Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,841–1,860 of 2,515 words

    မ

    မြက်

    [mɹɛʔ]
    ၁၊ လိုင်ခြောင်းမားသို့ အရိုး၊ အစူး အစဟိစွာ ငြိကပ်ရေ။ လည်ခြောင်းမာ အရိုးအစူး မြက်တေ။ ၂၊ လိုင်ခြောင်းဟိ လီဝင် ပေါက်၌ တခုတရီ ဆို့နင်း၍ လီကန်တွန်း ထုတ်ရေ။ ထမင်းမြက်တေ၊ ရီမြက်တေ။ ၃၊ အရိုး၊ စူး အစဟိစွာ ကိုယ်အင်္ဂါမားသို့ စူးဝင်မှုကြောင့် တချက်တချက် အခံရ ခက်အ
    ၁၊ လည်ချောင်းတွင်းသို့ အရိုး၊ အဆူး စသည် ငြိကပ်သည်။ လည်ခြောင်းမှာ အရိုးအဆူး မြက်တေ။ ၂၊ လည်ချောင်းယှိ လေဝင် ပေါက်၌ တစ်စုံတစ်ရာ ဆို့နင်း၍ လေကန်တွန်း ထုတ်သည်။ ထမင်းမြက်တေ၊ ရီမြက်တေ။ ၃၊ အရိုး၊ ဆူး စသည် ကိုယ်အင်္ဂါတွင်းသို့ စူးဝင်မှုကြောင့် တချက်တချက် အခံရ ခက်အ
    be effective
    ကြိယာ

    မြက်၂

    [mɹɛʔ၂]
    အဆစ် အမျက်ရို့မှ ရွက်ချွန်ငယ်များ ထွက်ပြီးကေ မြေတွားပေါက်သည့် (ကျွဲ၊ နွား) စားသည့် အပင်တမျိုး
    အဆစ် အမျက်တို့မှ ရွက်ချွန်ငယ်များ ထွက်၍ မြေတွားပေါက်သည့် (ကျွဲ၊ နွား) စားသည့် အပင်တစ်မျိုး
    grass
    နာမ်

    မြက်၃

    [mɹɛʔ၃]
    အရသာ ထူးကဲစွာ။ မြိန်ယှက်ဖွယ် ဟိစွာ။ အေပိုင် ပိန္နဲသီးကို စားရမှမလားယေ၊ ယှာလို့မြက်နီရေ (အရပ်)
    အရသာ ထူးကဲစွာ။ မြိန်ယှက်ဖွယ် ယှိစွာ။ အေပိုင် ပိန္နဲသီးကို စားရမှမလားယေ၊ ရှာလို့မြက်နီရေ (အရပ်)
    outstanding
    ကြိယာ

    မြက်ကနှူး

    [mɹɛʔkn̥ùး]
    လယ်ပြင်မာ စပါးပင်တိကို ဖျက်တတ်ရေ (အတက်အလက်မပါ) ရိုးတံရှည် မြက်တမျိုး။ (မြက်ကလုံး ဆိုပနာလည်း ခေါ်ရေ။
    လယ်ကွင်းတွင် စပါးပင်များကို ဖျက်တတ်သော (အတက်အလက်မပါ) ရိုးတံရှည် မြက်တစ်မျိုး။ (မြက်ကလုံး ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
    grass
    နာမ်

    မြက်ခင်းပြင်

    [mɹɛʔkʰɪ́ɴpɹɪ̀ɴ]
    မြက်ပင်များ အဝှမ်း ပေါက်ရောက်သော မြေပြန့်အပြင်
    မြက်ပင်များ အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်သော မြေပြန့်အပြင်
    grass land
    နာမ်

    မြက်ခရင်း

    [mɹɛʔkʰɹɪ́ɴ]
    အကွက်ဖော်ပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မဖော်ပဲ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အကွက်ကျဲကျဲ ရက်ထားရေ ဆွဲတောင်း
    အကွက်ဖော်၍ လည်းကောင်း၊ မဖော်ပဲ လည်းကောင်း အကွက်ကျဲကျဲ ရက်ထားသော ခြင်းတောင်း
    basket
    နာမ်

