Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 4,301–4,320 of 34,671 words

    ခ

    ချောလောသီး

    [ɕɔ́lɔ́θï]
    ဟင်းလျာအဖြစ် စားသုံးရရေ အချွဲစေးဟိရေ အသီးတောက်သီးသည့် ဟင်းပင်တမျိုး။ ချောဒေါင့်သီး
    ဟင်းလျာအဖြစ် စားသုံးရသော အချွဲစေးရှိသော အသီးတောင့်သီးသည့် ဟင်းပင်တစ်မျိုး။ ရုံးပတီသီး
    lady finger
    နာမ်

    ချော်

    [ɕɔ̀]
    လွဲရေ။ မတွိမကြုံ မဆုံဖြစ်တေ။ မားယွင်းရေ။ လွဲပြောရေ။ ဆွဲကုပ် ကိုင်ပနာမရ ဖြစ်တေ။ ခြေကုပ်၍မရ ဖြစ်တေ။ ချောသည်
    လွဲသည်။ မတွေ့မကြုံ မဆုံဖြစ်သည်။ မှားယွင်းသည်။ လွဲပြောသည်။ ဆွဲကုပ် ကိုင်၍မရ ဖြစ်သည်။ ခြေကုပ်၍မရ ဖြစ်သည်။ ချောသည်
    deviate
    ကြိယာ

    ချော်၂

    [ɕɔ̀၂]
    ရွှီ၊ ငွီ၊ သတ္တုစစွာကို ကြိုချက်ရာမှ ထွက်လှာသော အညစ်အကြီး။
    ရွှေ၊ ငွေ၊ သတ္တုစသည်ကို ကျိုချက်ရာမှ ထွက်လာသော အညစ်အကြေး။
    grime
    နာမ်

    ချော်ချိချော်ချော်

    [ɕɔ̀ɕìɕɔ̀ɕɔ̀]
    ပြောင်လောင်းာင်ရေ။ ပျက်ရယ်ပြုရေ။ ပျက်ချော်ချော် ပြောင်တင်းတင်း ပြောရေ
    ပြောင်လှောင်သည်။ ပျက်ရယ်ပြုသည်။ ပျက်ချော်ချော် ပြောင်တင်းတင်း ပြောသည်
    mock
    ကြိယာ

    ချော်ချိချော်ချော်၂

    [ɕɔ̀ɕìɕɔ̀ɕɔ̀၂]
    ၁၊ လူများ မခံချိမခံသာ ဖြစ်စီရန် သရော်ကြီစပ် တတ်သူ။ ပျက်ရယ်ပြုတတ်သူ။ ၂၊ ပြုတ်မနူး ရွတ်နောက်နောက် ပြောတတ်သူ။ ၃၊ မလေးစား ပမာ မခန့်ပြုတတ်သူ
    ၁၊ သူတစ်ပါး မခံချိမခံသာ ဖြစ်စေရန် သရော်ကျီစယ် တတ်သူ။ ပျက်ရယ်ပြုတတ်သူ။ ၂၊ ပြောင်ချော်ချော် ရွတ်နောက်နောက် ပြောတတ်သူ။ ၃၊ မလေးစား ပမာ မခန့်ပြုတတ်သူ
    mock
    နာမ်

    ချော်ချောင်း

    [ɕɔ̀ɕáʊɴ]
    (သတ္တု) ချော်ရည်များ စီးယိုထွက်သော ချောင်း။ (မင်းပြားမြို့နယ် ကြပ်စင်ကျွန်းမာ ယင်းရို့ ချော်ရည်များ ထွက်သော ချောင်းဟိရေ။
    (သတ္တု) ချော်ရည်များ စီးယိုထွက်သော ချောင်း။ (မင်းပြားမြို့နယ် ကြပ်စင်ကျွန်းတွင် ယင်းတို့ ချော်ရည်များ ထွက်သော ချောင်းရှိသည်။
    molten lava
    နာမ်

    ချော်တီချော်တော

    [ɕɔ̀tíɕɔ̀tɔ́]
    လိုရာမှ ချော်ထွက် လားရေ။ တလွဲတချော် ရောက်လှားရေ
    လိုရာမှ ချော်ထွက် သွားသည်။ တလွဲတချော် ရောက်သွားသည်
    glance off
    ကြိယာ

    ချော်လဲ

    [ɕɔ̀lɛ]
    ခြေကုပ်မမြဲ၍ တိမ်းလဲရေ
    ခြေကုပ်မမြဲ၍ တိမ်းလဲသည်
    slip and fail
    ကြိယာ

    ချော်သက်

    [ɕɔ̀θɛʔ]
    ခြေကုပ်မမြဲ၍ လဲပြိုသည်
    ခြေကုပ်မမြဲ၍ လဲပြိုသည်
    slip and fail
    ကြိယာ

    ချော်သီချော်သက်

    [ɕɔ̀θíɕɔ̀θɛʔ]
    ခြေကုပ်မမြဲ၍ ဟိုယိုင်သည်ယိုင် ဒယိမ်းဒယိုင် ဖြစ်တေ
    ခြေကုပ်မမြဲ၍ ဟိုယိုင်သည်ယိုင် ဒယိမ်းဒယိုင် ဖြစ်သည်
    slip and fail
    ကြိယာ

    ချဲ့

    [ɕé]
    ကျယ်အောင် လုပ်ရေ။ တဖက်နန့် တဖက် ကွာလှမ်းအောင် လုပ်ရေ
    ကျယ်အောင် လုပ်သည်။ တစ်ဘက်နှင့် တစ်ဘက် ကွာလှမ်းအောင် လုပ်သည်
    extend
    ကြိယာ

