Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 30,841–30,860 of 34,671 words

    အ

    အဓိပတိ

    [ʔdʱìptì]
    ထူးကဲ မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်။ တပါးသူရို့ထက် ကြီးကဲသော ပုဂ္ဂိုလ်
    ထူးကဲ မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်။ တစ်ပါးသူတို့ထက် ကြီးကဲသော ပုဂ္ဂိုလ်
    that which is preeminent chief - head of state - chancellor of university [ astrol ] the last of the seven compartments or astrological aspects in မဟာဘုတ်တိုင် [ Pali အဓိပတိ ]
    နာမ်

    အဓိပ္ပါယ်

    [ʔdʱìpʰa̰àɛ̀]
    ရည်မှတ် ပြောပြချက်။ ဆိုလိုရင်း အနက်
    ရည်မှတ် ပြောပြချက်။ ဆိုလိုရင်း အနက်
    meaning - sense [as in ~မဲ့သော လုပ်ရပ်] - signification - purport - denotation - connotation - purpose [as in ဇာ~ကို အေပိုင်လုပ်စွာလဲ] (Pali အဓိပ္ပာယ)
    နာမ်

    အဓိပ္ပါယ်ဟိ

    [ʔdʱìpʰa̰àɛ̀hì]
    တခုတရီသော အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်ရေ
    တစ်စုံတစ်ရာသော အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်သည်
    be meaningful be sensible - carry meaning - have a purpose
    ကြိယာ

    အဓိမာသ်ကျမ်း

    [ʔdʱìmàθ်t͡ɕáɴ]
    နီလားနှင့် တွက်သော လထက်၊ လသွားနှင့် တွက်သော လက ဟိးရောက်နီသော ရက်ပေါင်း၊ ပိုလွန်သော လရို့ကို ညှိနှိုင်းသော ကျမ်း။ နေအရင်လား လလားရက်ပို လပိုရို့ကို တိုက်ဆိုင်စီရန် ညှိနှိုင်းသော ကျမ်း
    နေသွားနှင့် တွက်သော လထက်၊ လသွားနှင့် တွက်သော လက ရှေ့ရောက်နေသော ရက်ပေါင်း၊ ပိုလွန်သော လတို့ကို ညှိနှိုင်းသော ကျမ်း။ နေသွားနှင့် လသွားရက်ပို လပိုတို့ကို တိုက်ဆိုင်စေရန် ညှိနှိုင်းသော ကျမ်း
    difference between solar and lunar months [ Pali အဓိ + မာသ ]
    နာမ်

    အဓူးအဓေး

    [ʔdʱùးʔdʱé]
    အယင့်အယင်။ ဗြုန်းခနဲ။ အဂု။ မဆိုင်းမတွ
    အလျင်အမြန်။ ရုတ်တရက်။ ချက်ချင်း။ မဆိုင်းမတွ
    suddenly
    ကြိယာဝိသေသန

    အဓွန့်စီပျာ

    [ʔdʱʊ̀ɴ့síprà]
    ရှည်လားခရေ (အရပ်)။ ၂၊ ခရီးရှည် လားခရေ (အရပ်)။ ၃၊ ခရီးရှည်လျား ဝီးကွာရေ။ ၄၊ အချိန်ကာလ ရှည်မြင့်သည်
    ရှည်လားခရေ (အရပ်)။ ၂၊ ခရီးရှည် လားခရေ (အရပ်)။ ၃၊ ခရီးရှည်လျား ဝေးကွာသည်။ ၄၊ အချိန်ကာလ ရှည်မြင့်သည်
    length of time
    ကြိယာ

    အဓွန့်ရှည်

    [ʔdʱʊ̀ɴ့ʃɛ̀]
    စကားကြော ရည်ရေ။ လိုအပ်စွာထက် ပိုပြီးကေ ရှည်လျားစွာ ပြောဆိုရေ။ အချိန်ကာလ ရှည်မြင့်သည်
    စကားကြော ရည်သည်။ လိုအပ်သည်ထက် ပို၍ ရှည်လျားစွာ ပြောဆိုသည်။ အချိန်ကာလ ရှည်မြင့်သည်
    exist in perpetuity - endure
    ကြိယာ

    အန

    [ʔn]
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်းသူ။ အသိဉာဏ် ပညာ ဗဟုသုတ ချိုရေ နည်းပါးသူ။ ရိုသား လွန်းသူ။ အကင်းမပါးသူ
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်းသူ။ အသိဉာဏ် ပညာ ဗဟုသုတ ချိုတဲ့ နည်းပါးသူ။ ရိုသား လွန်းသူ။ အကင်းမပါးသူ
    be lethargic
    နာမ်

    အနံ့ကောင်း

    [ʔnံ့káʊɴ]
    ကောင်းရေ သတင်း ပျံ့နှံ့ ကျော်ကြားရေ
    ကောင်းသော သတင်း ပျံ့နှံ့ ကျော်ကြားသည်
    popularity
    ကြိယာဝိသေသန

    အနက်

    [ʔnɛʔ]
    အစုအပေါင်းမှ တဝီအလပ်ကျ ထုတ်နှုတ် ပြလိုရာမာ သုံးသော စကားလုံး
    အစုအပေါင်းမှ အချို့အဝက်ကျ ထုတ်နှုတ် ပြလိုရာတွင် သုံးသော စကားလုံး
    postpositional marker suffixed to nouns to indicate selection from a set [equivalent in usage to prepositions ‘out of’ ‘from’ ‘among’]
    ဝိသေသန

