Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 3,421–3,440 of 34,671 words

    ခ

    ခရမ်းစိတ်ကေ

    [kʰɹáɴseɪʔkè]
    အရွက်မာ စူးပေါက်သော (ဆီးဘက်ဝင်ရေ) ခရမ်းတမျိုး။ ခရမ်းစပ်
    အရွက်တွင် ဆူးပေါက်သော (ဆေးဘက်ဝင်သည့်) ခရမ်းတစ်မျိုး။ ခရမ်းစပ်
    Brinjal
    နာမ်

    ခရမ်းသီးလက်ကောက်ပြောင်ပြောင်တောက်

    [kʰɹáɴθïlɛʔkɔ́ɛʔpɹàʊɴpɹàʊɴtɔ́ɛʔ]
    (လူ၃ယောက်) တယောက်ခြီထောက်မာ တယောက်ကျော့တင်ပြီး နောက်ပြန်ချိတ်ကာ ‘ဘာယောင်းသီးလက်ကောက်၊ ပြောင်ပြောင်တောက်၊ ဈီးမာဝယ်၊ ရွှီလက်ကောက်’ ဆိုပြီး လက်ခုတ် လက်ဝါးတီးကာ ကစပ်ကတ်ရေ ကစပ်နည်းတမျိုး
    (လူ၃ယောက်) တစ်ယောက်ခြေထောက်တွင် တစ်ယောက်ကျော့တင်ပြီး နောက်ပြန်ချိတ်ကာ ‘ခရမ်းသီးလက်ကောက်၊ ပြောင်ပြောင်တောက်၊ ဈီးမှာဝယ်၊ ရွှီလက်ကောက်’ ဆိုပြီး လက်ခုတ် လက်ဝါးတီးကာ ကစားကြသည့် ကစားနည်းတစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ခရားစောက်

    [kʰɹásɔ́ɛʔ]
    စာရင်းစရေ ရီးမှတ်ဖို့ထက်အောက်တဖြောင့်တည်း မျှိုင်းများရီးဆွဲထားရေ ဇယားကွက်
    စာရင်းစသည့် ရေးမှတ်ရန် ထက်အောက်တဖြောင့်တည်း မျဉ်းများရေးဆွဲထားသည့် ဇယားကွက်
    tabular form
    နာမ်

    ခရာမကျောက်တန်း

    [kʰɹàmt͡ɕɔ́ɛʔtáɴ]
    မြီကို စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဍာန်ပြုလုပ်ပနာ ဒိုင်လုပ်သူက စက်ဝိုင်းထဲက ခြေကိုမထွက်မိအောင် ရပ်တည်ပြီးကေ လက်ချင်းဆက်ကာ၊ မွှေရမ်း ကစပ်ရရေ ကစပ်နည်း တမျိုး
    မြေကို စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဍာန်ပြုလုပ်၍ ဒိုင်လုပ်သူက စက်ဝိုင်းထဲမှ ခြေကိုမထွက်မိအောင် ရပ်တည်ပြီးလျှင် လက်ချင်းဆက်ကာ၊ မွှေရမ်း ကစားရသော ကစားနည်း တစ်မျိုး
    Game like of wrestling
    နာမ်

    ခရာဝ

    [kʰɹàw]
    ဝါးရှည်တလုံးကို သုံးတောင်လောက်လောင်းာက်ခွဲစိတ်၍ အဝကားကားရက်လုပ်ပြီး၊ ငါးထွက်ဖို့လားရယောင်၊ ပိုင်တပ်ကာ ရေနက်မားဟိ ငါးကိုရှာသော ကိရိယာတမျိုး
    ဝါးရှည်တစ်လုံးကို သုံးတောင်လောက်ခန့်ခွဲစိတ်၍ အဝကားကားရက်လုပ်ပြီး၊ ငါးထွက်မသွားရအောင်၊ အသွားတပ်ကာ ရေနက်တွင်းရှိ ငါးကိုရှာသော ကိရိယာတစ်မျိုး
    fishing tool
    နာမ်

    ခရိပ်ခသံ့

    [kʰɹìaʔkʰθံ့]
    ရိပ်ခနဲ။ ဖြုတ်ခြည်းခဏ။ ရုတ်ခြည်သုတ်။ (မြင်လိုက်ရရေ)
    ရိပ်ခနဲ။ ဖြုတ်ချည်းခဏ။ ရုတ်ခြည်သုတ်။ (မြင်လိုက်ရသည်)
    for a while
    ကြိယာဝိသေသန

    ခရိပ်ရိပ်

    [kʰɹìaʔɹìaʔ]
    ရိပ်ခနဲ။ ဖြုတ်ခြည်းခဏ။ ရုတ်ခြည်သုတ်။ (မြင်လိုက်ရရေ)
    ရိပ်ခနဲ။ ဖြုတ်ချည်းခဏ။ ရုတ်ခြည်သုတ်။ (မြင်လိုက်ရသည်)
    for a while
    ကြိယာဝိသေသန

    ခရိပ်သျှေ

    [kʰɹìaʔʃè]
    ကကောင်းလျင်လွန်သော။ ရွိနှုန်းမြန်သော။ အဟိန်အဟုန်ပြင်းသော
    လျင်မြန်လွန်သော။ ရွေ့လျားနှုန်းမြန်သော။ အရှိန်အဟုန်ပြင်းသော
    fast
    နာမဝိသေသန

