Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 4,441–4,460 of 34,671 words

    ခ

    ခြည်မျှင်

    [kʰɹɛmɹ̯ɪ̀ɴ]
    ပပိန်ချေ၍ ရှည်လျားသော ခြည်လွန်းငယ်။ ဤအိမ်ရှင်လေ၊ ခြည်မျှင်စွပ်ကေ၊ မလွတ်နှိုင်ယောင် (လွမ်း)
    သေးသွယ်၍ ရှည်လျားသော ချည်လွန်းငယ်။ ဤအိမ်ရှင်လေ၊ ခြည်မျှင်စွပ်ကေ၊ မလွတ်နိုင်အောင် (လွမ်း)
    cotton fibre
    နာမ်

    ခြည်ယောက်

    [kʰɹɛjɔ́ɛʔ]
    ချားမာဟိရေ ခြည်ခင်က ခြည်မျှင်ကို တညင်လုံးသို့ ကူးပြောင်း ရစ်သွင်းသည်
    ချားတွင်ရှိသော ချည်ခင်က ချည်မျှင်ကို တညင်လုံးသို့ ကူးပြောင်း ရစ်သွင်းသည်
    spin (yarn)
    နာမ်

    ခြည်ဝင်

    [kʰɹɛwɪ̀ɴ]
    ဟိ (ပန်းဝှက်)။ ၂၊ အပင်ထွက်ဖို့ အုန်းသီးအထဲမာဟိရေ ဖြူဖွေးသော အလုံးအချေ။ ခြည်ဝင်ယူခ၊ အုန်းတောက (တေး)
    ဟိ (ပန်းဝှက်)။ ၂၊ အပင်ထွက်မည့် အုန်းသီးအတွင်း၌ရှိသော ဖြူဖွေးသော အလုံးကလေး။ ခြည်ဝင်ယူခ၊ အုန်းတောက (တေး)
    ball of yarn taken from a spindle
    နာမ်

    ခြည်ဝင်အူထွက်

    [kʰɹɛwɪ̀ɴʔùtʰwɛʔ]
    (ဥပစါ)(အစယှာရန် အလွန်ခက်ဘိပိုင်) အလွန်ဗလဗွီသတ် ရောပြွန်းဗျာယ်။ ရောယှက် ခြူနိန်ရေအနိန်နန့်။ သူ့စိတ်မာလေ၊ ခြည်ဝင်အူထွက်၊ ဗရပွက်ဆူ (ပဋါ)
    (ဥပစါ)(အစရှာရန် အလွန်ခက်ဘိသကဲ့သို့) အလွန်ရှုပ်ထွေး ရောပြွန်းလျက်။ ရောယှက် ရှုပ်ပွေနေသော အားဖြင့်။ သူ့စိတ်တွင်လေ၊ ခြည်ဝင်အူထွက်၊ ဗရပွက်ဆူ (ပဋါ)
    tangld ball of yarn
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြည်သီး

    [kʰɹɛθï]
    ခြည်သီး
    အပ်ချည်လုံး
    spindle
    နာမ်

    ခြည်အူထွက်

    [kʰɹɛʔùtʰwɛʔ]
    (ဥပစါ)(အစယှာရန် အလွန်ခက်ဘိပိုင်) အလွန်ဗလဗွီသတ် ရောပြွန်းဗျာယ်။ ရောယှက် ခြူနိန်ရေအနိန်နန့်။ သူ့စိတ်မာလေ၊ ခြည်ဝင်အူထွက်၊ ဗရပွက်ဆူ (ပဋါ)
    (ဥပစါ)(အစရှာရန် အလွန်ခက်ဘိသကဲ့သို့) အလွန်ရှုပ်ထွေး ရောပြွန်းလျက်။ ရောယှက် ရှုပ်ပွေနေသော အားဖြင့်။ သူ့စိတ်တွင်လေ၊ ခြည်ဝင်အူထွက်၊ ဗရပွက်ဆူ (ပဋါ)
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြတက်

