Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 34,461–34,480 of 34,671 words

    ဥ

    ဥဒါန်းတွင်

    [ʔṵdàáɴtwɪ̀ɴ]
    အစိုင်အလာအနိန်နန့် မှတ်သား စွဲထင်ရေ နီကျန်အောင် ထင်ရှားဖြစ်တည် ကျန်ရစ်သည်
    အစဉ်အလာ အားဖြင့် မှတ်သား စွဲထင်သည် နေရစ်အောင် ထင်ရှားဖြစ်တည် ကျန်ရစ်သည်
    become a tradition [as in ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ၏ မိန့်ခွန်းများသည်~ဟိ] - remain
    ကြိယာ

    ဥဒါန်းမကျီ

    [ʔṵdàáɴmt͡ɕí]
    အစိုင်အလာ ပြောစမှတ်ပြုပနာ မဆုံးနှိုင်လောက်ယောင် စွဲမှတ်ထားရေ အခဲအကျိတ် မပျောက် မပျက်နိုင်ပဲ ဟိသည်
    အစဉ်အလာ ပြောစမှတ်ပြု၍ မဆုံးနိုင်လောက်အောင် စွဲမှတ်ထားသော အခဲအကျိတ် မပျောက် မပျက်နိုင်ပဲ ယှိသည်
    be known forever
    ကြိယာ

    ဥဒါဟရုဏ်

    [ʔṵdàhɹoʊn်]
    သိသာ ထင်ရှားယောင် အကြိုထုတ်ဆောင်ပနာ တင်ပြချက်
    သိသာ ထင်ရှားအောင် အကြိုထုတ်ဆောင်၍ တင်ပြချက်
    presentation
    နာမ်

    ဥဒါဟို

    [ʔṵdàhÒ]
    အရပ်အနား မဟိပဲ။ တဆက်တည်း။ တောက်လျောက်
    အရပ်အနား မယှိပဲ။ တစ်ဆက်တည်း။ တောက်လျောက်
    continuously - without let or hindrance [as in မိုင်းထဲ~ဝင်ထွက်ပြီး လုပ်ချင်စွာလုပ်၊ ယူချင်စွာယူနီကြရေ) - at will [as in မြို့သူမြို့သားတိ ~လားလာနီကြ-] - freely - unimpeded [as in စမ်းနှယ်လည်းယို၊ ~တည့်] [ ဥ+ (တ)+ ဟို?]
    ကြိယာဝိသေသန

    ဥဒါဟို၂

    [ʔṵdàhÒ၂]
    တဖက်မှ တဖက်ကို ဖောက်မား ပေါက်ရောက်ဗျာယ်။ တိုးလျှိုး။ ထုတ်ချင်း။ တစုတခဲမပျက်
    တစ်ဘက်မှ တစ်ဘက်သို့ ဖောက်တွင်း ပေါက်ရောက်လျက်။ တိုးလျှိုး။ ထုတ်ချင်း။ တစ်စုတစ်ခဲမပျက်
    straight through
    ကြိယာဝိသေသန

    ဥပင်းကပ်

    [ʔṵpɪ́ɴkaʔ]
    လုံးဝိုင်း၍ လောက်စာသီး ခန့်မျှဟိသော ကြက်ဥမျိုး
    လုံးဝိုင်း၍ လောက်စာသီး ခန့်လောက်ယှိသော ကြက်ဥမျိုး
    egg
    နာမ်

    ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ

    [ʔṵpz္zʱàɛ̀sʰɹà]
    ရဟန်းအား ရက်ပြတ် သွန်သင်ဆုံးမ တတ်ရေ ဆရာ ဘုန်းကြီး
    ရဟန်းအား အမြဲမပြတ် သွန်သင်ဆုံးမ တတ်သော ဆရာ ဘုန်းကြီး
    presiding monk
    နာမ်

    ဥပဒေသ

    [ʔṵpdèθ]
    လိုက်နာ မှတ်သားစရာ သတ်မှတ်ချက်
    လိုက်နာ မှတ်သားစရာ သတ်မှတ်ချက်
    principle [Pali ဥပဒေသ]
    နာမ်

