Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 32,561–32,580 of 34,671 words

    အ

    အရွှာအရွှာ

    [ʔɹW̯àʔɹW̯à]
    တလွှာပြီး တလွှာ။ အချပ်လိုက် အချပ်လိုက်။ အလွာလိုက် အလွာလိုက်
    တစ်လွှာပြီး တစ်လွှာ။ အချပ်လိုက် အချပ်လိုက်။ အလွာလိုက် အလွာလိုက်
    layer
    ကြိယာဝိသေသန

    အရွှားအရွှား

    [ʔɹW̯áʔɹW̯á]
    တလွှာပြီး တလွှာ။ အချပ်လိုက် အချပ်လိုက်။ အလွာလိုက် အလွာလိုက်
    တစ်လွှာပြီး တစ်လွှာ။ အချပ်လိုက် အချပ်လိုက်။ အလွာလိုက် အလွာလိုက်
    layer
    ကြိယာဝိသေသန

    အရွှိ.

    [ʔɹW̯ì.]
    တနီရာမှ တနီရာသို့ ရွိ့ပြောင်းဆဲ ကာလ အခိုက်အတန့်။ (အ-ရ-ဟွိ.(အရွိ.) အက္ခရာ ခြောက်လုံး ပေါင်းစပ်ထားရေ ဝေါဟာရ ဖြစ်ပါရေ။ ရခိုင်ရို့၏ အသံဖြင့်ကား (အချွေ့၊ အယွေ့၊ သျွှ. အစဟိစွာအနိန်နန့် အသံမထွက်ပါ) ရကောက် ဟထိုး ဝဆွဲ လုံးတင် အောက်မြစ်သံ ပီပီ ထွက်ပါရေ။
    တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွေ့ပြောင်းဆဲ ကာလ အခိုက်အတန့်။ (အ-ရ-ဟွိ.(အရွိ.) အက္ခရာ ခြောက်လုံး ပေါင်းစပ်ထားသော ဝေါဟာရ ဖြစ်ပါသည်။ ရခိုင်တို့၏ အသံဖြင့်ကား (အချွေ့၊ အယွေ့၊ သျွှ. စသည်ဖြင့် အသံမထွက်ပါ) ရကောက် ဟထိုး ဝဆွဲ လုံးတင် အောက်မြစ်သံ ပီပီ ထွက်ပါသည်။
    none
    နာမ်

    အရွှီ

    [ʔɹW̯í]
    ဝါဝင်း တောက်ပြောင်သော အရောင်။ (အ-ရ-ဟွီ (အရွီ) အက္ခရာငါးလုံးကို ပေါင်းစပ်ထားရေ ဝေါဟာရ ဖြစ်ပါရေ။ ရခိုင်ရို့၏ အသံဖြင့်ကား (အချွီ၊အယွီ၊ သျွီ အစဟိစွာအနိန်နန့် အသံမထွက်ပါ) ရကောက်၊ ဟထိုး ဝဆွဲ လုံးတင် ဆန်ခတ်သံ ပီပီ ထွက်ပါရေ
    ဝါဝင်း တောက်ပြောင်သော အရောင်။ (အ-ရ-ဟွီ (အရွီ) အက္ခရာငါးလုံးကို ပေါင်းစပ်ထားသော ဝေါဟာရ ဖြစ်ပါသည်။ ရခိုင်တို့၏ အသံဖြင့်ကား (အချွီ၊အယွီ၊ သျွီ စသည်ဖြင့် အသံမထွက်ပါ) ရကောက်၊ ဟထိုး ဝဆွဲ လုံးတင် ဆန်ခတ်သံ ပီပီ ထွက်ပါသည်
    golden
    နာမ်

    အရွှီအဝါ

    [ʔɹW̯íʔwà]
    ဆနွင်းပိုင်ယှောင် အရောင်။ ဝင်းထိန် တောက်ပသော အရောင်အဝါ
    နနွင်းကဲ့သို့သော အရောင်။ ဝင်းထိန် တောက်ပသော အရောင်အဝါ
    golden
    နာမ်

    အရွှဲ

    [ʔɹW̯ɛ]
    ရေ (တနည်း) အရှည်များစွာ စွတ်စိုသော
    ရေ (သို့မဟုတ်) အရှည်များစွာ စွတ်စိုသော
    wet
    နာမဝိသေသန

    အရွှဲချ

    [ʔɹW̯ɛɕ]
    ကိုယ့်အဖြစ်၊ တာဝန် စစွာကို လူတိထက်ရို့ ကျရောက်စီသည်
    မိမိအဖြစ်၊ တာဝန် စသည်ကို သူတစ်ပါးပေါ်သို့ ကျရောက်စေသည်
    avoid
    ကြိယာ

    အရှက်ကိုချောင်းမှာပစ်

    [ʔʃɛʔkÒɕáʊɴm̥àpɪʔ]
    ရှက်ခြင်း ကြောက်ခြင်းက မဟိရေအနိန်နန့်
    ရှက်ခြင်း ကြောက်ခြင်းမှ ကင်းမဲ့သော အားဖြင့်
    without shame
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှက်ကျ