    မြက်ချပ်

    [mɹɛʔɕaʔ]
    လယ်ပြင်မာ ပေါက်သော ရိုးတံရှည် မြက်တမျိုး
    လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်သော ရိုးတံရှည် မြက်တစ်မျိုး
    grass
    နာမ်

    မြက်ချီး

    [mɹɛʔɕï]
    ထယ် ထပ်ထိုးရေအခါ ထယ်မာ မျှောင်ပါလာရေ မြက်ဖတ်များ
    ထယ် ထပ်ထိုးသည့်အခါ ထယ်တွင် ကပ်ပါလာသော မြက်ဖတ်များ
    grass
    နာမ်

    မြက်ချီးတင်

    [mɹɛʔɕïtɪ̀ɴ]
    စပါးမကြဲမီ လယ်ပြင်၌ မြက်ဖက်တိကို ကောက်၍ လယ်ကစပ်ထက်မာ တင်သည်
    စပါးမကြဲမီ လယ်ကွင်း၌ မြက်ဖက်များကို ကောက်၍ လယ်ကစားပေါ်တွင် တင်သည်
    put
    ကြိယာ

    မြက်ချီးနင်း

    [mɹɛʔɕïnɪ́ɴ]
    စပါးကြဲခါနီး အတိုအစ ဟိနီရေ မြက်တိကို ခြေဖြင့်နင်း၍ မြေညက်ထဲကို ထိုးထွင်းရေ။ မဲတူ၊ မနှင်း၊ မြက်ချီးနင်း၊ ကျော်မင်းမောင်ယေ၊ ကမ်းသားဆည်၊ ပျော်ဖွယ်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တသောင်းသောင်း (တေး)
    စပါးကြဲခါနီး အတိုအစ ယှိနေသော မြက်များကို ခြေဖြင့်နင်း၍ မြေညက်ထဲသို့ ထိုးထွင်းသည်။ မဲတူ၊ မနှင်း၊ မြက်ချီးနင်း၊ ကျော်မင်းမောင်ယေ၊ ကမ်းသားဆည်၊ ပျော်ဖွယ်လည်းကောင်း၊ တသောင်းသောင်း (တေး)
    jab
    ကြိယာ

    မြက်ချီးဖတ်

    [mɹɛʔɕïpʰaʔ]
    ထယ် ထပ်ထိုးရေအခါ ထယ်မာ မျှောင်ပါလာရေ မြက်ဖတ်များ
    ထယ် ထပ်ထိုးသည့်အခါ ထယ်တွင် ကပ်ပါလာသော မြက်ဖတ်များ
    grass
    နာမ်

    မြက်ချီးဖတ်ရွီး

    [mɹɛʔɕïpʰaʔɹwï]
    စပါးကြဲခါနီး ကြဲခင်းမှ မြက်တိကို တစမကျန် ကောက်ယူရေ
    စပါးကြဲခါနီး ကြဲခင်းမှ မြက်များကို တစမကျန် ကောက်ယူသည်
    none
    ကြိယာ

    မြက်ခွက်ဒါး

    [mɹɛʔkʰwɛʔdàး]
    မြက်ပင်တိကို ခုတ်ဖြတ်ရရေ ဒါးပြတ်ည် တမျိုး။ ၂၊ မြက်တော ထူရေ အရပ်မာ မတ်ရပ်လွှဲခုတ်နှိုင်ရေ လက်ကိုင်ရိုးရှည်ပါရေ ဒါးတမျိုး
    မြက်ပင်များကို ခုတ်ဖြတ်ရသည့် ဒါးရှည် တစ်မျိုး။ ၂၊ မြက်တော ထူသော အရပ်တွင် မတ်ရပ်လွှဲခုတ်နိုင်သော လက်ကိုင်ရိုးရှည်ပါသော ဒါးတစ်မျိုး
    scythe
    နာမ်

