Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 4,941–4,960 of 34,671 words

    ခ

    ခွီးချီးဟင်းခနွယ်

    [kʰwïɕïhɪ́ɴkʰnwɛ̀]
    ဟင်းချက်စားရေ့ ဟင်းနုနယ်ပင် တမျိုး
    ဟင်းချက်စားသည့် ဟင်းနုနယ်ပင် တစ်မျိုး
    species of amaranth
    နာမ်

    ခွီးခြီထောက်

    [kʰwïkʰɹìtʰɔ́ɛʔ]
    အခြီ ပခက်ချေချောင်းတပ် ယင်းင်စရာခုံ တမျိုး
    အခြေ လေးချောင်းတပ် ထိုင်စရာခုံ တစ်မျိုး
    chair
    နာမ်

    ခွီခွီပြတ်

    [kʰwíkʰwípɹaʔ]
    (အသည်းကိုအပ်နှင့် ဆွပိုင်) အလွန်နာကျည်းသော
    (အသည်းကိုအပ်နှင့် ဆွသကဲ့သို့) အလွန်နာကျည်းသော
    rankle
    နာမဝိသေသန

    ခွီခွီသီ

    [kʰwíkʰwíθí]
    ကွေးဝိုက်၍၊ ခွေ၍သီရေ။ မြွီပိုင် ခွီ၍ သေနီရေ
    ကွေးဝိုက်၍၊ ခွေ၍သေသည်။ မြွေကဲ့သို့ ခွီ၍ သေနေသည်
    coil
    ကြိယာ

    ခွီခွီသီ၂

    [kʰwíkʰwíθí၂]
    ခြီ၊ လက် အင်အား ယုတ်လျော့ပနာ နွမ်းလျခွီယိုင်သော အရဲနန့်
    ခြေ၊ လက် အင်အား ယုတ်လျော့၍ နွမ်းလျခွေယိုင်သော အားဖြင့်
    totter
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွီးစားဝက်စား

    [kʰwïsáwɛʔsá]
    (ငတ်မွတ်နီရေ ခွီး၊ ဝက်သည်) ငမ်းငမ်းတက် (စားပိုင်)
    (ငတ်မွတ်နေသော ခွေး၊ ဝက်သည်) ငမ်းငမ်းတက် (စားသကဲ့သို့)
    with ardor
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွီးတူဝက်တူ

    [kʰwïtùwɛʔtù]
    ခြီလက်တို၍ နှုတ်သီးရှည်ရား အဂေါင်းပိုင်း ဝက်နှင့်တူ၍၊ နောက်ပိုင်း ခွီးနှင့်တူကာ မားအောင်းနေ တိရိစ္ဆာန် တမျိုး
    ခြေလက်တို၍ နှုတ်သီးရှည်ပြီး ဦးခေါင်းပိုင်း ဝက်နှင့်တူ၍၊ နောက်ပိုင်း ခွေးနှင့်တူကာ တွင်းအောင်းနေ တိရိစ္ဆာန် တစ်မျိုး
    badger
    နာမ်

    ခွီးတောက်ပင်

    [kʰwïtɔ́ɛʔpɪ̀ɴ]
    ခွီးစားကေ တောက်စွာလို့ ဆိုရေ၊ ခါးရေ အရသာဟိရေ သီးရွက်ဟိရေ့ နွယ်ပင် တမျိုး
    ခွေးစားလျှင် တောက်သည်ဟု ဆိုသော၊ ခါးသော အရသာရှိသော သီးရွက်ရှိသည့် နွယ်ပင် တစ်မျိုး
    dregea climber
    နာမ်

    ခွီးတောင်းကြီး

    [kʰwïtáʊɴt͡ɕï]
    ဖဖြောင့် ခွီးထက်ကြီးရေ ခတီးကြီး
    ရိုးရိုး ခွေးထက်ကြီးသော ခွေးထီးကြီး
    big dog
    နာမ်

    ခွီးထွက်သံယို

    [kʰwïtʰwɛʔθံjÒ]
    ၁၊ ခြုတ်တိ ဒီးဒီးယိုစီးကျဗျာယ်။ ၂၊ ပင်ပင်ပန်းပန်း အလုပ်ကတ်မ်းတိကို လုပ်ရအတွက်နန့် ခြုတ်တိပြားစွာ ယိုစီးကျရေ အနိန်နန့်
    ၁၊ ချွေးများ ဒီးဒီးယိုစီးကျလျက်။ ၂၊ ပင်ပင်ပန်းပန်း အလုပ်ကြမ်းများကို လုပ်ရသောကြောင့် ချွေးများပြားစွာ ယိုစီးကျသော အားဖြင့်
    sweat
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွီးနင်းကြောင်နင်း

    [kʰwïnɪ́ɴt͡ɕàʊɴnɪ́ɴ]
    လူတိ ပခက်ချေစားခြင်းကို မခံရရေ၏ အဘာြစ်။ ဖိစီးညှိဆဲ ခံရရေ၏ အဘာြစ်။ သူတပါးထံ အနှိမ့်ခံရရေ ဘဝ
    သူတစ်ပါး လေးစားခြင်းကို မခံရသည်၏ အဖြစ်။ ဖိစီးနှိပ်စက် ခံရသည်၏ အဖြစ်။ သူတပါးထံ အနှိမ့်ခံရသော ဘဝ
    downtrodden
    နာမ်