    အနက်ထိုး

    [ʔnɛʔtʰó]
    နွဲ့ဆိုးဆိုးရေ။ ချစ်မှန်သိပနာ ကိုယ့်အလို လောက်စီရန် ချစ်သော သူရို့အား စိတ်အနှောက်အယှက် ဖြစ်စီသည်
    နွဲ့ဆိုးဆိုးသည်။ ချစ်မှန်သိ၍ မိမိအလို ပြည့်ဝစေရန် ချစ်သော သူတို့အား စိတ်အနှောက်အယှက် ဖြစ်စေသည်
    wheedle
    ကြိယာ

    အနက်ထိုး၂

    [ʔnɛʔtʰó၂]
    တားမရ ဆီးမရ။ အားဓမအဓမ္မ။ မတွက်ဖော်ပဲ။ မဆင်မခြင်ပဲ။ အားဓမ။ အဓမ္မ
    တားမရ ဆီးမရ။ အတင်းအဓမ္မ။ မစဉ်းစားပဲ။ မဆင်မခြင်ပဲ။ အတင်း။ အဓမ္မ
    unlawfulness
    ကြိယာဝိသေသန

    အနက်ဝင်

    [ʔnɛʔwɪ̀ɴ]
    နစ်နာမှန်း သိပျားကေ ဆက်က ပြုမူရေ။ မပြန်မလှည့် ဟိကို တိုးပြီးကေ တိုးပြီးကေ လုပ်ရေ
    နစ်နာမှန်း သိလျက် ဆက်က ပြုမူသည်။ မပြန်မလှည့် ရှေ့သို့ တိုး၍ တိုး၍ လုပ်သည်
    barge into
    ကြိယာ

    အနက်အနဲ

    [ʔnɛʔʔnɛ]
    အလွန် သိနှိုင်ခဲသော။ အလွန် အရီးထား လောက်ဖွယ် အခြီဟိသော။ အလွန် နက်နဲသော
    အလွန် သိနိုင်ခဲသော။ အလွန် အရေးထား လောက်ဖွယ် အခြေယှိသော။ အလွန် နက်နဲသော
    deep in thought
    နာမဝိသေသန

    အနကျာ

    [ʔnt͡ɕà]
    အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့သူ။ ပညာ ဗဟုသုတ ချိုရီနည်းပါးသူ
    အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့သူ။ ပညာ ဗဟုသုတ ချိုတဲ့နည်းပါးသူ
    be lethargic
    နာမ်

    အနံ့ခပ်

    [ʔnံ့kʰaʔ]
    စားသည်ဆိုရုံမျှ
    စားသည်ဆိုရုံမျှ
    be on the scent
    ကြိယာဝိသေသန

    အနံ့ခပ်၂

    [ʔnံ့kʰaʔ၂]
    မမာ့ရို့က ယောက်ျားတိကို ရိုင်းစိုင်းစွာ (အနံ့ခံ) ဟု ပြောဆိုရေ စကားလုံး
    မိန်းမတို့က ယောက်ျားများကို ရိုင်းစိုင်းစွာ (အနံ့ခံ) ဟု ပြောဆိုသော စကားလုံး
    none
    နာမ်

    အနင့်စား

    [ʔnɪ̀ɴ့sá]
    စားသင့် စားထိုက်စွာထက် အတိုင်းအဆထက် များစွာ ကျော်လွန်ပြီးကေ (စားသည်)
    စားသင့် စားထိုက်သည်ထက် အတိုင်းအဆထက် များစွာ ကျော်လွန်၍ (စားသည်)
    more than one’s fill
    ကြိယာဝိသေသန

    အနည်းကမဟောက်

    [ʔnɛ́kmhɔ́ɛʔ]
    မကန်မဝှန်။ မည်ရွေ့ ဇာလောက်ဆိုပနာ မရွီတွက်နှိုင်ယောင် များပြားစွာ။ မောင်ဖြူမာ တန်းကားဇောင် မဟောက် ရခရေ။ မောင်ဖြူရို့မာ ရန်ကုန်က ဝန်တိပါရေလတ်၊ အနည်းက မဟောက် တပုံ ကြီးရာ မလားယေ (အရပ်)
    အများအပြား။ မည်ရွေ့ မည်မျှဟူ၍ မရေတွက်နိုင်အောင် များပြားစွာ။ မောင်ဖြူမှာ တန်းကားဇောင် မဟောက် ရခရေ။ မောင်ဖြူရို့မှာ ရန်ကုန်က ပစ္စည်းတိပါရေလတ်၊ အနည်းက မဟောက် တစ်ပုံ ကြီးရာ မလားယေ (အရပ်)
    many
    ကြိယာ

    အနည်းကောင်းရေကမဟောက်ယေ

    [ʔnɛ́káʊɴɹèkmhɔ́ɛʔjè]
    တခုတရီသော အမှုကိစ္စကို မပြုလုပ်ဖို့ တားမြစ် ပါကေလေ့ မနာယူပဲ လုပ်ပနာ အမားဘက်ကို ရောက်လှားရာမာ ပြစ်တင် ကဲ့၏ပြောသော စကားလုံး။ မင်းကို မလုပ်ကေ့လို့ ဟန့်ခယင်းပင် အားဓမလုပ်တေ၊ အေခေါက် အနည်းကောင်းရေက မဟောက်ယေ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ခုသော အမှုကိစ္စကို မပြုလုပ်ရန် တားမြစ် ပါသော်လည်း မနာယူပဲ လုပ်၍ အမှားဘက်သို့ ရောက်သွားရာတွင် ပြစ်တင် ကဲ့ရဲ့ပြောသော စကားလုံး။ မင်းကို မလုပ်ကေ့လို့ ဟန့်ခယင်းပင် အတင်းလုပ်တေ၊ အေခေါက် အနည်းကောင်းရေက မဟောက်ယေ (အရပ်)
    none
    နာမ်