    [kʰɹtɛʔ]
    အကျင့်ဖေါက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော။ အကျင့်ဖောက်ပြန်ပနာ စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှုမဟိရေ
    အကျင့်ဖေါက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော။ အကျင့်လော်မာ၍ စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှုမရှိသော
    corruption
    နာမဝိသေသန

    ခြံတပ်

    [kʰɹံtaʔ]
    အိမ်ဝင်း ၊ ကျောင်းဝင်း အစဟိစွာရို့ကို ပတ်ဝန်းထားရေ အကာအရံ
    အိမ်ဝင်း ၊ ကျောင်းဝင်း စသည်တို့ကို ပတ်ဝန်းထားသော အကာအရံ
    fence
    နာမ်

    ခြံတိုင်

    [kʰɹံtàɪɴ]
    ပိုက်ချသော ခြံများ ဖို့လဲရယောင် စိုက်ထားရေ သစ်သားချောင်း
    ငါးဖမ်းသော ခြံများ မလဲရအောင် စိုက်ထားသော သစ်သားချောင်း
    catch for fish pole
    နာမ်

    ခြတ်

    [kʰɹaʔ]
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းခြင်း မဟိရေ။ ၂၊ ကြမ်းတမ်းသော။ ၃၊ မာကျောသော။ ၄၊ အဖုအသီးထသော
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းခြင်း မရှိသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်းသော။ ၃၊ မာကျောသော။ ၄၊ အဖုအပိမ့်ထသော
    rough
    နာမဝိသေသန

    ခြတ်ခြတ်

    [kʰɹaʔkʰɹaʔ]
    ခြတ်ခြတ်ဟု မာကျောသော အရာမာထိသော အသံ
    ခြတ်ခြတ်ဟု မာကျောသော အရာ၌ထိသော အသံ
    none
    နာမ်

    ခြတ်ခြတ်ခြောက်

    [kʰɹaʔkʰɹaʔkʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ စွတ်စိုခြင်း ကင်းရေ။ ရီခန်း၍ ခြောက်လားရေ။ ၂၊ စိုပြည် သာယာခြင်း ကင်းရေ။ ပျင်းရိ ငြီးငွိ့ ဖွယ်ကောင်းရေ။ ၃၊ မွဲခြောက်ရေ။ ၄၊ အစားအသီာက် ခေါင်းပါးရေ။ ယှားပါးရေ။ မားဖျက်ငဟောက်၊ ရွာမတန်ကေ၊ ဆွမ်းခံဖျက်ပျာ၊ ခြတ်ခြတ်ကေ ခြောက်လို့ (အခင်းပြော)
    ၁၊ စွတ်စိုခြင်း ကင်းသည်။ ရေခန်း၍ ခြောက်သွားသည်။ ၂၊ စိုပြည် သာယာခြင်း ကင်းသည်။ ပျင်းရိ ငြီးငွေ့ ဖွယ်ကောင်းသည်။ ၃၊ မွဲခြောက်သည်။ ၄၊ အစားအသောက် ခေါင်းပါးသည်။ ရှားပါးသည်။ တွင်းဖျက်ငဟောက်၊ ရွာမတန်ကေ၊ ဆွမ်းခံဖျက်ပျာ၊ ခြတ်ခြတ်ကေ ခြောက်လို့ (အခင်းပြော)
    dry up
    ကြိယာ

    ခြံထွက်

    [kʰɹံtʰwɛʔ]
    ကိုယ့်ခြံမှ ထွက်သော ဝန်။ ဟင်းသီး ဟင်းရွက် စရေ သီးနှံများ
    မိမိခြံမှ ထွက်သော ပစ္စည်း။ ဟင်းသီး ဟင်းရွက် စသည့် သီးနှံများ
    home-grown
    နာမ်