    ခွီးပိုင်ဝက်ပိုင်

    [kʰwïpàɪɴwɛʔpàɪɴ]
    ၁၊ (ခွီးဝက်ပိုင် အကျင့်) တူညီချေချက်ကို နှိုင်းနိူင်းပနာ ပြရေ စကားလုံး။ ၂၊ လူ၏ ကျင့်ဝတ် တရားအရဲနန့် နိမ့်ကျရေ သဖော
    ၁၊ (ခွေးဝက်ကဲ့သို့ အကျင့်) တူညီချက်ကို နှိုင်းယှဉ်၍ ပြသော စကားလုံး။ ၂၊ လူ၏ ကျင့်ဝတ် တရားအားဖြင့် နိမ့်ကျသော သဘော
    a kind of pig
    ပစ္စည်း

    ခွီးပြီးဝက်ပြီး

    [kʰwïpɹïwɛʔpɹï]
    (တုန်လှုပ်ဒုံဇောက်ချား နီရေ ခွီး၊ ဝက်အစဟိရေရို့သည်) စိတ်ဆတ်င်းခြင်းကို မရပဲ (လွတ်ရာသို့ ပြေးလားပိုင်။
    (တုန်လှုပ်ချောက်ချား နေသော ခွေး၊ ဝက်စသည်တို့သည်) စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်းကို မရပဲ (လွတ်ရာသို့ ပြေးသွားသကဲ့သို့။
    fled helter-skelter
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွီးပြောင်

    [kʰwïpɹàʊɴ]
    အရွယ်ရောက်ရားသော ခတီး။ မကြီးမငယ် အလယ်အလတ်ဖြစ်ရေ ခတီး
    အရွယ်ရောက်ပြီးသော ခွေးထီး။ မကြီးမငယ် အလယ်အလတ်ဖြစ်သော ခွေးထီး
    male dog
    နာမ်

    ခွီးဖင်ခြောက်

    [kʰwïpʰɪ̀ɴkʰɹɔ́ɛʔ]
    ပိန်ကပ် ကြုံလှီ၍ အသားနှင့်အရိုး ထိစပ်လုသော (ခွီး)
    ပိန်ကပ် ကြုံလှီ၍ အသားနှင့်အရိုး ထိစပ်လုသော (ခွေး)
    dry dog bein
    နာမဝိသေသန

    ခွီးဖင်တွား

    [kʰwïpʰɪ̀ɴtWà]
    ခွီးသည် ဖင်ကိုမြီကြီးပြင်၊ ကြမ်းပြင် စဒေမာ ချပနာ ဒရွတ် တိုက်ဆွဲရေ
    ခွေးသည် ဖင်ကိုမြေကြီးပြင်၊ ကြမ်းပြင် စသည်တွင် ချ၍ ဒရွတ် တိုက်ဆွဲသည်
    of clay
    ကြိယာ

    ခွီးဖြစ်ဝက်ဖြစ်

    [kʰwïpʰɹɪʔwɛʔpʰɹɪʔ]
    (ဥပစါ) (ခွီးပိုင်) ဗဟရီ ဖြစ်ရရေ။ ယုတ်ညံ့နိမ့်ကျရေ အဘာြစ်သို့ ရောက်ရေ
    (ဥပစါ) (ခွေးကဲ့သို့) အသုံးမကျ ဖြစ်ရသည်။ ယုတ်ညံ့နိမ့်ကျသော အဖြစ်သို့ ရောက်သည်
    dog pig
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွီးဘရားဝက်ဘရား

    [kʰwïbʱɹáwɛʔbʱɹá]
    ခွီးလို၊ ဝက်လို ( နီခြင်း၊ စားခြင်း၊ သီခြင်း) ပခက်ချေစား တန်ဖိုးထားခြင်း မဟိဘဲ။ ပဆိုး့ရှောက် ထိန်းသိမ်းခြင်း မဟိဘဲ။ ပစ်စလက်ခတ် ဖြစ်ဗျာယ်
    ခွေးလို၊ ဝက်လို ( နေခြင်း၊ စားခြင်း၊ သေခြင်း) လေးစား တန်ဖိုးထားခြင်း မရှိပဲ။ စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းခြင်း မရှိပဲ။ ပစ်စလက်ခတ် ဖြစ်လျက်
    dog pig
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွီးမတုံး

    [kʰwïmtóʊɴ]
    ခွီး၏ အမြီး
    ခွေး၏ အမြီး
    tail
    နာမ်

    ခွီးမဒုံးကျိန်တောက်စွပ်

    [kʰwïmdóʊɴt͡ɕèɪɴtɔ́ɛʔswaʔ]
    ပြောရေ့အတိုင်း အဟိ့မာသာ မှန်ပါ ဖရား၊ တန်ပါ ဖရားစကားကို လိုက်နာပိုင်ယှောင်နှင့်၊ ကွယ်ရာမာ ထင်ပိုင် လွှဲဖယ်ပြီး လုပ်ရေ။ (မူလ အရင်အတိုင်းရာ ဖြစ်တေ။
    ပြောသည့်အတိုင်း အရှေ့တွင်သာ မှန်ပါ ဘုရား၊ တန်ပါ ဘုရားစကားကို နာခံသလိုလိုနှင့်၊ ကွယ်ရာတွင် ထင်သလို လွှဲဖယ်ပြီး လုပ်သည်။ (မူလ နဂိုအတိုင်းပဲ ဖြစ်သည်။
    none
    ကြိယာ