Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 4,401–4,420 of 34,671 words

    ခ

    ခြင့်ထိုး

    [kʰɹɪ̰ɴtʰó]
    မီးအဟိန်မပြတ် တောက်လောက်ယောင် ခြင့်ထိုးတံကို ဆွဲပနာ လှုပ်ရှားပီးရေ။ သီရိဂုတ်တောင်၌ ထိုရုပ်ရှင်တော် မဟာမုနိဘုရား မြတ်စွာကို လက်ျာမင်းနန်းကို နန်းတင်သော မြန်မာရို့စွာ တထောင်သော ခြင့်ထိုးပနာ နောက်တော် ကျောသားကိုလေ့ ယူလီ၏(ရှီးထုံး)။ ကန်အလယ်ဝယ် ဖေါင်ကြီး ဖွဲ့
    မီးအရှိန်မပြတ် တောက်လောက်အောင် ခြင့်ထိုးတံကို ဆွဲ၍ လှုပ်ရှားပေးသည်။ သီရိဂုတ်တောင်၌ ထိုရုပ်ရှင်တော် မဟာမုနိဘုရား မြတ်စွာကို လက်ျာမင်းနန်းကို နန်းတင်သော မြန်မာတို့သည် တစ်ထောင်သော ခြင့်ထိုး၍ နောက်တော် ကျောသားကိုလည်း ယူလေ၏(ရှေးထုံး)။ ကန်အလယ်ဝယ် ဖေါင်ကြီး ဖွဲ့
    none
    ကြိယာ

    ခြင့်ထိုးထိုးလို့

    [kʰɹɪ̰ɴtʰótʰólo̰]
    (ဥပစါ) ခြင့်ထိုးတံကိုဆွဲပနာ လှုပ်ရှားပေးပိုင် မငြိမ်မသက် ရက်ပြတ် လှုပ်ရှားပေးဗျာယ်
    (ဥပစါ) ခြင့်ထိုးတံကိုဆွဲ၍ လှုပ်ရှားပေးသကဲ့သို့ မငြိမ်မသက် အဆက်မပြတ် လှုပ်ရှားပေးလျက်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြင်းထူး

    [kʰɹɪ́ɴtʰùး]
    ၁၊ လူမှုရီးအားဖြင့် သင့်တင့်လျော်ကန်မှု မဟိရေ အပြုအမူ။ အပြောအဆို။ ၂၊ မဖွယ်မရာ။ အလိုတူရုပ်၊ ခြင်းထူးပျင်ပျာ၊ ထင်အရှားလျင်၊ မယားလုပ်လို့ (ဝိဇယ)
    ၁၊ လူမှုရေးအားဖြင့် သင့်တင့်လျော်ကန်မှု မရှိသော အပြုအမူ။ အပြောအဆို။ ၂၊ မဖွယ်မရာ။ အလိုတူရုပ်၊ ခြင်းထူးပျင်ပျာ၊ ထင်အရှားလျင်၊ မယားလုပ်လို့ (ဝိဇယ)
    improper
    နာမ်

    ခြင်းထူး၂

    [kʰɹɪ́ɴtʰùး၂]
    လူမှုရီးအားဖြင့် သင့်တင့်လျော်ကန်မှု မဟိရေ အပြုအမူတိကို ပြုလုပ်ရေ
    လူမှုရေးအားဖြင့် သင့်တင့်လျော်ကန်မှု မရှိသော အပြုအမူများကို ပြုလုပ်သည်
    improper
    ကြိယာ

    ခြင်းထူးခြင်းရာ

    [kʰɹɪ́ɴtʰùးkʰɹɪ́ɴɹà]
    လူမှုရီးသတ်မှတ်ချက် စည်းကမ်းအရ မျှတမှန်ကန်ခြင်း မဟိရေ
    လူမှုရေးသတ်မှတ်ချက် စည်းကမ်းအရ မျှတမှန်ကန်ခြင်း မရှိသော
    improper
    နာမဝိသေသန

    ခြင်းထူးခြင်းရာ၂

    [kʰɹɪ́ɴtʰùးkʰɹɪ́ɴɹà၂]
    လူမှုရီး စည်းကမ်းအရ မျှတမှန်ကန်ခြင်း မဟိဘဲ
    လူမှုရေး စည်းကမ်းအရ မျှတမှန်ကန်ခြင်း ကင်းမဲ့စွာ
    improper
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြင်ထောင်