    ချဲ့ထွင်

    [ɕétʰwɪ̀ɴ]
    အဆန်းတကြယ် ပြုလုပ်ရေ။ အသစ်အဆန်း ချဲ့ထွင်ရေ။ ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့် အစဟိစွာ
    အဆန်းတကြယ် ပြုလုပ်သည်။ အသစ်အဆန်း ချဲ့ထွင်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့် စသည်
    extend
    ကြိယာ

    ချွတ်

    [ɕwaʔ]
    ၁၊ ဗွက်ထနိန်ရေ မား။ ၂၊ နင်းဖြတ် လားလာမှုကြောင့် ရီအိုင်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ ဘိတ်ဗွက်အပြင်
    ၁၊ ဗွက်ထနေသော တွင်း။ ၂၊ နင်းဖြတ် သွားလာမှုကြောင့် ရေဝပ်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရွှံ့ဗွက်အပြင်
    mud
    နာမ်

    ချွတ်၂

    [ɕwaʔ၂]
    ၁၊ ညစ်ပေ စွန်းစိမ်းမျက်နိန်ရေ အဝတ်ကို စင်ကြယ်စီရေ။ ၂၊ ဝဠ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက် စီရေ။ မြတ်စွာ ဘုရားသခင်သည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ အပေါင်းတိအား ကယ်ချွတ်တော်မူရေ။ ၃၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ အဝတ် တန်ဆာကို ကျွတ်စီရေ။ ငြိတွယ်နေစွာကို ထုတ်နှုတ်ရေ။ မင်းတန်ဆာကို ထိုခါလည်းချွ
    ၁၊ ညစ်ပေ စွန်းထင်းနေသော အဝတ်ကို စင်ကြယ်စေသည်။ ၂၊ ဝဠ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက် စေသည်။ မြတ်စွာ ဘုရားသခင်သည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ အပေါင်းတို့အား ကယ်ချွတ်တော်မူသည်။ ၃၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ အဝတ် တန်ဆာကို ကျွတ်စေသည်။ ငြိတွယ်နေသည်ကို ထုတ်နှုတ်သည်။ မင်းတန်ဆာကို ထိုခါလည်းချွ
    peel off
    ကြိယာ

    ချွတ်၃

    [ɕwaʔ၃]
    ပါလာသမျှသော ဝန်ဝန်တိကို အားလုံးသိမ်းကျုံး၍ (ဝန်ယူရေ။) စျီးသယ်မနှင့်၊ ပါရေဝန်ကို၊ မှန်တပ်တပ်ကေ၊ ချွတ်ဖို့ပြောလို့ (ကင်းရီလား)
    ပါလာသမျှသော ဝန်ပစ္စည်းများကို အကုန်သိမ်းကျုံး၍ (ဝန်ယူသည်။) စျီးသယ်မနှင့်၊ ပါသည့်ဝန်ကို၊ မှန်တပ်တပ်ကေ၊ ချွတ်ဖို့ပြောလို့ (ကင်းရီလား)
    put away-gather up
    ကြိယာဝိသေသန

    ချွတ်ချော်

    [ɕwaʔɕɔ̀]
    ၁၊ လွဲရေ။ ၂၊ မမှန်ချွတ်လွဲရေ။ ၃၊ ယွင်းမားရေ
    ၁၊ လွဲသည်။ ၂၊ မမှန်ချွတ်လွဲသည်။ ၃၊ ယွင်းမှားသည်
    incorrect
    ကြိယာ

    ချွတ်တွင်း

    [ɕwaʔtwɪ́ɴ]
    ၁၊ ဗွက်ထနိန်ရေ မား။ ၂၊ နင်းဖြတ် လားလာမှုကြောင့် ရီအိုင်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ ဘိတ်ဗွက်အပြင်
    ၁၊ ဗွက်ထနေသော တွင်း။ ၂၊ နင်းဖြတ် သွားလာမှုကြောင့် ရေဝပ်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရွှံ့ဗွက်အပြင်
    mud
    နာမ်

    ချွတ်ထ

    [ɕwaʔtʰ]
    ဗွက်ထရေ။ ဗွက်ဖြစ်တေ
    ဗွက်ထသည်။ ဗွက်ဖြစ်သည်
    muddy
    ကြိယာ

    ချွတ်နင်း

    [ɕwaʔnɪ́ɴ]
    ခြီထောက်တဖက် ကာနာသူ လမ်းလျှောက်ပိုင် (ကျီးထောက်- ကျီးထောက်၊ နိမ့်မြင့်နိမ့်မြင့် လားရေ။
    ခြေထောက်တစ်ဘက် မသန်စွမ်းသူ လမ်းလျှောက်သကဲ့သို့ (ထော့ကျိုး- ထော့ကျိုး၊ နိမ့်မြင့်နိမ့်မြင့် သွားသည်။
    lame
    ကြိယာဝိသေသန

    ချွတ်ယွင်း

    [ɕwaʔjwɪ́ɴ]
    ၁၊ ဖေါက်ပြန်ရေ။ ၂၊ မမှန်။ မားရေ။ လွဲရေ။ ယွင်းမားရေ
    ၁၊ ဖေါက်ပြန်သည်။ ၂၊ မမှန်။ မှားသည်။ လွဲသည်။ ယွင်းမှားသည်
    incorrect
    ကြိယာ