Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 33,821–33,840 of 34,671 words

    အ

    အိုးတန်ခွက်တန်

    [ʔótàɴkʰwɛʔtàɴ]
    မကြီးမငယ် အလယ်အလတ် ဖြစ်ရေ
    မကြီးမငယ် အလယ်အလတ် ဖြစ်သော
    middle
    နာမဝိသေသန

    အိုးတန်ခွက်တန်၂

    [ʔótàɴkʰwɛʔtàɴ၂]
    မယုတ်မလွန် သင့်လျော်ရုံမျှ
    မယုတ်မလွန် သင့်လျော်ရုံမျှ
    suitably
    ကြိယာဝိသေသန

    အိုးတန်ဆန်ခတ်

    [ʔótàɴsʰàɴkʰaʔ]
    (ထမင်း ချက်ရေအခါ အိုးအကြီးအချေကို လိုက်ပြီးကေ) မယုတ်မလွန် တန်တော်ရုံမျှ (ဆန်ခပ်ထည့်ရရေ။) စကားပြော ဆိုရာမာလည်း ထိုနည်းတတူ မယုတ်မလွန် လိုရင်း ရောက်ယောင် (ပြောဆိုရရေ)
    (ထမင်း ချက်သည့်အခါ အိုးအကြီးအငယ်ကို လိုက်၍) မယုတ်မလွန် တန်တော်ရုံမျှ (ဆန်ခပ်ထည့်ရသည်။) စကားပြော ဆိုရာတွင်လည်း ထိုနည်းအတူ မယုတ်မလွန် လိုရင်း ရောက်အောင် (ပြောဆိုရသည်)
    tactic of expressing oneself in a way appropriate to the situation (just as the right amount of rice should be put into a pot when cooking ) See also စကားကြီးဆယ်မျိုး
    ကြိယာဝိသေသန

    အိုတန်ပျက်

    [ʔÒtàɴprɛʔ]
    အိုမင်းရင့်ရော် ကေလေ့ လူငယ်ဘဝက ပိုင်ယှောင် စိတ်အာရုံနှင့် အသီာက်အစား အပျော်အရွှင် ကြူးသောသူ
    အိုမင်းရင့်ရော် သော်လည်း လူငယ်ဘဝက ကဲ့သို့သော စိတ်အာရုံနှင့် အသောက်အစား အပျော်အရွှင် ကြူးသောသူ
    none
    နာမ်

    အိုးတမ်းအမ်းတမ်း

    [ʔótáɴʔáɴtáɴ]
    (ဗြုန်းကနဲ ဖြစ်ပေါ်လှာသော တခုတရီ စိတ်အစဟိစွာရို့ကြောင့်) ဇာပိုင် လုပ်ဆောင် ရမှန်းမသိပဲ နှောင့်နှေး တုံ့ဆိုင်းဗျာယ်
    (ဗြုန်းကနဲ ဖြစ်ပေါ်လာသော တစ်စုံတစ်ခု စိတ်စသည်တို့ကြောင့်) မည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင် ရမှန်းမသိပဲ နှောင့်နှေး တုံ့ဆိုင်းလျက်
    in a state of embarrassment
    ကြိယာဝိသေသန

    အိုးတီအိုးတင်း

    [ʔótíʔótɪ́ɴ]
    မလည်မဝယ်
    မလည်မဝယ်
    naively
    ကြိယာဝိသေသန

    အိုးတောခွက်တော

    [ʔótɔ́kʰwɛʔtɔ́]
    (ငါး၊ ဟင်းအစဟိစွာ့ ချက်ပြုတ်ရရေ အတွက်) ကိုယ်ခန္ဓာမာ အိုးမဲများ ပေကပ်နီရေ
    (ငါး၊ ဟင်းစသည့် ချက်ပြုတ်ရသည့် အတွက်) ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အိုးမဲများ ပေကပ်နေသည်
    dirt
    ကြိယာ

    အိုးတောခွက်တော၂

    [ʔótɔ́kʰwɛʔtɔ́၂]
    အရာရာ။ အမှုအာ့လုံးး အားလုံး
    အရာခပ်သိမ်း။ အမှုခပ်သိမ်း အားလုံး
    every
    နာမ်

    အိုးထိုးခွက်ထိုး

    [ʔótʰókʰwɛʔtʰó]
    အိုးမာဟိသော စားဖွယ်ရို့ကို ထွတ်၍ (စားရွီတွက်နန့်)
    အိုးတွင်ယှိသော စားဖွယ်တို့ကို နှိုက်၍ (စားသောအားဖြင့်)
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    အိုးထိုးခွက်နှိုက်

    [ʔótʰókʰwɛʔn̥aɪʔ]
    အိုးမာ ဟိသော စားဖွယ်ရို့ကို ထွတ်၍ စားသည်
    အိုးတွင် ယှိသော စားဖွယ်တို့ကို နှိုက်၍ စားသည်
    eat
    ကြိယာ

