Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 34,401–34,420 of 34,671 words

    အ

    အဲအဲ

    [ʔɛʔɛ]
    Arakanese: ဆဲ ဟုတ်ကြောင်း၊ မှန်ကြောင်း၊ သဘောတူကြောင်းကို ဖေါ်ပြရာမာ သုံးသော ဝန်ခံစကားလုံး
    Burmese: ဆဲ ဟုတ်ကြောင်း၊ မှန်ကြောင်း၊ သဘောတူကြောင်းကို ဖေါ်ပြရာ၌ သုံးသော ဝန်ခံစကားလုံး
    English: yes
    Grammar Note: အာလုပ်

    အွ့

    [ʔw့]
    Arakanese: နောင်အခါမှ မဆက်ဆံချင် လောက်ယောင် စက်ဆုပ်သန မုန်းတီးသည်
    Burmese: နောင်အခါတွင် မဆက်ဆံချင် လောက်အောင် စက်ဆုပ်ရွံရှာ မုန်းတီးသည်
    English: hate
    Grammar Note: ကြိယာ

    အွံ့

    [ʔwံ့]
    Arakanese: အွံ့ ဟု ကျွဲမြည်သော အသံ
    Burmese: အွံ့ ဟု ကျွဲမြည်သော အသံ
    English: none
    Grammar Note: နာမ်

    အွံ့၂

    [ʔwံ့၂]
    Arakanese: အွံ့ ဟု ကျွဲမြည်ရေ။ အွံ့ ဟု မြည်ပနာ လက်မြှောက် အယှုံးပီးသည်
    Burmese: အွံ့ ဟု ကျွဲမြည်သည်။ အွံ့ ဟု မြည်၍ လက်မြှောက် အရှုံးပေးသည်
    English: none
    Grammar Note: ကြိယာ

    အွိုင်

    [ʔwàɪɴ]
    Arakanese: အားကျဖွယ်ရာ။ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ အကြောင်း ဖြစ်လှာရေခါ၊ တအံ့တဩ ဖြစ်ရေအခါ၊ အထိတ်တလန့် မြင်ရ ကြားရရေအခါ အစဟိစွာရို့မာ နှုတ်က ထွက်သော အသံ
    Burmese: အားကျဖွယ်ရာ။ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ အကြောင်း ဖြစ်လာသောအခါ၊ တအံ့တဩ ဖြစ်သောအခါ၊ အထိတ်တလန့် မြင်ရ ကြားရသောအခါ စသည်တို့၌ နှုတ်မှ ထွက်သော အသံ
    English: feeling nervous
    Grammar Note: နာမ်

    အွိုင်၂

    [ʔwàɪɴ၂]
    Arakanese: သားသမီးတိက ခေါ်ရေအခါ အမိက နာသောင့်နာသာဖြင့် အသံကို ဆွဲဆွဲငင်ငင် အွိုင်--ဟု ထူးသော အာလုပ်အသံ
    Burmese: သားသမီးများက ခေါ်သောအခါ အမိက နာသောင့်နာသာဖြင့် အသံကို ဆွဲဆွဲငင်ငင် အွိုင်--ဟု ထူးသော အာလုပ်အသံ
    English: none
    Grammar Note: အာလုပ်
    ဣ

    ဣ

    [ʔḭ]
    Arakanese: သင်ရိုးသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးမာ ပါဝင်ရေ သရမျိုး။ အက္ခရာ အိဟု ခေါ်ရေ
    Burmese: သင်ရိုးသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးတွင် ပါဝင်သော သရမျိုး။ အက္ခရာ အိဟု ခေါ်သည်
    English: third in the set of twelve vowels traditionally taught in the learning of Arakan Language
    Grammar Note: နာမ်

    ဣန္ဒြေ

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹè]
    Arakanese: စက္ခု သောတ အစဟိရေ စောင့်စည်း အပ်ရေ အရာခြောက်ပါး။ ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာ အစဟိစွာ ရို့ကို စောင့်စည်းမှု
    Burmese: စက္ခု သောတ စသော စောင့်စည်း အပ်သော အရာခြောက်ပါး။ ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာ စသည် တို့ကို စောင့်စည်းမှု
    English: guarded or controlled speech or action composure - modest
    Grammar Note: နာမ်

    ဣန္ဒြေ၂

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹè၂]
    Arakanese: ယောက်ျား၊ မမာ့ရို့၏ အင်္ဂါဇာတ်
    Burmese: ယောက်ျား၊ မိန်းမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်
    English: control of the six senses genitals [as in လက်ကတီးမွေး၊ ~မွေးရှည်၏။] [Pali ဣန္ဒြိယ]
    Grammar Note: နာမ်

