Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 5,941–5,960 of 5,980 words

    အ

    အောင်သွယ်

    [ʔàʊɴθwɛ̀]
    မမာ့နှင့် ယောက်ျား နှစ်ဦးအကြား ဆက်သွယ်ပီးသူ။ တဦးနှင့်တဦး တဖက်နှင့်တဖက် ပြေလည်ယောင် ဆောင်ရွက်ပီးသူ
    မိန်းမနှင့် ယောက်ျား နှစ်ဦးအကြား ဆက်သွယ်ပေးသူ။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တစ်ဘက်နှင့်တစ်ဘက် ပြေလည်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသူ
    matchmaker - act as go-between [fig.] act as mediator
    နာမ်

    အောင့်အီးခံ

    [ʔɔ́ɪ̰ɴʔïkʰံ]
    ကြိတ်မှိတ်၍ သည်းခံရေ။ ဒေါသ အမျက် မထွက်စီရန် စိတ်ကို ချုပ်တည်းရေ။ ဆင်းရဲမှု မှန်သမျှကို ကြံ့ကြံ့ခံသည်
    ကြိတ်မှိတ်၍ သည်းခံသည်။ ဒေါသ အမျက် မထွက်စေရန် စိတ်ကို ချုပ်တည်းသည်။ ဆင်းရဲမှု မှန်သမျှကို ကြံ့ကြံ့ခံသည်
    hold - restrain [as in အသက်~] bear with - put up with
    ကြိယာ

    အော့တိလန်

    [ʔɔ̰tìlàɴ]
    မကြိုက်၍ နောင်အခါမှ မဆက်ဆံချင် လောက်ယောင် သန မုန်းတီးသည်
    မနှစ်သက်၍ နောင်အခါတွင် မဆက်ဆံချင် လောက်အောင် ရွံရှာ မုန်းတီးသည်
    hate intensely
    ကြိယာ

    အောတေအောတေ

    [ʔɔ́tèʔɔ́tè]
    ပီးစရာ ဟိသည့် ငွီနှင့် ရရန် ဟိသော ငွီ (တံသီးတိုက်) တူမျှသည်
    ပေးစရာ ယှိသည့် ငွေနှင့် ရရန် ယှိသော ငွေ (မပိုမလျော့) တူမျှသည်
    equal
    ကြိယာ

    အော့ထွက်

    [ʔɔ̰tʰwɛʔ]
    အန်ထွက်သည်
    အန်ထွက်သည်
    spew
    ကြိယာ

    အော့ထွက်၂

    [ʔɔ̰tʰwɛʔ၂]
    ပိုပြီးကေ လျှံထွက်သည်
    ပိုမို လျှံထွက်သည်
    overflow
    ကြိယာ

    အော့ထွက်၃

    [ʔɔ̰tʰwɛʔ၃]
    ဟိသင့်စွာထက် ကဲလွန် များရေ။ ဟိသင့်စွာထက် ကဲလွန် များရေ။ ရည်မှန်း သတ်မှတ်စွာထက် (ပိုလျှံ) များရေ
    ယှိသင့်သည်ထက် ကဲလွန် များပြားသော။ ယှိသင့်သည်ထက် ကဲလွန် များပြားသော။ ရည်မှန်း သတ်မှတ်သည်ထက် (ပိုလျှံ) များပြားသော
    surplus
    နာမဝိသေသန

    အော့နာ

    [ʔɔ̰nà]
    ချထုတ်မှ အစာ။ အရည် အစဟိစွာ ပစမှ ပြန်ထွက်သော ရောဂါ
    အစာအိမ်မှ အစာ။ အရည် စသည် ပါးစပ်မှ ပြန်ထွက်သော ရောဂါ
    spew
    နာမ်

    အောရိုက်

    [ʔɔ́ɹaɪʔ]
    အလောင်းအစားရာမာ တဖက်တည်းမာ လောင်းကြီးကို အပုံလိုက်၍ လောင်းရေ။ အလွန် များပြားသည်
    လောင်းကစားရာတွင် တစ်ဖက်တည်းတွင် လောင်းကြေးကို စုပုံ၍ လောင်းသည်။ အလွန် များပြားသည်
    abundant
    ကြိယာ

    အောအန်

    [ʔɔ́ʔàɴ]
    စက်ဆုပ် သနရေ။ မကြိုက်၍ နောင် မဆက်ဆံလိုကြောင်း ပြောရေ။ ရွံ့မုန်းသည်
    စက်ဆုပ် ရွံရှာသည်။ မနှစ်သက်၍ နောင် မဆက်ဆံလိုကြောင်း ပြောသည်။ ရွံ့မုန်းသည်
    hate intensely
    ကြိယာ