    မြက်ဆံထုံး

    [mɹɛʔsʰံtʰóʊɴ]
    တအုံတည်းမာ ပွားစည် ပေါက်ရောက်သော မြက်ပင်အုံ။ အစုလိုက် အအုံလိုက် ပေါက်နီသော မြက်တမျိုး
    တစ်အုံတည်းတွင် ပွားစည် ပေါက်ရောက်သော မြက်ပင်အုံ။ အစုလိုက် အအုံလိုက် ပေါက်နေသော မြက်တစ်မျိုး
    grass
    နာမ်

    မြက်ထိုး

    [mɹɛʔtʰó]
    မြက်ကို ထိုးကော်သော ကော်ပြားတမျိုး
    မြက်ကို ထိုးကော်သော ကော်ပြားတစ်မျိုး
    celluloid film
    နာမ်

    မြက်ပုတ်

    [mɹɛʔpoʊʔ]
    တအုံတည်းသော ပင်တံရင်းမှ ကားဖြာထွက်ပြီးကေ ပွားစည်ပေါက် ရောက်သော မြက်အုံ။ ၂၊ တနီရာတည်း ထဲမာ ထွီးယှက် ပေါက်နီသော မြက်ပင်စု
    တစ်အုံတည်းသော ပင်တံရင်းမှ ကားဖြာထွက်၍ ပွားစည်ပေါက် ရောက်သော မြက်အုံ။ ၂၊ တစ်နေရာတည်း ထဲတွင် ထွေးယှက် ပေါက်နေသော မြက်ပင်စု
    grass
    နာမ်

    မြက်ဖတ်

    [mɹɛʔpʰaʔ]
    ထယ် ထပ်ထိုးရေအခါ ထယ်မာ မျှောင်ပါလာရေ မြက်ဖတ်များ
    ထယ် ထပ်ထိုးသည့်အခါ ထယ်တွင် ကပ်ပါလာသော မြက်ဖတ်များ
    grass
    နာမ်

    မြက်ဖတ်နင်း

    [mɹɛʔpʰaʔnɪ́ɴ]
    စပါးကြဲခါနီး အတိုအစ ဟိနီရေ မြက်တိကို ခြေဖြင့်နင်း၍ မြေညက်ထဲကို ထိုးထွင်းရေ။ မဲတူ၊ မနှင်း၊ မြက်ချီးနင်း၊ ကျော်မင်းမောင်ယေ၊ ကမ်းသားဆည်၊ ပျော်ဖွယ်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တသောင်းသောင်း (တေး)
    စပါးကြဲခါနီး အတိုအစ ယှိနေသော မြက်များကို ခြေဖြင့်နင်း၍ မြေညက်ထဲသို့ ထိုးထွင်းသည်။ မဲတူ၊ မနှင်း၊ မြက်ချီးနင်း၊ ကျော်မင်းမောင်ယေ၊ ကမ်းသားဆည်၊ ပျော်ဖွယ်လည်းကောင်း၊ တသောင်းသောင်း (တေး)
    jab
    ကြိယာ

    မြက်ဖတ်ရွီး

    [mɹɛʔpʰaʔɹwï]
    စပါးကြဲခါနီး ကြဲခင်းမှ မြက်တိကို တစမကျန် ကောက်ယူရေ
    စပါးကြဲခါနီး ကြဲခင်းမှ မြက်များကို တစမကျန် ကောက်ယူသည်
    none
    ကြိယာ

    မြက်မုန်ညင်း

    [mɹɛʔmòʊɴɲɪ́ɴ]
    ရွက်တံချွန် ထွက်ပြီးကေ ဥပိုင် အမြစ်ဟိသော ဆီးဖက်ဝင်ရေ့ မြက်တမျိုး
    ရွက်တံချွန် ထွက်၍ ဥသဖွယ် အမြစ်ယှိသော ဆေးဖက်ဝင်သည့် မြက်တစ်မျိုး
    grass
    နာမ်