    ခြပိုးတက်

    [kʰɹpótɛʔ]
    ဣန္ဒြေမရရေ မျက်နှာဟိရေ။ မျက်နှာပိုးမသီရေ အမူအရာဟိသော။ စောင့်စည်းမှုနန့် အရှက်တရား နည်းပါးစွာ ပြုတတ်ရေ။ လျှပ်ပေါ်၍ မတည်ကြည်သော။ ဖလိဖလာ၊ ရောက်ပြန်လှာသည်၊ မျက်နှာခြပိုးတက်နန့် (ကုသတု)
    ဣန္ဒြေမရသော မျက်နှာရှိသော။ မျက်နှာပိုးမသေသော အမူအရာရှိသော။ စောင့်စည်းမှုနှင့် အရှက်တရား နည်းပါးစွာ ပြုတတ်သော။ လျှပ်ပေါ်၍ မတည်ကြည်သော။ ဖလိဖလာ၊ ရောက်ပြန်လှာသည်၊ မျက်နှာခြပိုးတက်နှင့် (ကုသတု)
    not put on a straight face
    နာမဝိသေသန

    ခြံပုပ်

    [kʰɹံpoʊʔ]
    မြစ်ကမ်းတလျောက်မာ ကမ်းနန့်ပြိုင်ဗျာယ် အမြဲတမ်း ကာရံချထားရေ ဝါးခြမ်းထရံတိနန့် ပြုလုပ်ထားရေ ပိုက်ချကိရိယာ
    မြစ်ကမ်းတစ်လျောက်တွင် ကမ်းနှင့်ပြိုင်လျက် အမြဲတမ်း ကာရံချထားသော ဝါးခြမ်းထရံများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ငါးဖမ်းကိရိယာ
    fish net trap
    နာမ်

    ခြံပေါက်

    [kʰɹံpaʊʔ]
    ကိုယ့်မွီးစပ်ထားရေ ကျွဲ၊ နွား။ ခြံထဲက ပေါက်သော ကျွဲ၊ နွား အစဟိစွာ
    မိမိမွေးစားထားသော ကျွဲ၊ နွား။ ခြံထဲမှ ပေါက်သော ကျွဲ၊ နွား စသည်
    born and bred on own farm
    နာမ်

    ခြမည်း

    [kʰɹmɛ́]
    ရိုးရိုးခြထက် စိကေချေကြီးပြီးကေ အနက်ရောင်ဟိရေ ခြတမျိုး
    ရိုးရိုးခြထက် အနည်းငယ်ကြီး၍ အနက်ရောင်ရှိသော ခြတစ်မျိုး
    termite
    နာမ်

    ခြမ်း

    [kʰɹáɴ]
    ၁၊ တူညီစွာ ခွဲရေ။ ထက်ဝက်ခွဲရေ။ ၂၊ အထူးမဟုတ် သာမညအားဖြင့် ခွဲစိတ်ရေ။ ၃၊ အမြွာမြွာ ခွဲစိတ်သည်
    ၁၊ တူညီစွာ ခွဲသည်။ ထက်ဝက်ခွဲသည်။ ၂၊ အထူးမဟုတ် သာမညအားဖြင့် ခွဲစိတ်သည်။ ၃၊ အမြွာမြွာ ခွဲစိတ်သည်
    dissect
    ကြိယာ

    ခြမ်း၂

    [kʰɹáɴ၂]
    အစိတ်။ အပိုင်း။ အဖဲ့။ အဝက်။ အိုးခြမ်းကွဲ။ အိုးခြမ်းပဲ့
    အစိတ်။ အပိုင်း။ အဖဲ့။ အဝက်။ အိုးခြမ်းကွဲ။ အိုးခြမ်းပဲ့
    part
    နာမ်

    ခြမ်းကွဲ

    [kʰɹáɴkwɛ]
    ဖေ့သာတခတ်၏ လေးဖို့တဖို့(ဖေသာ)
    ပိုက်ဆံတစ်ပြား၏ လေးဖို့တစ်ဖို့(ပိုက်ဆံ)
    quarter a kyat
    နာမ်