Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 34,501–34,520 of 34,671 words

    ဥ

    ဥသျှေပေါက်သျှေ၂

    [ʔṵʃèpaʊʔʃè၂]
    မွီးကင်းစ အရွယ်။ ဥမှ ပေါက်ခါစ အရွယ်။ ဥသေး ပေါက်ကင်း
    မွေးကင်းစ အရွယ်။ ဥမှ ပေါက်ခါစ အရွယ်။ ဥသေး ပေါက်ကင်း
    newly born
    နာမ်

    ဥသျှေပေါက်သျှေ၃

    [ʔṵʃèpaʊʔʃè၃]
    ပါးပါးချေ ဖြစ်ရေ။ အရာမဝင်သော ဗဟရီသော
    အသေးအဖွဲ ဖြစ်သော။ အရာမဝင်သော အသုံးမကျသော
    tiny
    နာမဝိသေသန

    ဥဟောင်းသီး

    [ʔṵháʊɴθï]
    အသီး ငယ်ငယ် ချိုင်သော အရာတိရာ ဟိသော သစ်သီးတမျိုး
    အသီး ငယ်ငယ် ချဉ်သော အရာသာ ယှိသော သစ်သီးတစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ဥဩ

    [ʔṵʔɔ́]
    ဥဩဥဩဟု အသံ သာယာစွာ တွန်ကျူး တတ်ရေ ဇကန်းထက် ငယ်၍ ဇကန်းနှင့် တူစွာ့ ငှက်နက်တမျိုး
    ဥဩဥဩဟု အသံ သာယာစွာ တွန်ကျူး တတ်သော ကျီးကန်းထက် ငယ်၍ ကျီးကန်းနှင့် တူသည့် ငှက်နက်တစ်မျိုး
    siren koel - Eudynamys scolopacea
    နာမ်

    ဥဩ၂

    [ʔṵʔɔ́၂]
    ဝေဒနာကို မခံစားနှိုင်ပနာ နာကြင်ကိုက်ခဲ ပင်ပန်းခြင်းကြောင့် နှုတ်က ထွက်ပြီးကေ အယိုးထွားသော အသံ
    ဝေဒနာကို မခံစားနိုင်၍ နာကျင်ကိုက်ခဲ ပင်ပန်းခြင်းကြောင့် နှုတ်မှ ထွက်၍ ညည်းထွားသော အသံ
    feeling pain
    နာမ်

    ဥဩပြာသာဒ်

    [ʔṵʔɔ́pɹàθàd်]
    ရခိုင်ဘုရင် မင်းမြတ် စံမြန်းတော်မူသော နန်းပြာဿဒ်၏ အမည်
    ရခိုင်ဘုရင် မင်းမြတ် စံမြန်းတော်မူသော နန်းပြာဿဒ်၏ အမည်
    arakan’s king palace
    နာမ်

    ဥုံ

    [ʔṵòʊɴ]
    မှိုင်းမ ကြစေသတည်း
    မှိုင်းမ ကြစေသတည်း
    invocation at the beginning of a mantra
    နာမ်

    ဥုံ၂

    [ʔṵòʊɴ၂]
    ဂါထာ မန္ဒရားကို ရွတ်ရေအခါ အစွမ်းထက်မြက် ပြီးစီးအောင်မြင်စီရန် ထည့်ဆိုစတင် အစချီရရေ စကားလုံး။ ဥုံ အက္ခရာသူ။ ဥုံ အက္ခရာတိပိ။ ဥုံတွံသွံပိ စရေ။ (အဆောင်
    ဂါထာ မန္တာန်ကို ရွတ်သည့်အခါ အစွမ်းထက်မြက် ပြီးစီးအောင်မြင်စေရန် ထည့်ဆိုစတင် အစချီရသော စကားလုံး။ ဥုံ အက္ခရာသူ။ ဥုံ အက္ခရာတိပိ။ ဥုံတွံသွံပိ စသည်။ (အဆောင်
    invocation at the beginning of a mantra
    နာမ်

    ဥုးစီး

    [ʔṵoʊးsï]
    လောင်း၏ ဦးပိုင်း(သို့) လောင်း၏ ဟိပိုင်းမှ ထိုင်ပနာ လောင်းာ်ခတ်သူ
    လောင်း၏ ဦးပိုင်း(သို့) လောင်း၏ ရှေ့ပိုင်းမှ ထိုင်၍ လှော်ခတ်သူ
    leader
    နာမ်

    ဥုးဆီး

    [ʔṵoʊးsʰï]
    အဂေါင်းဆီး လျော်သည်
    ဦးခေါင်းဆေး လျော်သည်
    hair wash
    ကြိယာ

    ဥုံဖွ

    [ʔṵòʊɴpʰw]
    မန္တရားမန်းခြင်း မပြုမီ အစွမ်းထက်မြက်စီရန် အစချီ ရွတ်ဆိုရရေ စကားလုံး
    မန်းမှုတ်ခြင်း မပြုမီ အစွမ်းထက်မြက်စေရန် အစချီ ရွတ်ဆိုရသော စကားလုံး
    word used to soothe children when hurt
    နာမ်

