Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 32,361–32,380 of 34,671 words

    အ

    အရာသင့်

    [ʔɹàθɪ̀ɴ့]
    သင်လျေော် ကောင်းမြတ်ရေ။ ထိုက်တန် ဆီလျော်သည်
    သင်လျေော် ကောင်းမြတ်သည်။ ထိုက်တန် ဆီလျော်သည်
    compatible
    ကြိယာ

    အရာအခါ

    [ʔɹàʔkʰà]
    သတ်မှတ်ထားရေ အခါကာလမှ တခြားသော အချိန်အခါ
    သတ်မှတ်ထားသော အခါကာလမှ တစ်ခြားသော အချိန်အခါ
    time
    နာမ်

    အရာအထောင်မက

    [ʔɹàʔtʰàʊɴmk]
    ရာပေါင်းထောင်ပေါင်း အလွန် များရေ အရွီအတွက်
    ရာပေါင်းထောင်ပေါင်း အလွန် များပြားသော အရေအတွက်
    much
    နာမ်

    အရာ့အရာ

    [ʔɹa̰ʔɹà]
    အရာပေါင်း မြောက်များစွာ မရေမတွက်နိုင် လောက်ယောင် များပြားစွာသော
    အရာပေါင်း မြောက်များစွာ မရေမတွက်နိုင် လောက်အောင် များပြားစွာသော
    much
    နာမဝိသေသန

    အရိ.

    [ʔɹì.]
    ညောတရိညာတရာရေ။ ပင်ပန်း နွမ်းရိရေ။ ကိုယ်လက် တောင့်တင်းသည်
    ညောင်းညာသည်။ ပင်ပန်း နွမ်းနယ်သည်။ ကိုယ်လက် တောင့်တင်းသည်
    languid
    ကြိယာ

    အရိပ်ကျ

    [ʔɹìaʔt͡ɕ]
    ဆိုလိုချက် သဖောအဓိပ္ပါယ်ကို တွေးခေါ်ခြင်းနန့် သဖောပေါက်သည်
    ဆိုလိုချက် သဘော အဓိပ္ပါယ်ကို တွေးတောခြင်းဖြင့် သဘောပေါက်သည်
    understand
    ကြိယာ

    အရိပ်ခတ်

    [ʔɹìaʔkʰaʔ]
    တစုံ တယောက် (တနည်း) တစုံတရာ၏ အခြီအရဲ ပုံသဏ္ဌာန် လှုပ်ရှားဟန် စစွာကို နှစ်သက် မြတ်နိုးစိတ်ဖြင့် အရီးတယူ ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုရေ
    တစ်စုံ တစ်ယောက် (သို့မဟုတ်) တစ်စုံတရာ၏ အခြေအနေ ပုံသဏ္ဌာန် လှုပ်ရှားဟန် စသည်ကို နှစ်သက် မြတ်နိုးစိတ်ဖြင့် အရေးတယူ ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုသည်
    look upon somebody with fondness
    ကြိယာ

    အရိပ်ခတ်ကြည့်

    [ʔɹìaʔkʰaʔt͡ɕɛ့̀]
    တစုံ တယောက် (တနည်း) တစုံတရာ၏ အခြီအရဲ ပုံသဏ္ဌာန် လှုပ်ရှားဟန် စစွာကို နှစ်သက် မြတ်နိုးစိတ်ဖြင့် အရီးတယူ ထိန်းသိမ်းကတ်ည့်ရှုရေ
    တစ်စုံ တစ်ယောက် (သို့မဟုတ်) တစ်စုံတရာ၏ အခြေအနေ ပုံသဏ္ဌာန် လှုပ်ရှားဟန် စသည်ကို နှစ်သက် မြတ်နိုးစိတ်ဖြင့် အရေးတယူ ထိန်းသိမ်းကြည့်ရှုသည်
    look upon somebody with fondness
    ကြိယာ

    အရိပ်ချ

    [ʔɹìaʔɕ]
    တယောက်ယောက် (တနည်း) တခုတရီ၏ အခြီအရဲ သွင်ပြင် လှုပ်ရှားဟန် စစွာကို မသိမသာ ကြည့်ရှုနိန်ရေ
    တစ်စုံတစ်ဦး (သို့မဟုတ်) တစ်စုံတစ်ခု၏ အခြေအနေ သွင်ပြင် လှုပ်ရှားဟန် စသည်ကို မသိမသာ ကြည့်ရှုနေသည်
    observe
    ကြိယာ

    အရိပ်ချကြည့်

    [ʔɹìaʔɕt͡ɕɛ့̀]
    တယောက်ယောက် (တနည်း) တခုတရီ၏ အခြီအရဲ သွင်ပြင် လှုပ်ရှားဟန် စစွာကို မသိမသာ ကြည့်ရှုနိန်ရေ
    တစ်စုံတစ်ဦး (သို့မဟုတ်) တစ်စုံတစ်ခု၏ အခြေအနေ သွင်ပြင် လှုပ်ရှားဟန် စသည်ကို မသိမသာ ကြည့်ရှုနေသည်
    observe
    ကြိယာ

    အရိပ်ထင်

    [ʔɹìaʔtʰɪ̀ɴ]
    တခုတရီ ဖြစ်ပျက်မည့် အသွင်အပြင်ကို ကြိုတင်ဖေါ်ပြသော အရိပ်နိမိတ်
    တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပျက်မည့် အသွင်အပြင်ကို ကြိုတင်ဖေါ်ပြသော အရိပ်နိမိတ်
    omen
    နာမ်

