Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 30,021–30,040 of 34,671 words

    အ

    အစွမ်းတမံ

    [ʔsʊ̀ɴtmံ]
    နလဗိန်းတုံးကြူး အားထုတ်ဗျာယ်။ ဇကုန် ကြိုးစားကေလည်း
    အလွန်အကြူး အားထုတ်လျက်။ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားလျက်
    utmost
    ကြိယာ

    အစွမ်းမြက်

    [ʔsʊ̀ɴmɹɛʔ]
    အရည်အခြင်း၊ တန်ခိုးအာနိသင် ထက်မြက် ထူးခြာရေ
    အရည်အချင်း၊ တန်ခိုးအာနိသင် ထက်မြက် ထူးခြားသည်
    be different
    ကြိယာ

    အစွမ်းရည်

    [ʔsʊ̀ɴɹɛ̀]
    လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်နှိုင်ရေ အရည်အခြင်း။ အရည်အသွီး
    လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်နိုင်သော အရည်အချင်း။ အရည်အသွေး
    ability
    နာမ်

    အစွမ်းအစ

    [ʔsʊ̀ɴʔs]
    ဆောင်ရွက် လုပ်ဆောင်နှိုင်ရေ အရည်အခြင်း။ ထက်မြက်ရေ စွမ်းရည်ဖင်ပါးသို့
    ဆောင်ရွက် လုပ်ဆောင်နိုင်သော အရည်အချင်း။ ထက်မြက်သော စွမ်းရည်သတ္တိ
    potential ability [as in ယင်းသူ~နန့်ရ]
    နာမ်

    အစွယ်

    [ʔswɛ̀]
    တောဝက်၊ ဆင် အစဟိရေ သတ္တဝါရို့ဧ့ အာမားမှ အပြင်သို့ ခေါထွက်နီရေ ချွန်ထက်သည့်အရာ။ ၂၊ မြွီစွယ်။ ၃၊ တောင်စွယ်
    တောဝက်၊ ဆင် စသော သတ္တဝါတို့၏ အာတွင်းမှ အပြင်သို့ ခေါထွက်နေသော ချွန်ထက်သည့်အရာ။ ၂၊ မြွေစွယ်။ ၃၊ တောင်စွယ်
    tusk [as in ဆင် ~] fang [as in မြွေ~] eyetooth - canine sth jutting out from main body [as in တောင် ~]
    နာမ်

    အစွယ်ကျွတ်

    [ʔswɛ̀t͡ɕwaʔ]
    မာန်မာန နိမ့်ကျရေ
    မာန်မာန နိမ့်ကျသည်
    decline
    ကြိယာ

    အစွယ်စုံ

    [ʔswɛ̀sòʊɴ]
    အစွယ် နှစ်ချောင်းဟိသော ဆင်။ အဘက်ဗက်မာ တတ်ကျွမ်းသူ။ လောကဓမ္မာ ကောင်းနှစ်ဖြာ၌ တတ်ကျွမ်း ပြည့်စုံသူ
    အစွယ် နှစ်ချောင်းယှိသော ဆင်။ အဘက်ဘက်တွင် ကျွမ်းကျင်သူ။ လောကဓမ္မာ ကောင်းနှစ်ဖြာ၌ ကျွမ်းကျင် ပြည့်စုံသူ
    perfect one
    နာမ်

    အစွယ်အပွား

    [ʔswɛ̀ʔpWà]
    သား၊ ဘုချေ၊ မြီး၊ မြစ်၊ တီ၊ ကျွတ် စရေ။ မူလပင်ရင်းက အခက်အလက်ပိုင် ပွားစည်လှာရေ အရာ
    သား၊ သမီး၊ မြေး၊ မြစ်၊ တီ၊ ကျွတ် စသည်။ မူလပင်ရင်းမှ အခက်အလက်ကဲ့သို့ ပွားစည်လာသော အရာ
    increase
    နာမ်

    အံ့စွ့လေ

    [ʔံ့sw့lè]
    အံ့ဩ ချီးမွမ်းရေ။ အားပါအားရ ချီးကျူး ပြောဆိုရေ
    အံ့ဩ ချီးမွမ်းသည်။ ဝမ်းသာအားရ ချီးကျူး ပြောဆိုသည်
    praise
    နာမ်

    အစွာ

    [ʔswà]
    ဇာချင့်(ဖြစ်ရေ)၊ ဇာချင့် (ဖြစ်ရေ)
    အဘယ်အရာ(ဖြစ်သော)၊ ဘယ်ဟာ (ဖြစ်သော)
    which one
    နာမ်

    အစွာ၂

    [ʔswà၂]
    အမျိုးနာမည် မကွဲပြားရေနမ်တခုခုကိုတက်စားပြုပနာ သုံးသောစကားလုံး
    အမျိုးအမည် မကွဲပြားသောနမ်တစ်ခုခုကိုကိုယ်စားပြု၍ သုံးသောစကားလုံး
    it
    ပစ္စည်း