    ဥုံဖွဥုံဖွ

    [ʔṵòʊɴpʰwʔṵòʊɴpʰw]
    အခေါက်ခေါက် အဖန်ဖန်။ ထပ်ကာထပ်ကာ
    အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန်။ ထပ်တလဲလဲ
    repeatedly
    နာမ်

    ဥဿုံ

    [ʔṵðòʊɴ]
    အကြွင်းမဟိသည်၏ အဖြစ်။ ခပ်သိမ်း
    အကြွင်းမယှိသည်၏ အဖြစ်။ ခပ်သိမ်း
    [arch.] all - everything
    နာမ်
    ဦ

    ဦ

    [ʔù]
    သင်ရိုးသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးမာ ပါဝင်ရေ သရတမျိုး။ အက္ခရာအူ ဟု ခေါ်ရေ။ သင်္ကေတမာ (ူ)နှစ်ချောင်းငင် ဖြစ်တေ
    သင်ရိုးသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးတွင် ပါဝင်သော သရတစ်မျိုး။ အက္ခရာအူ ဟု ခေါ်သည်။ သင်္ကေတမှာ (ူ)နှစ်ချောင်းငင် ဖြစ်သည်
    sixth in the set of twelve vowels traditionally taught in the learning of Arakan Language
    နာမ်

    ဦး

    [ʔú]
    အစ။ ပထမ
    အစ။ ပထမ
    commencement - inception - onset - earlier part [as in နွေ~၊ ည~၊ နှစ်~ပိုင်း]
    နာမ်

    ဦး၂

    [ʔú၂]
    (ရခိုင်ရို့၏ ထုံဓလိ့အရ) အလျင် မွီးဖွားသူကို ဦးတပ်ပြီးကေ ထားခြင်း။ (ကျား
    (ရခိုင်တို့၏ ထုံဓလေ့အရ) အလျင် မွေးဖွားသူကို ဦးတပ်၍ ထားခြင်း။ (ကျား
    first [as in သား~]U
    နာမ်

    ဦး၃

    [ʔú၃]
    စိတ်ပျက် လက်ပျက်ဟိ ရေအခါ၊ စိတ်ကူးဉာဏ် တွေးခေါ်ရာမာ စိတ်ကူးဉာဏ် မထွက်ပဲ အခက်အခဲနှင့် တွိရေအခါ၊ ဝေဒနာကို မခံမရပ်နှိုင်ယောင် ခံစားရရေအခါ၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲသနန့် ဆင်းရဲကြောင်း ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုရေအခါရို့မာ ညဉ်းတွား ဆိုမြည်သော အသံ။ အူးအူး ဒုက္ခဒုက္ခ အစဟိစွာ
    စိတ်ပျက် လက်ပျက်ယှိ သောအခါ၊ စိတ်ကူးဉာဏ် တွေးတောရာတွင် စိတ်ကူးဉာဏ် မထွက်ပဲ အခက်အခဲနှင့် တွေ့သောအခါ၊ ဝေဒနာကို မခံမရပ်နိုင်အောင် ခံစားရသောအခါ၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲသဖြင့် ဆင်းရဲကြောင်း ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုသောအခါတို့၌ ညဉ်းတွား ဆိုမြည်သော အသံ။ အူးအူး ဒုက္ခဒုက္ခ စသည်
    head [as in~နှိမ်-] prow - bow [as in လှေ~] head - fore - frontage [as in လှေကား~၊ ငန်း~] front part [as in အိမ်~] van - fore [as in တပ်တော်~၊ ကျမ်း~စကား] commencement - inception - onset - earlier part [as in နွေ~၊ ည~၊ နှစ်~ပိုင်း] first [as in သာ
    နာမ်

    ဦး၄

    [ʔú၄]
    လူကို ရွီတွက်ရာမာ သုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ (တဦး နှစ်ဦး အစဟိစွာ
    လူကို ရေတွက်ရာတွင် သုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ (တစ်ဦး နှစ်ဦး စသည်
    title prefixed to the name of a man or a monk honorific term prefixed to the name of a monk numerical classifier for counting people particle suffixed to a verb or adjictive to denote sth offered first [as to a monk in deference] - first [in season]
    ပစ္စည်း

    ဦးကင်း

    [ʔúkɪ́ɴ]
    နဖူး ဆံစပ်၏ အထက်ပိုင်း
    နဖူး ဆံစပ်၏ အထက်ပိုင်း
    forehead [ fig ] the supreme head of a state [as in မင်းဟူသည်ကား ပြည်သူ့~]
    နာမ်

    ဦးကင်းတော်ဓါတ်

    [ʔúkɪ́ɴtɔ̀dʱàaʔ]
    မြတ်စွာ ဘုရားသခင်၏ နဖူးဆံစပ် (ဦးကင်း)မှ ဖြစ်ရေ ဓါတ်တော်
    မြတ်စွာ ဘုရားသခင်၏ နဖူးဆံစပ် (ဦးကင်း)မှ ဖြစ်သော ဓါတ်တော်
    relics of Buddha
    နာမ်