    အရိပ်ပြပွဲ

    [ʔɹìaʔpɹpwɛ]
    လူ၊ သတ္တဝါ၊ ကြည့်စရာ မြင်ကွင်း အစဟိစွာရို့၏ လှုပ်ရှားပုံတိကို မီးရောင်အားဖြင့် ပိတ်ကားပေါ်၌ အရိပ်ပုံများ ပေါ်ထင်အောင် ပြသခြင်း
    လူ၊ သတ္တဝါ၊ ကြည့်စရာ မြင်ကွင်း စသည်တို့၏ လှုပ်ရှားပုံများကို မီးရောင်အားဖြင့် ပိတ်ကားပေါ်၌ အရိပ်ပုံများ ပေါ်ထင်အောင် ပြသခြင်း
    none
    နာမ်

    အရိပ်ဖမ်းအသံဖမ်း

    [ʔɹìaʔpʰáɴʔθံpʰáɴ]
    တယောက်တလီသော သူ၏ စိတ်နီ သဖောထား၊ အခြီအရဲ၊ အမူအရာ၊ ရုပ်လက္ခဏာ၊ အသံ ပလံ စစွာကို ကြားမြင်၍ ကကောင်းလျင် သွက်လက်စွာ ပြောဆိုနှိုင်စွမ်း သိနှိုင်စွမ်းသော ဉာဏ်။ ယင်းပိုင် ဉာဏ်ဟိသော သူ
    တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူ၏ စိတ်နေ သဘောထား၊ အခြေအနေ၊ အမူအရာ၊ ရုပ်လက္ခဏာ၊ အသံ ပလံ စသည်ကို ကြားမြင်၍ လျင်မြန် သွက်လက်စွာ ပြောဆိုနိုင်စွမ်း သိနိုင်စွမ်းသော ဉာဏ်။ ယင်းသို့ ဉာဏ်ယှိသော သူ
    vaguely
    နာမ်

    အရိပ်မကျ

    [ʔɹìaʔmt͡ɕ]
    ဆိုလိုချက်သဖောအဓိပ္ပါယ်ကို တွေးခေါ်ခြင်းနန့် သဘောမပေါက် အရိပ်မကျမိ ဖြစ်တေ
    ဆိုလိုချက်သဘော အဓိပ္ပါယ်ကို တွေးတောခြင်းဖြင့် သဘောမပေါက် မရိပ်စားမိ ဖြစ်သည်
    not realize - not comprehend
    ကြိယာ

    အရိပ်မြင်အကောင်ထင်

    [ʔɹìaʔmɹɪ̀ɴʔkàʊɴtʰɪ̀ɴ]
    ဆိုလိုရင်းသဘောကို ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာဖြင့် တစွန်းတစ ဖေါ်ပြသောအနိန်နန့် သဖောပေါက် နားလည်ရေ။ အရိပ်အသွင်နန့် ပကတိ အခြင်းအရာကို သိဟိနားလည် နိုင်စွမ်းရေ။ ဖွင့်ဟ မပြောဆိုကား အထဲသဘောကို သုံးသပ် ထင်မြင်သည်
    ဆိုလိုရင်းသဘောကို ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာဖြင့် တစ်စွန်းတစ်စ ဖေါ်ပြသော အားဖြင့် သဘောပေါက် နားလည်သည်။ အရိပ်အသွင်ဖြင့် ပကတိ အခြင်းအရာကို သိယှိနားလည် နိုင်စွမ်းသည်။ ဖွင့်ဟ မပြောဆိုပဲ အတွင်းသဘောကို သုံးသပ် ထင်မြင်သည်
    guess
    ကြိယာ

    အရိပ်သန်းခြည်

    [ʔɹìaʔθáɴkʰɹɛ]
    အကြောင်းအရာ တခုခုကို အနည်းအကျိုင်း အရိပ်ချ ဦးတည်ပြီးကေ ပြောဆိုရေ
    အကြောင်းအရာ တစ်ခုခုကို အနည်းအကျဉ်း သွယ်ဝိုက် ဦးတည်၍ ပြောဆိုသည်
    make an indirect reference or allusion
    ကြိယာ

    အရိပ်အမွန်း

    [ʔɹìaʔʔmʊ́ɴ]
    တစုံတရာ ပြုမူ ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲစွာကို ဖေါ်ပြသော လက္ခဏာ။ သွင်ပြင်ပုံပန်း
    တစ်စုံတရာ ပြုမူ ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲသည်ကို ဖေါ်ပြသော လက္ခဏာ။ သွင်ပြင်ပုံပန်း
    omen
    နာမ်

    အရိပ်အရည်

    [ʔɹìaʔʔɹɛ̀]
    တစုံတရာ ပြုမူဖြစ်ပျက်စွာကို ဖေါ်ပြသော လက္ခဏာ၊ အခြီအရဲ
    တစ်စုံတရာ ပြုမူဖြစ်ပျက်သည်ကို ဖေါ်ပြသော လက္ခဏာ၊ အခြေအနေ
    omen
    နာမ်

    အရိပ်အရည်၂

    [ʔɹìaʔʔɹɛ̀၂]
    တယောက်တလီ၏ စိတ်နီသဖောထား၊ အခြီအရဲ စစွာကို သိယောင် လိလာရေ
    တစ်စုံတစ်ယောက်၏ စိတ်နေသဘောထား၊ အခြေအနေ စသည်ကို သိအောင် လေ့လာသည်
    observe
    ကြိယာ

    အရိပ်အသက်

    [ʔɹìaʔʔθɛʔ]
    တစွန်းတစ။ စိကေချေ။ တခုတရီ ဖြစ်ပေါ်လှာမည့် အသွင်အပြင် အနိန်အထားကို ကြိုတင်ပြသော လက္ခဏာ
    တစ်စွန်းတစ်စ။ အနည်းငယ်။ တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အသွင်အပြင် အနေအထားကို ကြိုတင်ပြသော လက္ခဏာ
    hint
    နာမ်