    [kʰɹɪ̀ɴtʰàʊɴ]
    လူရို့ အိပ်ရေအခါ ခြင်မကိုက်ရယောင် အကာအရံအဖြစ် ပြုလုပ်ထားရေ ပါးလွှာသော ပိတ်ဖျင်၊ ဇာထည်အစဟိစွာ
    လူတို့ အိပ်သည့်အခါ ခြင်မကိုက်ရအောင် အကာအရံအဖြစ် ပြုလုပ်ထားသော ပါးလွှာသော ပိတ်ဖျင်၊ ဇာထည်စသည်
    mosquito net
    နာမ်

    ခြင်ပြောက်

    [kʰɹɪ̀ɴpɹɔ́ɛʔ]
    တုပ်ကွေးရောဂါကို ဖြစ်ပွားစီနှိုင်ရေ အရောင်အဆင်း ပြောက်ကျားသော ခြင်တမျိုး
    တုပ်ကွေးရောဂါကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သော အရောင်အဆင်း ပြောက်ကျားသော ခြင်တစ်မျိုး
    mosquito
    နာမ်

    ခြင်ဖိ

    [kʰɹɪ̀ɴpʰì]
    အိမ်မိုး အခြင်အစဟိစွာရို့ကို မရွိရယောင် အထက်မှ ဖိညှပ်ထားရေ သစ်သားတန်း၊ ဝါးလုံးတန်း
    အိမ်မိုး အခြင်စသည်တို့ကို မရွေ့လျားရအောင် အထက်မှ ဖိညှပ်ထားသော သစ်သားတန်း၊ ဝါးလုံးတန်း
    principal rafter
    နာမ်

    ခြင်းရာ

    [kʰɹɪ́ɴɹà]
    ကိုယ့် ဖြစ်ပျက်ခ သမျှသော အကြောင်းအရာ
    မိမိ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ သမျှသော အကြောင်းအရာ
    fact or matter about an event person
    နာမ်

    ခြင်းရာသွယ်

    [kʰɹɪ́ɴɹàθwɛ̀]
    ဖြစ်ပျက်ခသမျှသော အကြောင်းအရာတိကို စိငစုံလင်စွာ လျှောက်တင် ပြောဆိုရေ စကား
    ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှသော အကြောင်းအရာများကို စေ့ငစုံလင်စွာ လျှောက်တင် ပြောဆိုသော စကား
    talk back-narrate
    နာမ်

    ခြင်းရာသွယ်၂

    [kʰɹɪ́ɴɹàθwɛ̀၂]
    ယင်းပိုင် အကြောင်းအရာ တိကို စိငစုံလင်စွာ လျှောက်တင် ပြောဆိုရေ
    ယင်းကဲ့သို့ အကြောင်းအရာ များကို စေ့ငစုံလင်စွာ လျှောက်တင် ပြောဆိုသည်
    talk back-narrate
    ကြိယာ

    ခြံစည်းရိုး

    [kʰɹံsɛ́ɹó]
    အိမ်ဝင်း ၊ ကျောင်းဝင်း အစဟိစွာရို့ကို ပတ်ဝန်းထားရေ အကာအရံ
    အိမ်ဝင်း ၊ ကျောင်းဝင်း စသည်တို့ကို ပတ်ဝန်းထားသော အကာအရံ
    fence
    နာမ်

    ခြစား

    [kʰɹsá]
    (ဥပစါ) ၁၊ အလဟဿ ဆုံးယှုံးနစ်နာမှု ခံရရေ။ ၂၊ အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်စီးရေ။
    (ဥပစါ) ၁၊ အလဟဿ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှု ခံရသည်။ ၂၊ အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်စီးသည်။
    န) အကျင့်စာရိတ္တပျက်စီးသူ
    ကြိယာ