    [ʔʃɛʔt͡ɕ]
    အရှက်ကို ခံစားရရေ
    အရှက်ကို ခံစားရသည်
    shy
    ကြိယာ

    အရှက်ခေါင်

    [ʔʃɛʔkʰèàɪ̀ɴ]
    ရှက်တတ်ရေစိတ် နည်းပါးသည်
    ရှက်တတ်သောစိတ် နည်းပါးသည်
    without shame
    ကြိယာ

    အရှက်တကြီး

    [ʔʃɛʔtt͡ɕï]
    အရှက်လွန်ကဲသည်
    အရှက်လွန်ကဲသည်
    shy
    ကြိယာ

    အရှက်ထည့်

    [ʔʃɛʔtʰɛ့̀]
    အရှက်ရစီရေ
    အရှက်ရစေသည်
    shy
    ကြိယာ

    အရှက်အိုးကွဲ

    [ʔʃɛʔʔókwɛ]
    အကျိုးယုတ် အရှက်ရဗျာယ်
    အကျိုးယုတ် အရှက်ရလျက်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှက်အိုးခွဲ

    [ʔʃɛʔʔókʰwɛ]
    လူအများ ဟိ့မာ အကျိုးယုတ်၊ အရှက်ရစီပြီးကေ
    လူအများ ရှေ့တွင် အကျိုးယုတ်၊ အရှက်ရစေလျက်
    be put on shame
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှင်

    [ʔʃɪ̀ɴ]
    အသက်ဟိနီတုန်း ဖြစ်ရေ သတ္တဝါ။ ဖြေ၍ဖြုတ်၍ ရွိ့ပြောင်းပြီးကေ ရနှိုင်ယောင် ပြုလုပ်ထားရေ အရာ
    အသက်ယှိနေဆဲ ဖြစ်သော သတ္တဝါ။ ဖြေ၍ဖြုတ်၍ ရွေ့ပြောင်း၍ ရနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသော အရာ
    alive
    နာမ်

    အရှင်ကျီး

    [ʔʃɪ̀ɴt͡ɕï]
    စူးရှ ကျကျယ်လောင်လောင် အသံကုန် ဟစ်အော်ဗျာယ်
    စူးရှ ကျယ်လောင်စွာ အသံကုန် ဟစ်အော်လျက်
    loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှင်ကျီးကျွီး

    [ʔʃɪ̀ɴt͡ɕït͡ɕwï]
    ငယ်သံပါအောင် စူးရှ ကျကျယ်လောင်လောင် ကျွီးဗျာယ်။ ဟိုက်ကြီးတငင် ဝင်သက်ရှည်ကြာစွာ ပြင်စွာ ဟိုက်ဗျာယ် (ငိုရေ)
    ငယ်သံပါအောင် စူးရှ ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်လျက်။ ရှိုက်ကြီးတငင် ဝင်သက်ရှည်ကြာစွာ ပြင်စွာ ရှိုက်လျက် (ငိုသည်)
    loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှင်ကျွီး

    [ʔʃɪ̀ɴt͡ɕwï]
    ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွီး ဟစ်အော်ဗျာယ် (ငိုရေ)
    ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွေး ဟစ်အော်လျက် (ငိုသည်)
    weep loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှင်ခေါက်ခေါက်

    [ʔʃɪ̀ɴkʰaʊʔkʰaʊʔ]
    (အသက်မသီသီး) အသက်ရှင်ဆဲ။ အသျှင်လတ်လတ်။ (အသက်မသီသီး၊ အသက်ရှင်ဆဲဖြစ်ရေ သတ္တဝါတခုခုကို အသျှင်ခေါက်ခေါက်၊ အသျှင်တောက်တောက်၊ အသျှင်ပေါက်ပေါက်၊ အသျှင်ဖတ်ဖတ် အစဟိစွာအနိန်နန့်လည်း သုံးနှုန်း သိရေ
    (အသက်မသေသေး) အသက်ရှင်ဆဲ။ အရှင်လတ်လတ်။ (အသက်မသေသေး၊ အသက်ရှင်ဆဲဖြစ်သော သတ္တဝါတစ်ခုခုကို အရှင်ခေါက်ခေါက်၊ အရှင်တောက်တောက်၊ အရှင်ပေါက်ပေါက်၊ အရှင်ဖတ်ဖတ် စသည်ဖြင့်လည်း သုံးနှုန်း သေးသည်
    alive
    ကြိယာဝိသေသန

    အရှင်ပုပ်

    [ʔʃɪ̀ɴpoʊʔ]
    အသက်မသီသီး ကေလေ့ ပုပ်သော ငါးပိုင်ယှောင် ငါးတမျိုး။ ကိုယ်ခန္ဓာမာ မကောင်းရေ အနံ့ထွက်သော သူ
    အသက်မသေသေး သော်လည်း ပုပ်သော ငါးကဲ့သို့သော ငါးတစ်မျိုး။ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ မကောင်းသော အနံ့ထွက်သော သူ
    foul smell
    နာမ်