    ခရို့ခရမ်း

    [kʰɹo̰kʰɹáɴ]
    ကိုယ့် ဂုဏ်ပကာသနကို ဖေါ်ထုတ် ဝင့်ကြွား ပြောဆိုဗျာယ်။ လူတိကိုအနှောင့်အယှက် ဖြစ်ယောင် ကိုယ်ချင်းမစာပဲ ထင်ရာ ပြုမူဗျာယ်။ အနိုင်လိုချင်သောစိတ်၊ ဖို့လိုရေစိတ်နန့် တဖက်သားအား ရိုင်းစိုင်းစွာ ကျူးလွန်ပြောဆို ပြုမူဗျာယ်
    မိမိ၏ ဂုဏ်ပကာသနကို ဖေါ်ထုတ် ဝင့်ကြွား ပြောဆိုလျက်။ သူတစ်ပါးကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်အောင် ကိုယ်ချင်းမစာပဲ ထင်ရာ ပြုမူလျက်။ အနိုင်လိုချင်သောစိတ်၊ ရန်လိုသောစိတ်ဖြင့် တစ်ဖက်သားအား ရိုင်းစိုင်းစွာ ကျူးလွန်ပြောဆို ပြုမူလျက်
    rude
    ကြိယာဝိသေသန

    ခရိုင်

    [kʰɹàɪɴ]
    ထီးမာ ထီးကိုင်းတိကို ထောက်ကန်ထားရေ ထီးလက်တံများ ပေါင်းဆုံထားရာ ဝင်ရိုးအုံ။ ဗေဒင်ဆိုင်ရာ တွက်ချက်ခြင်းတမျိုး။ မြို့နန့် ရွာ ယင်းရို့ကို အုပ်ချုပ်ရေ လက်အောက်ခံ ပိုင်းခြာထားရေ နယ်မြီ
    ထီးတွင် ထီးကိုင်းများကို ထောက်ကန်ထားသော ထီးလက်တံများ ပေါင်းဆုံထားရာ ဝင်ရိုးအုံ။ ဗေဒင်ဆိုင်ရာ တွက်ချက်ခြင်းတစ်မျိုး။ မြို့နှင့် ရွာ ယင်းတို့ကို အုပ်ချုပ်သော လက်အောက်ခံ ပိုင်းခြားထားသော နယ်မြေ
    district
    နာမ်

    ခရိုင်ရိုင်

    [kʰɹàɪɴɹàɪɴ]
    စိကေချေအဂေါင်း မူးဝေရေ။ စိကေချေ တိမ်းစောင်းသည်
    အနည်းငယ်ဦးခေါင်း မူးဝေသည်။ အနည်းငယ် တိမ်းစောင်းသည်
    dizzy
    ကြိယာ

    ခရိုင့်ရိုင့်

    [kʰɹàɪɴ့ɹàɪɴ့]
    ရိုက်ဝိုင်းတင့်ရေ လှပရေ။ ကြည့်လို့ကောင်းရေ။ အသရေဟိရေ။ အချိုးအစား ကျသော
    ရိုက်ဝိုင်းတင့်တယ် လှပသော။ ကြည့်၍ကောင်းသော။ အသရေရှိသော။ အချိုးအစား ကျသော
    grace-glory
    နာမဝိသေသန

    ခရို့ရို့

    [kʰɹo̰ɹo̰]
    (ကိုယ်ကာယ) (ခွန်အားဗလ) အင်အားတောင့်တင်း ဖွံ့ထွားလာရေ
    (ကိုယ်ကာယ) (ခွန်အားဗလ) အင်အားတောင့်တင်း ဖွံ့ထွားလာသော
    strength
    နာမဝိသေသန

    ခရီး

    [kʰɹï]
    လားလာရာလမ်း
    သွားလာရာလမ်း
    trip
    နာမ်

    ခရီးကြမ်း

    [kʰɹït͡ɕáɴ]
    ခက်ခက်ခဲခဲ လားလာရရေ ခရီး။ ပြင်းထန်စွာ လားလာရရေ ခရီး
    ခက်ခက်ခဲခဲ သွားလာရသော ခရီး။ ပြင်းထန်စွာ သွားလာရသော ခရီး
    arduous journey
    နာမ်

    ခရီးကြုံ

    [kʰɹït͡ɕòʊɴ]
    လားယင်းလာကေး တွိ့ဆုံရေ။ တိုက်ဆိုင်သည်
    သွားရင်းလာရင်း တွေ့ဆုံသည်။ တိုက်ဆိုင်သည်
    coincide
    ကြိယာ

    ခရီးကြုံ၂

    [kʰɹït͡ɕòʊɴ၂]
    ခရီးလားယင်းတွိဆုံသူ
    ခရီးသွားရင်းတွေ့ဆုံသူ
    meet traveler
    နာမ်

    ခရီခရော

    [kʰɹíkʰɹɔ́]
    မိုးထပိုင်း အဟိဖက်အရပ်မှ နပျိုးဖက်နုပျိုစ အချိန်
    နံနက်ပိုင်း အရှေ့ဘက်အရပ်မှ ငှက်ပျောရွက်နုပျိုစ အချိန်
    sun rise
    နာမ်

    ခရီးခရော်

    [kʰɹïkʰɹɔ̀]
    ကြမ်းသော ခရီး၊ အပြင်းအထန် လားရရေခရီး
    ကြမ်းသော ခရီး၊ အပြင်းအထန် သွားရသောခရီး
    coincide
    နာမ်

    ခရီးခေါင်

    [kʰɹïkʰèàɪ̀ɴ]
    ကဂေါင်းဝီးလွန်သော (ခြီကျင်)လမ်းခရီး
    အလွန်ဝေးလွန်သော (ခြေလျင်)လမ်းခရီး
    arduous journey
    နာမ်