    ဣန္ဒြေကြီး

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèt͡ɕï]
    Arakanese: အရှက် လွန်ကဲရေ။ အရှက်ကြီးရေ။ ကိုယ်နှုတ် အမူအရာ အလွန် တည်ကြည် ငြိမ်သက်သည်
    Burmese: အရှက် လွန်ကဲသည်။ အရှက်ကြီးသည်။ ကိုယ်နှုတ် အမူအရာ လွန်စွာ တည်ကြည် ငြိမ်သက်သည်
    English: be staid - be stiff and formal
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေစောင့်

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèsa̰ʊɴ]
    Arakanese: ကိုယ်၊ နှုတ်၊ အမူအရာ စစွာကို ထိန်းချုပ်သည်
    Burmese: ကိုယ်၊ နှုတ်၊ အမူအရာ စသည်ကို ထိန်းချုပ်သည်
    English: control
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေဆည်

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèsʰɛ̀]
    Arakanese: စိတ် မတည်မငြိမ် မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လှာရေ့ ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာကို နောက်ထပ် ချုပ်တည်းသည်
    Burmese: စိတ် မတည်မငြိမ် မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကိုယ်အမူအရာ၊ နှုတ်အမူအရာကို တဖန် ချုပ်တည်းသည်
    English: maintain composure - control nervous
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေဆောင်

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèsʰàʊɴ]
    Arakanese: ကိုယ်၊ နှုတ်၊ အမူအရာ မပျက်အောင် ချုပ်တည်းရေ။ စောင့်စည်းသည်
    Burmese: ကိုယ်၊ နှုတ်၊ အမူအရာ မပျက်အောင် ချုပ်တည်းသည်။ စောင့်စည်းသည်
    English: assume or put on an air of dignity
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေတခွဲသား

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹètkʰwɛθá]
    Arakanese: စိတ်လှုပ်ယှားမှုကြောင့် ကိုယ်၊ နှုတ် အမူအရာ မပျက်အောင် ထိန်းချုပ်သည်၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ အမူအရာ တိုင်းသည်
    Burmese: စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကိုယ်၊ နှုတ် အမူအရာ မပျက်အောင် ထိန်းချုပ်သည်၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ အမူအရာ တည်ငြိမ်သည်
    English: with an affected stern countenance - collected
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေပျက်

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèprɛʔ]
    Arakanese: စိတ် မတည်မငြိမ် လှုပ်ယှားမှုကြောင့် ကိုယ်၊ နှုတ် အမူအရာ ဖောက်ပြန်ရေ
    Burmese: စိတ် မတည်မငြိမ် လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကိုယ်၊ နှုတ် အမူအရာ ဖောက်ပြန်သည်
    English: lose composure - disconcert
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေပျက်အရှက်ပျက်

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèprɛʔʔʃɛʔprɛʔ]
    Arakanese: အရှက်ကို ခံစားရရေ။ အရှက်ရယောင် ပြုလုပ်ရေကို ခံရရေ
    Burmese: အရှက်ကို ခံစားရသည်။ အရှက်ရအောင် ပြုလုပ်သည်ကို ခံရသည်
    English: lose composure - disconcert
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေပျက်အရှက်ပျက်၂

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèprɛʔʔʃɛʔprɛʔ၂]
    Arakanese: ဣန္ဒြေကင်းအောင် တုန်လှုပ် ချောက်ချားဗျာယ်
    Burmese: ဣန္ဒြေမဲ့အောင် တုန်လှုပ် ချောက်ချားလျက်
    English: immodestly
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဣန္ဒြေဖျက်

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèpʰrɛʔ]
    Arakanese: အရှက်ရစီရေ။ အရှက်ရယောင် ပြုလုပ်ရေကို ခံရရေ
    Burmese: အရှက်ရစေသည်။ အရှက်ရအောင် ပြုလုပ်သည်ကို ခံရသည်
    English: shame
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေမရ

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèmɹ]
    Arakanese: (လူများ အကြောင်း ကြောင့်) အကဲ့၏ ခံရရေ။ အထင်သေး ခံရရေ။ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်ခံရရေ
    Burmese: (သူတစ်ပါး အကြောင်း ကြောင့်) အကဲ့ရဲ့ ခံရသည်။ အထင်သေး ခံရသည်။ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်ခံရသည်
    English: have a low opinion of someone - be lacking in propriety or modesty
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဣန္ဒြေမရအရှက်မရ

    [ʔḭn̪a̰n̪d̪a̰ɹèmɹʔʃɛʔmɹ]
    Arakanese: အကျိုးယုတ် အရှက်ရဗျာယ်
    Burmese: အကျိုးယုတ် အရှက်ရလျက်
    English: immodestly
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန