Dictionary Entries
Showing 221–240 of 1,415 words
ရ
ရတိုင်းစု၂
[ɹtáɪɴsoʊ၂]
Arakanese:
မသေမသပ် အဆင်ပြေပိုင်။ ဆင်ခြင်ပိုင်းခြားခြင်း မယိုပဲ ရတတ်သမျှအနိန်နန့်
Burmese:
မသေမသပ် ဖြစ်သလို။ ဆင်ခြင်ပိုင်းခြားခြင်း မယိုပဲ ရတတ်သမျှ အားဖြင့်
English:
improvisation
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရတု
[ɹtoʊ]
Arakanese:
ရာသီဥတု အခြီအရဲ။ ၂၊ နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ဆိုရေ ဥတု(သုံးပါး)။ ၃၊ တနှစ်တာ အတွက်ကို ခြောက်ပိုင်း ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားရေ သိသိရတု၊ နိနန္ဒရတု၊ ဂိမန္တရတု၊ ဝသန္တရတု၊ သာရဒရတု၊ ဟေမန္တရတု အချိန် အပိုင်းအရာ။ ၄၊ အသံသာယာစွာ ရွတ်ဆိုနှိုင်ယောင် လေးလုံး နှစ်ပါဒ၊ ခြောက်လ
Burmese:
ရာသီဥတု အခြေအနေ။ ၂၊ နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ဟူသော ဥတု(သုံးပါး)။ ၃၊ တစ်နှစ်တာ အတွက်ကို ခြောက်ပိုင်း ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသော သိသိရတု၊ နိနန္ဒရတု၊ ဂိမန္တရတု၊ ဝသန္တရတု၊ သာရဒရတု၊ ဟေမန္တရတု အချိန် အပိုင်းအခြား။ ၄၊ အသံသာယာစွာ ရွတ်ဆိုနိုင်အောင် လေးလုံး နှစ်ပါဒ၊ ခြောက်လ
English:
the three seasons the six seasons (a) seasonal festival (b) anniversary - jubilee lyrical ode on the seasons love etc.
Grammar Note:
နာမ်
ရတောင့်ရခဲ
[ɹtɔ́ɪ̰ɴɹkʰɛ]
Arakanese:
အလွန်ခဲယဉ်းသော။ ရတောင့်ရခဲ အခွင့်အရီး ဖြစ်ရေ
Burmese:
အလွန်ခဲယဉ်းသော။ ရတောင့်ရခဲ အခွင့်အရေး ဖြစ်သော
English:
hard to come by
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရထား
[ɹtʰá]
Arakanese:
စက်အား၊ ဓာတ်အား၊ တိရစ္ဆာန်ဆွဲအား၊ လူဆွဲအား အစဟိစွာအနိန်နန့် ရွိသော ယာဉ်
Burmese:
စက်အား၊ ဓာတ်အား၊ တိရစ္ဆာန်ဆွဲအား၊ လူဆွဲအား စသည်ဖြင့် ရွေ့လျားသော ယာဉ်
English:
train - chariot - coach - carriage
Grammar Note:
နာမ်
ရထား၂
[ɹtʰá၂]
Arakanese:
အလျား ခြောက်တောင်၊ အနံ လေးတောင်၊ ထိပ်ဝ တတောင်ဟိ သစ်သား စက်သီး လေးလုံး၊ ယင်းလေးလုံးကို ပေါင်တန်းတပ်ဆင်ပြီးကေ အလယ်၌ ဝါးလုံးအခက်ရို့ကို စည်းနှောင်ပြီး ထိပ်ဖူး တပ်ဆင်ထားရေ ရခိုင်ရို့၏ (ရထား) ယဉ် တမျိုး
Burmese:
အလျား ခြောက်တောင်၊ အနံ လေးတောင်၊ ထိပ်ဝ တစ်တောင်ယှိ သစ်သား စက်သီး လေးလုံး၊ ယင်းလေးလုံးကို ပေါင်တန်းတပ်ဆင်လျက် အလယ်၌ ဝါးလုံးအခက်တို့ကို စည်းနှောင်ပြီး ထိပ်ဖူး တပ်ဆင်ထားသော ရခိုင်တို့၏ (ရထား) ယဉ် တစ်မျိုး
English:
Arakan coach
Grammar Note:
နာမ်
ရထားငင်
[ɹtʰáŋɪ̀ɴ]
Arakanese:
ယင်းယာဉ်ရထားကို လူများလျှင် များသလောက်၊ နည်းလျှင် နည်းသလောက်၊ တဖက်က ကြိုးနှစ်ပင်၊ ယောက်ျားတဖက်၊ မမာ့တဖက် သူနိုင်ငါနိုင် အပြိုင်အဆိုင် ပျော်ပွဲရွင်ပွဲအဖြစ် ဆွဲငင်ကတ်တေ။ ယင်းပွဲကို တပို့တွဲလ မပြည့််မီ သုံးရက်ကပင် လပြည့််နိထိ ဆွဲငင်ပြီး လပြည့််နိတွ
Burmese:
ယင်းယာဉ်ရထားကို လူများလျှင် များသလောက်၊ နည်းလျှင် နည်းသလောက်၊ တစ်ဘက်က ကြိုးနှစ်ပင်၊ ယောက်ျားတစ်ဘက်၊ မိန်းမတစ်ဘက် သူနိုင်ငါနိုင် အပြိုင်အဆိုင် ပျော်ပွဲရွင်ပွဲအဖြစ် ဆွဲငင်ကြသည်။ ယင်းပွဲကို တပို့တွဲလ မပြည့််မီ သုံးရက်ကပင် လပြည့််နေ့ထိ ဆွဲငင်ပြီး လပြည့််နေ့တွ
English:
by pulling a four-wheeled carriage
Grammar Note:
ကြိယာ
ရထားငင်ပွဲ
[ɹtʰáŋɪ̀ɴpwɛ]
Arakanese:
ရခိုင်ရို့၏ ယိုင်ကျေးမှုအရ သတ်မှတ်ထားရေ တပို့လမာ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ ရထားငင်ပွဲ။ (ရထားဆွဲပွဲ လို့လေ့ သုံးနှုန်းကတ်တေ။) ယင်းယာဉ်ရထားကို လူများလျှင် များသလောက်၊ နည်းလျှင် နည်းသလောက်၊ တဖက်က ကြိုးနှစ်ပင်၊ ယောက်ျားတဖက်၊ မမာ့တဖက် သူနိုင်ငါနိုင် အပြိုင်အဆို
Burmese:
ရခိုင်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ သတ်မှတ်ထားသော တပို့လတွင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ ရထားငင်ပွဲ။ (ရထားဆွဲပွဲ ဟုလည်း သုံးနှုန်းကြသည်။) ယင်းယာဉ်ရထားကို လူများလျှင် များသလောက်၊ နည်းလျှင် နည်းသလောက်၊ တစ်ဘက်က ကြိုးနှစ်ပင်၊ ယောက်ျားတစ်ဘက်၊ မိန်းမတစ်ဘက် သူနိုင်ငါနိုင် အပြိုင်အဆို
English:
an Arakanese festival observed by pulling a four-wheeled carriage opposite ways on a rope on the full moon day of Dabodwe (eleventh mooth of the year containing days) in hope of good harvest
Grammar Note:
နာမ်
ရနံ့
[ɹnံ့]
Arakanese:
ပန်းစကပင် ထွက်သော နှစ်သက် စုံမက်ဖွယ် မွှီးကြိုင်သော အနံ့
Burmese:
ပန်းစသည်မှ ထွက်သော နှစ်သက် စုံမက်ဖွယ် မွှေးကြိုင်သော အနံ့
English:
fragrance - scent
Grammar Note:
နာမ်
ရန်
[ɹàɴ]
Arakanese:
တယောက်ယောက်အား စိတ် မချမ်းသာ ဖြစ်စီဖို့ အနှောက်အယှက်။ ဆန့်ကျင်ပုတ်ခတ် တိုက်ခိုက်မှု။ မိတ်ဘက် မဟုတ်ရေ အရာ။ ဦးညို ခေ-မာ၊ သု-တ၊ ဝေ-ရီ၊ ရန် တီတီ
Burmese:
တစ်စုံတစ်ဦးအား စိတ် မချမ်းသာ ဖြစ်စေမည့် အနှောက်အယှက်။ ဆန့်ကျင်ပုတ်ခတ် တိုက်ခိုက်မှု။ မိတ်ဘက် မဟုတ်သော အရာ။ ဦးညို ခေ-မာ၊ သု-တ၊ ဝေ-ရီ၊ ရန် တီတီ
English:
enmity - danger - quarrel - hostility
Grammar Note:
နာမ်
ရန်၂
[ɹàɴ၂]
Arakanese:
အလိုဟိရေအခါ သုံးဖို့အတွက် အပိုအမို ဆောင်ထားရေ။ ၂၊ ရည်ရွယ်မှန်း ထားရေ
Burmese:
အလိုရှိသည့်အခါ သုံးဖို့ရန် အပိုအမို ဆောင်ထားသည်။ ၂၊ ရည်ရွယ်မှန်း ထားသည်
English:
place side by - parallel (as in ရီစားလုပ်ဖို့၊ အ~ ဆောင်ထားစွာ) keep sth in reserve