    ဥပဓိရုပ်

    [ʔṵpdʱìɹoʊʔ]
    သွင်ပြင် ရုပ်လက္ခဏါ
    သွင်ပြင် ရုပ်လက္ခဏါ
    appearance - looks - presence [Pali ဥပဓိ + ရူပ]
    နာမ်

    ဥပမာ

    [ʔṵpmà]
    ခိုင်းနှိုင်းခြင်း။ နှိုင်းနိူင်းပြသော အရာ
    ခိုင်းနှိုင်းခြင်း။ နှိုင်းယှဉ်ပြသော အရာ
    example - likeness - simile - parable [Pali ဥပမာ]
    နာမ်

    ဥပရာဇာ

    [ʔṵpɹàzà]
    အိမ်ဟိမင်းသား
    အိမ်ရှေ့မင်းသား
    crown prince [Pali ဥပရာဇာ]
    နာမ်

    ဥပုသ်

    [ʔṵpoʊθ်]
    သာမန်ထက် ပိုပြီးကေ စောင့်ထိန်းရရေ သျှစ်ပါးသီလ
    သာမန်ထက် ပို၍ စောင့်ထိန်းရသော ရှစ်ပါးသီလ
    observance of eight or more Buddhist precepts - sabbath [Pali ဥပေါသထ]
    နာမ်

    ဥပုသ်စောင့်

    [ʔṵpoʊθ်sa̰ʊɴ]
    သီလကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းသည်
    သီလကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းသည်
    observe the eight Buddhist precepts - sabbath
    ကြိယာ

    ဥပုသ်ဆောင်

    [ʔṵpoʊθ်sʰàʊɴ]
    ဟိးရက္ခိုင်ဘုရင်ရို့ ဥပုသ် ဆောက်တည်ရန် အတွက် ပြုလုပ်ထားရေ အဆောက်အအုံ။ အဆောင်
    ရှေးရခိုင်ဘုရင်တို့ ဥပုသ် ဆောက်တည်ရန် အတွက် ပြုလုပ်ထားသော အဆောက်အအုံ။ အဆောင်
    (of royalty) sabbath building
    နာမ်

    ဥပုသ်ထွက်

    [ʔṵpoʊθ်tʰwɛʔ]
    ကာလ အပိုင်းအရာအနိန်နန့် ဥပုသ် ဆောက်တည်ပြီးပနာ ဥပုသ် စောင့်ထိန်းခြင်းကို ပစ်ပယ်သည်
    ကာလ အပိုင်းအခြား အားဖြင့် ဥပုသ် ဆောက်တည်ပြီး၍ ဥပုသ် စောင့်ထိန်းခြင်းကို ပစ်ပယ်သည်
    terminate the observance of the eight or more Buddhist precepts
    ကြိယာ

    ဥပုသ်နိ.

    [ʔṵpoʊθ်nì.]
    သာမန်ထက် ပိုပြီးကေ သီတင်းသီလ ဆောက်တည်ရန် သတ်မှတ်ထားရေ လဆန်း ၈-ရက်၊ လပြည့်၊ လဆုတ်(၈)ရက် လကွယ်နိ
    သာမန်ထက် ပို၍ သီတင်းသီလ ဆောက်တည်ရန် သတ်မှတ်ထားသော လဆန်း ၈-ရက်၊ လပြည့်၊ လဆုတ်(၈)ရက် လကွယ်နေ့
    sabbath day - full moon day
    နာမ်

    ဥပုသ်ရှည်

    [ʔṵpoʊθ်ʃɛ̀]
    ဥပုသ်ရက်ရှည် စောင့်ရေ
    ဥပုသ်ရက်ရှည် စောင့်သည်
    sabbath
    နာမ်

    ဥပုသ်ဝင်

    [ʔṵpoʊθ်wɪ̀ɴ]
    ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ရေ။ ဥပုသ် စောင့်ရေ
    ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်သည်။ ဥပုသ် စောင့်သည်
    sabbath
    ကြိယာ

    ဥပုသ်သည်

    [ʔṵpoʊθ်θɛ̀]
    သီလ ဆောက်တည် နီသူ
    သီလ ဆောက်တည် နေသူ
    one who is observing ဥပုသ်
    နာမ်

    ဥပုသ်သုံး

    [ʔṵpoʊθ်θóʊɴ]
    သီလကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းသည်
    သီလကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းသည်
    observe the eight Buddhist precepts
    ကြိယာ