    ခြစ်

    [kʰɹɪʔ]
    ၁၊ လက်သည်း၊ ခြီသည်း စစွာတိနန့် ဆွဲငင်ရေ။ ၂၊ ထက်မြက်ရေ ပိုင်စွန်းမျိုးဖြင့် အရီးအကြောင်း ပေါ်ယောင်၊ ပဲ့ကျလှာယောင် ငင်ဆွဲရေ။ နောက်ကုန်း အရီကိုပစ်၊ ရင်အသားကိုခြစ်၊ နဖူးလက်စမ်း၊ မလွတ်စီကေ့ (နတ်သိုက်)
    ၁၊ လက်သည်း၊ ခြေသည်း စသည်တို့ဖြင့် ဆွဲငင်သည်။ ၂၊ ထက်မြက်သော အသွားစွန်းမျိုးဖြင့် အရေးအကြောင်း ပေါ်အောင်၊ ပဲ့ကျလာအောင် ငင်ဆွဲသည်။ နောက်ကုန်း အရီကိုပစ်၊ ရင်အသားကိုခြစ်၊ နဖူးလက်စမ်း၊ မလွတ်စီကေ့ (နတ်သိုက်)
    scrape-shred
    နာမ်

    ခြစ်၂

    [kʰɹɪʔ၂]
    အုန်းသီး၊ သခွားသီးရို့ကို ခြစ်ပိုင် ခြစ်ရရေ ကိရိယာ
    အုန်းသီး၊ သခွားသီးတို့ကို ခြစ်သကဲ့သို့ ခြစ်ရသော ကိရိယာ
    coconut scraper
    နာမ်

    ခြစ်ခြစ်ခြာခြာ

    [kʰɹɪʔkʰɹɪʔkʰɹàkʰɹà]
    အလွန်နည်းပါးစွာ လက်ဝယ်ထားဟိရေ ဝန်ဝတ္တု တိနန့်။ မဟိမဲ့ဟိမဲ့။ ခြိုးခြိုးခြံခြံ။ ချို့တဲ့မှု၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှု အစဟိစွာရို့ကို သည်းခံနှိုင်ရေ အနိန်နန့်။ ၂၊ ချွေတာဗျာယ်
    အလွန်နည်းပါးစွာ လက်ဝယ်ထားရှိသော ပစ္စည်းဝတ္တု များဖြင့်။ မရှိမဲ့ရှိမဲ့။ ခြိုးခြိုးခြံခြံ။ ချို့တဲ့မှု၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှု စသည်တို့ကို သည်းခံနိုင်သော အားဖြင့်။ ၂၊ ချွေတာလျက်
    be economical
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြည်

    [kʰɹɛ]
    ၁၊ ဝါကို ကျစ်ထားရေ ငယ်ရေ ကြိုးလွန်း။ ၂၊ သိုးမွှီး၊ ပိုးမျှင် အစဟိစွာရို့ကို ကျစ်ထားရေ အမျှင်။ အာကာပြည်မာ၊ ဗုံနန့်ပတ်၊ ယိုင်စင်မာ၊ ခြည်နန့်နှတ် (ပန်းဝှက်)
    ၁၊ ဝါကို ကျစ်ထားသော သေးငယ်သော ကြိုးလွန်း။ ၂၊ သိုးမွှေး၊ ပိုးမျှင် စသည်တို့ကို ကျစ်ထားသော အမျှင်။ အာကာပြည်မှာ၊ ဗုံနှင့်ပတ်၊ ရက်ကန်းစင်မှာ၊ ခြည်နန့်နှတ် (ပန်းဝှက်)
    thread
    နာမ်

    ခြည်၂

    [kʰɹɛ၂]
    အကွင်းဖြစ်ရေ လက်ကောက်၊ လက်စွပ်ရို့ကို ရွီတွက်ရာမာ အသုံးသော စကားလုံး။ လက်စွပ်တခြည်၊ ပျောက်ခရေ (တေး)
    အကွင်းဖြစ်သော လက်ကောက်၊ လက်စွပ်တို့ကို ရေတွက်ရာ၌ အသုံးသော စကားလုံး။ လက်စွပ်တစ်ခြည်၊ ပျောက်ခရေ (တေး)
    counting handchain ring etc...
    ပစ္စည်း

    ခြည်ကင်ပေါင်း

    [kʰɹɛkɪ̀ɴpèàɪ́ɴ]
    (ကြောင်ကစပ်သော ခြည်ခင်ပိုင်) အစရှာမရယောင် သပွတ်အူလိုက်
    (ကြောင်ကစားသော ချည်ခင်ကဲ့သို့) အစရှာမရအောင် ရှုပ်ထွေးသော
    unclear
    နာမဝိသေသန