Grammar Note:
ကြိယာ
ရန်ကြူး
[ɹàɴt͡ɕùး]
Arakanese:
ဖို့လိုသည်
Burmese:
ရန်လိုသည်
English:
aggressive
Grammar Note:
ကြိယာ
ရန်ခဲ
[ɹàɴkʰɛ]
Arakanese:
အဓိကရုဏ်း ဖြစ်ခြင်း။ ရန်ဖြစ်ခြင်း
Burmese:
အဓိကရုဏ်း ဖြစ်ခြင်း။ ရန်ဖြစ်ခြင်း
English:
quarrel
Grammar Note:
နာမ်
ရန်ခဲပုစ္ဆာ
[ɹàɴkʰɛpoʊsɪ́hsaà]
Arakanese:
အမျက်ထွက်ရန် ဖြစ်ခြင်း၊ ရန်ခဲပုစ္ဆာ၊ ပြဿနာကို၊ ပြီးယောင် ဖြီခပါ၏ (ဗမာချီ)
Burmese:
အမျက်ထွက်ရန် ဖြစ်ခြင်း၊ ရန်ခဲပုစ္ဆာ၊ ပြဿနာကို၊ ပြီးအောင် ဖြီခပါ၏ (ဗမာချီ)
English:
quarrel
Grammar Note:
နာမ်
ရန်ငြိုး
[ɹàɴɲó]
Arakanese:
တယောက်ယောက်အား ပြန်လှန် အန္တရာယ်ပြုဖို့ စိတ်ထဲမာ သိုမှတ်ထားရေ
Burmese:
တစ်စုံတစ်ဦးအား ပြန်လှန် အန္တရာယ်ပြုရန် စိတ်ထဲတွင် သိုမှတ်ထားသည်
English:
grudge - spite
Grammar Note:
နာမ်
ရန်ငြိုးကြူး
[ɹàɴɲót͡ɕùး]
Arakanese:
ရန်ဖြစ်ချင်စိတ် ကြီးမားရေ။ ရန်ဖြစ်မှုကို လိုလားသော။ စွာသော။ စိတ်၌ ရည်စူး၊ သတ်ရလိုဟု၊ ရန်ငြိုးကြူးလို့ (ဆဒ္ဒန်)
Burmese:
ရန်ဖြစ်ချင်စိတ် ကြီးမားသော။ ရန်ဖြစ်မှုကို လိုလားသော။ စွာသော။ စိတ်၌ ရည်စူး၊ သတ်ရလိုဟု၊ ရန်ငြိုးကြူးလို့ (ဆဒ္ဒန်)
English:
harbor a grudge
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရန်ငြိုးထား
[ɹàɴɲótʰá]
Arakanese:
တယောက်ယောက် ကို ပြန်လှန် အန္တရာယ်ပြုဖို့ လွတ်လပ်မှုကို စောင့်နီသည်
Burmese:
တစ်စုံတစ်ဦး အပေါ်တွင် ပြန်လှန် အန္တရာယ်ပြုရန် လွတ်လပ်မှုကို စောင့်နေသည်
English:
harbor a grudge or resentment
Grammar Note:
ကြိယာ
ရန်စ
[ɹàɴs]
Arakanese:
မသင့်မတင့် အဓိကရုဏ်း ဖြစ်ပွားစီရေ ထိပါး ပြောဆိုမှု
Burmese:
မသင့်မတင့် အဓိကရုဏ်း ဖြစ်ပွားစေသော ထိပါး ပြောဆိုမှု
English:
provoke - pick a quarrel
Grammar Note:
ကြိယာ
ရန်စငင်
[ɹàɴsŋɪ̀ɴ]
Arakanese:
မသင့်မတင့် ဖြစ်ယောင် ရန်ပျိုးရေ။ ၂၊ အကြောင်း တစုံတရာ မဟိဘဲ ဖန်တီးကာ အနှောက်အယှက် ပြုသည်
Burmese:
မသင့်မတင့် ဖြစ်အောင် ရန်ပျိုးသည်။ ၂၊ အကြောင်း တစ်စုံတရာ မရှိပဲ ဖန်တီးကာ အနှောက်အယှက် ပြုသည်
English:
provocation
Grammar Note:
ကြိယာ
ရန်စောင်
[ɹàɴsàʊɴ]
Arakanese:
ရန်ပြုဖို့အတွက် လွတ်လပ်မှုကို မျှော်စောင့်သည်
Burmese:
ရန်ပြုရန်အတွက် လွတ်လပ်မှုကို မျှော်စောင့်သည်
English:
be hostile
Grammar Note:
ကြိယာ
ရန်စွယ်
[ɹàɴswɛ̀]
Arakanese:
ခိုက်ရန်ဖြစ်စီ နှိုင်ရေ တွယ်စပ် ပုတ်ခတ်မှု။ ၂၊ ရန်စစ် တိုက်ခိုက်ချက်
Burmese:
ခိုက်ရန်ဖြစ်စေ နိုင်သော တွယ်စပ် ပုတ်ခတ်မှု။ ၂၊ ရန်စစ် တိုက်ခိုက်ချက်
English:
source of danger - danger
Grammar Note:
နာမ်