    အိုးထူအိမ်ထူ

    [ʔótʰùʔèɪɴtʰù]
    အိမ်ထောင် ပြုသည်
    အိမ်ထောင် ပြုသည်
    marry
    ကြိယာ

    အိုးနင်းခွက်နင်း

    [ʔónɪ́ɴkʰwɛʔnɪ́ɴ]
    အစီအစိုင် ကျနခြင်းမဟိ ကသောင်းကနင်း ဖြစ်ဗျာယ်
    အစီအစဉ် ကျနခြင်းမယှိ ကသောင်းကနင်း ဖြစ်လျက်
    [fig.] in disorder - cock-up
    ကြိယာဝိသေသန

    အိုးနစ်လှုး

    [ʔónɪʔɬoʊး]
    အိုးထဲခွက်ထဲမာ ကပ်၍ ကျန်ရေ ဟင်းကြွင်း၊ ငါးကြွင်း၊ ဟင်းကျန်၊ ငါးကျန်ကို ထမင်းဖြင့် ရောနှောကြေမွအောင် လက်ဖြင့် ဖိနှိပ်နယ်ဗျာယ်
    အိုးထဲခွက်ထဲတွင် ကပ်၍ ကျန်သော ဟင်းကြွင်း၊ ငါးကြွင်း၊ ဟင်းကျန်၊ ငါးကျန်ကို ထမင်းဖြင့် ရောနှောကြေမွအောင် လက်ဖြင့် ဖိနှိပ်နယ်လျက်
    mixwell
    ကြိယာ

    အိုးနစ်သစ်

    [ʔónɪʔθɪʔ]
    အိုးထဲခွက်ထဲမာ ကပ်၍ ကျန်ရေ ဟင်းကြွင်း၊ ငါးကြွင်း၊ ဟင်းကျန်၊ ငါးကျန်ကို ထမင်းဖြင့် ရောနှောကြေမွအောင် လက်ဖြင့် ဖိနှိပ်နယ်ဗျာယ်
    အိုးထဲခွက်ထဲတွင် ကပ်၍ ကျန်သော ဟင်းကြွင်း၊ ငါးကြွင်း၊ ဟင်းကျန်၊ ငါးကျန်ကို ထမင်းဖြင့် ရောနှောကြေမွအောင် လက်ဖြင့် ဖိနှိပ်နယ်လျက်
    mixwell
    ကြိယာ

    အိုနာ

    [ʔÒnà]
    အိုမင်းရင့်ရော် လာရေအခါ ဖြစ်ပေါ်လှာသော အနာရောဂါ
    အိုမင်းရင့်ရော် လာသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော အနာရောဂါ
    infirm
    နာမ်

    အိုးနားပြုန်း

    [ʔónápɹóʊɴ]
    နှုတ်ခမ်း လိုင်ဖင်း မဟိတော့သော အိုး
    နှုတ်ခမ်း လည်ပင်း မယှိတော့သော အိုး
    short-necked earthen pot - pot with lips broken off
    နာမ်

    အိုနာမင်းစာ

    [ʔÒnàmɪ́ɴsà]
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်၍ အိုမင်းလာရေ အခါမှ သုံးစွဲနိုင်ဖို့ အတွက် ကြိုတင် စုဆောင်းထားရေ ဝန်ဥစ္စာ အစဟိစွာ
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်၍ အိုမင်းလာသော အခါတွင် သုံးစွဲနိုင်ရန် အတွက် ကြိုတင် စုဆောင်းထားသော ပစ္စည်းဥစ္စာ စသည်
    thing
    နာမ်

    အိုနာမင်းနာ

    [ʔÒnàmɪ́ɴnà]
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်၍ ကိုယ်လက် အင်္ဂါ သန်စွမ်းမှု မဟိသောသူ
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်၍ ကိုယ်လက် အင်္ဂါ သန်စွမ်းမှု မယှိသောသူ
    decrepit
    နာမ်

    အိုနာမစွမ်း

    [ʔÒnàmsʊ̀ɴ]
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာသနန့် အားခွန် ဗလနည်း၍ မစွမ်းဆောင်နှိုင်ရေ
    အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာသဖြင့် အားခွန် ဗလနည်း၍ မစွမ်းဆောင်နိုင်သော
    getting age
    နာမဝိသေသန

    အိုးနှိုက်ခွက်နှိုက်

    [ʔón̥aɪʔkʰwɛʔn̥aɪʔ]
    အိုးမာ ဟိသော စားဖွယ်ရို့ကို ထွတ်၍ စားသည်
    အိုးတွင် ယှိသော စားဖွယ်တို့ကို နှိုက်၍ စားသည်
    eat
    ကြိယာဝိသေသန