    အော်

    [ʔɔ̀]
    သင်ရိုးသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးမာ တတဆယ့်ခုနစ်လုံးမြောက် သရ
    သင်ရိုးသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးတွင် တစ်ဆယ့်ခုနှစ်လုံးမြောက် သရ
    seventeenth in the set of twelve vowels traditionally taught in the learning of Arakan Language
    နာမ်

    အော်၂

    [ʔɔ̀၂]
    မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုရေ။ တယောက်ယောက်အား မရိုးသားသော စိတ်ဖြင့် ဝါ လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူရေ။ ပြောသင့်စွာထက် များစွာ ပြောဆိုရေ
    မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုသည်။ တစ်စုံတစ်ဦးအား မရိုးသားသော စိတ်ဖြင့် လိမ်လည် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်။ ပြောသင့်သည်ထက် များစွာ ပြောဆိုသည်
    lie
    ကြိယာ

    အော်၃

    [ʔɔ̀၃]
    ကျယ်လောင်သော အသံကို ပြုရေ။ ဟစ်ရေ။ ဆူပူ ကြိမ်းမောင်းရေ။ (ကျီးသတ္တဝါ) အော်မြည်သည်
    ကျယ်လောင်သော အသံကို ပြုသည်။ ဟစ်သည်။ ဆူပူ ကြိမ်းမောင်းသည်။ (ကျီးသတ္တဝါ) အော်မြည်သည်
    scold - berate shout - call
    ကြိယာ

    အော်၄

    [ʔɔ̀၄]
    တယောက်တလီကို ဦးတည်ပြီးကေ ခေါ်ရာမာ အစချီ ပျိုးသော အာလုပ်စကားလုံး
    တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ဦးတည်၍ ခေါ်ရာတွင် အစချီ ပျိုးသော အာလုပ်စကားလုံး
    hey
    အာလုပ်

    အော်ကျယ်

    [ʔɔ̀t͡ɕɛ̀]
    ကျယ်လောင်သော အသံဟိသော
    ကျယ်လောင်သော အသံယှိသော
    loudly voice
    နာမဝိသေသန

    အော်ကျယ်အော်ကျယ်

    [ʔɔ̀t͡ɕɛ̀ʔɔ̀t͡ɕɛ̀]
    နှုတ်မစောင့်ပဲ ကျကျယ်လောင်လောင် အသံပြုဗျာယ်။ အားရပါးရ ကျကျယ်လောင်လောင်သော အသံဖြင့် ဟစ်အော်ဗျာယ်
    နှုတ်မစောင့်ပဲ ကျယ်လောင်စွာ အသံပြုလျက်။ အားရပါးရ ကျယ်လောင်စွာသော အသံဖြင့် ဟစ်အော်လျက်
    loudly and angrily
    ကြိယာဝိသေသန

    အော်ကျယ်အော်ကျယ်၂

    [ʔɔ̀t͡ɕɛ̀ʔɔ̀t͡ɕɛ̀၂]
    မောက်မောက် မာမာ စကားကို ကျကျယ်လောင်လောင် ပြောဗျာယ်
    မောက်မောက် မာမာ စကားကို ကျယ်လောင်စွာ ပြောလျက်
    loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    အော်ကြီးဟစ်ကြီး

    [ʔɔ̀t͡ɕïhɪʔt͡ɕï]
    အားရပါးရ ကျကျယ်လောင်လောင်သော အသံဖြင့် ဟစ်အော်ဗျာယ်
    အားရပါးရ ကျယ်လောင်စွာသော အသံဖြင့် ဟစ်အော်လျက်
    loudly and angrily
    ကြိယာဝိသေသန

    အော်မြည်

    [ʔɔ̀mɹɛ]
    ကျီးငှက်အစဟိစွာရို့ တွန်ကျူးရေ။ ကျကျယ်လောင်လောင်သော အသံကို ပြုသည်
    ကျေးငှက်စသည်တို့ တွန်ကျူးသည်။ ကျယ်လောင်စွာသော အသံကို ပြုသည်
    (of bird and beast) cry - sing sweetly make a noise
    ကြိယာ

    အော်ရဟဲသစ်

    [ʔɔ̀ɹhɛθɪʔ]
    လီထပနာ ဖြစ်စီ၊ အရာ သဘာဝ အကြောင်း တရပ်ရပ် ကြောင့်ဖြစ်စီ၊ လဲပြို (တနည်း) ပကတိ ထောင်ဗျာယ် သွိခြောက် နိန်ရေ အပင်
    လေတိုက်၍ ဖြစ်စေ၊ အခြား သဘာဝ အကြောင်း တရပ်ရပ် ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ လဲပြို (သို့မဟုတ်) ပကတိ ထောင်လျက် သွေ့ခြောက် နေသော သစ်ပင်
    parched tree
    နာမ်