်) ဟု တွင်သည်။ သျှီလက်ခရိုင် ထဲတွင် ရှိသည်။ ရှေးများမင်းစစ်၊ ဓမ္မရာဇ်မတ်၊ ကိုယ်လွတ်ရှောင်ခွာ၊ လာလတ်ရာတွက်၊ မာန်ပါမျက်ပွား၊ မိဖုရားကြောင့်၊ ပြေးသွားခဲ့တုံ၊ မြုံဟဲရုံပြည်၊ တည်သည်ယခု
    none
    နာမ်

    ဟွှက်

    [hW̯ɛʔ]
    ဂုဏ်ထူး၊ စွမ်းရည်ကို ချီးမွမ်း ဖော်ထုတ် ပြောဆိုရေ။ ဖွဲ့နွဲ့ ပြောဆိုရေ။ ဇော်နိုင် ခြောက်ဘာသာ ဂုဏ်ထူး ပါရေလတ်။ ဟွှက်- တော်ရေ ငါ့တူ (အရပ်)
    ဂုဏ်ထူး၊ စွမ်းရည်ကို ချီးမွမ်း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုသည်။ ဖွဲ့နွဲ့ ပြောဆိုသည်။ ဇော်နိုင် ခြောက်ဘာသာ ဂုဏ်ထူး ပါရေလတ်။ ဟွှက်- တော်ရေ ငါ့တူ (အရပ်)
    laud
    ကြိယာ