    အစွာပိုင်

    [ʔswàpàɪɴ]
    တခုတရီသော ပြုလုပ်ပုံ၊ ပြောဆိုခေါ်ဝေါ်ပုံရို့ကို ရည်ညွှန်း မမာ့ြန်းရာမာ သုံးသော နာမ်စား ပိုဒ်။ ဪလည်း ဘောင်မ ပန်းသည်မ၊ မမာ့ကိုပင် ဘောင်သျှင်မမာ၊ အစွာပိုင် ယောက်ျားမြင် (ဓမ္မက)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ပြုလုပ်ပုံ၊ ပြောဆိုခေါ်ဝေါ်ပုံတို့ကို ရည်ညွှန်း မေးမြန်းရာ၌ သုံးသော နာမ်စား ပိုဒ်။ ဪလည်း ဘောင်မ ပန်းသည်မ၊ မိန်းမကိုပင် ဘောင်သျှင်မမှာ၊ အစွာပိုင် ယောက်ျားမြင် (ဓမ္မက)
    [ lit ] interrogative pronoun (equivalent in usage to pronouns and adjectives what which where whither ) [as in ~အရာ၊ ~သူ၊ ~ကဲ့သို့၊ ~ ကလာသနည်း။]
    နာမ်စား

    အစွာယာ

    [ʔswàjà]
    ကိုယ့် အကျိုးကိုရာ ကြည့်၍ လူတိ၏ အကျိုးကို လျစ်လျူပြုရေ အကျင့်
    မိမိ၏ အကျိုးကိုသာ ကြည့်၍ သူတစ်ပါး၏ အကျိုးကို လျစ်လျူပြုသော အကျင့်
    habit
    နာမ်

    အစွာလည်းတစ်ခု

    [ʔswàlɛ́tɪʔkʰoʊ]
    ပြုမူ ဆောင်ရွက် ပြောဆိုမှု တခုခု၏ ပြီးစီးအောင်မြင်မှုကို ဟန်တားသော အရာ။ ဖီးရန် အပါးသို့းအတား။ အဘာျက်အပါးသို့း
    ပြုမူ ဆောင်ရွက် ပြောဆိုမှု တစ်ခုခု၏ ပြီးစီးအောင်မြင်မှုကို ဟန်တားသော အရာ။ ဘေးရန် အဆီးအတား။ အဖျက်အဆီး
    act of destroying
    နာမ်

    အစွာသျှောင်

    [ʔswàʃàʊɴ]
    တခုတရီသော ပြုလုပ်ပုံ၊ ပြောဆို ခေါ်ဝေါ်ပုံရို့ကို ရည်ညွှန်းမမာ့ြန်းရာမာ သုံးသော နာမ်စားပိုဒ်။ ဪလည်း ဘောင်မ ပန်းသည်မ၊ မမာ့ကိုပင် ဘောင်သျှင်မမာ၊ အစွာပိုင် ယောက်ျားမြင် (ဓမ္မက)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ပြုလုပ်ပုံ၊ ပြောဆို ခေါ်ဝေါ်ပုံတို့ကို ရည်ညွှန်းမေးမြန်းရာ၌ သုံးသော နာမ်စားပိုဒ်။ ဪလည်း ဘောင်မ ပန်းသည်မ၊ မိန်းမကိုပင် ဘောင်သျှင်မမှာ၊ အစွာပိုင် ယောက်ျားမြင် (ဓမ္မက)
    [ lit ] interrogative pronoun (equivalent in usage to pronouns and adjectives what which where whither ) [as in ~အရာ၊ ~သူ၊ ~ကဲ့သို့၊ ~ ကလာသနည်း။]
    နာမ်စား

    အစွဲ

    [ʔswɛ]
    နနောင်းရေ ယူဆချက်။ ယုံကြေချက်။ စိတ်ထဲမာ စွဲလမ်း ကပ်ငြိခြင်း
    ခိုင်မာသော ယူဆချက်။ ယုံကြည်ချက်။ စိတ်ထဲတွင် စွဲလမ်း ကပ်ငြိခြင်း
    obsession [as in တိုးတက်မည်ဟု~ရှိ-] - deep-seated feeling or belief [as in မှားယွင်းသော~ကိုပယ်-] malevolent influence by evil spirits [as in ပယောဂ~]
    နာမ်

    အစွဲ၂

    [ʔswɛ၂]
    စုန်း၊ ဘုတ်၊ ကဝေအစဟိရေ ပယောဂ အတတ်ဖြင့် လူတိ ထိခိုက် နစ်နာအောင် ပြုမူ။ လူတိငြိုငြင် ဆင်းရဲအောင် နှောင့်ယှက်မှု
    စုန်း၊ ဘုတ်၊ ကဝေစသော ပယောဂ အတတ်ဖြင့် သူတစ်ပါး ထိခိုက် နစ်နာအောင် ပြုမူ။ သူတစ်ပါးငြိုငြင် ဆင်းရဲအောင် နှောင့်ယှက်မှု
    disturb
    ကြိယာ

    အစွဲကပ်

    [ʔswɛkaʔ]
    စုန်း၊ ဘုတ်၊ ကဝေအစဟိရေ ပယောဂ အဘာျက်အပါးသို့း ပူးဝင်ကပ်သည်
    စုန်း၊ ဘုတ်၊ ကဝေစသော ပယောဂ အဖျက်အဆီး ပူးဝင်ကပ်သည်
    be under influence of an evil spirit
    ကြိယာ

    အစွဲကြီး

    [ʔswɛt͡ɕï]
    အလွန်တရာ စွဲလန်းသည်
    အလွန့်အလွန် စွဲလန်းသည်
    be inordinately attached to sth or someone
    ကြိယာ

    အစွဲချွတ်

    [ʔswɛɕwaʔ]
    စုန်း၊ ပယောဂ ဖီးရန် ကင်းရွတ်ယောင် လုပ်ရေ
    စုန်း၊ ပယောဂ ဘေးရန် ကင်းလွတ်အောင် လုပ်သည်
    become free from influence of evil spirits be relieved of strong or deepseated belief or views
    ကြိယာ