Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 4,481–4,500 of 34,671 words

    ခ

    ခြိပ်

    [kʰɹìaʔ]
    ၁၊ သရက်ရွက်နန့် ဆင်တူ၍ အုံဆိုင်းသော အစီးထွက်သော အပင်တမျိုး။ ၂၊ ယင်းအပင်မှ ထွက်သော အစီး
    ၁၊ သရက်ရွက်နှင့် ဆင်တူ၍ ညို့မှိုင်းသော အစေးထွက်သော အပင်တစ်မျိုး။ ၂၊ ယင်းအပင်မှ ထွက်သော အစေး
    gum
    နာမ်

    ခြိပ်၂

    [kʰɹìaʔ၂]
    မိုက်မဲသော အရောင်အဝါ ထွက်သည်
    မည်းမှောင်သော အရောင်အဝါ ထွက်သည်
    opalescence
    ကြိယာ

    ခြိပ်ချောင်း

    [kʰɹìaʔɕáʊɴ]
    အယင်က ချိတ်ပင်များ ပေါက်ရောက်ပနာ၊ ချိတ်စေးများ ထွက်သော နီရာ။ အရပ်
    ယခင်က ချိတ်ပင်များ ပေါက်ရောက်၍၊ ချိတ်စေးများ ထွက်သော နေရာ။ အရပ်
    lac
    နာမ်

    ခြိပ်စီး

    [kʰɹìaʔsï]
    ချိတ်ပင်မှ ထွက်သော အစီး
    ချိတ်ပင်မှ ထွက်သော အစေး
    lac
    နာမ်

    ခြိပ်တံဆိပ်

    [kʰɹìaʔtံsʰìaʔ]
    ချိတ်စေးထက်မာ ခတ်နှိပ်ထားရေ တံဆိပ်
    ချိတ်စေးပေါ်တွင် ခတ်နှိပ်ထားသော တံဆိပ်
    seal
    နာမ်

    ခြိပ်ပိတ်

    [kʰɹìaʔpeɪʔ]
    ၁၊ အရီးကြီးရေ စာအိတ်၊ အထုပ်၊ ဝန်ဝန်ရို့ကို စိတ်သတ်ကတ်မေ လုံခြုံစွာ ချိပ်ဖြင့် ပိတ်ရေ။ ၂၊ ကျောင်း၊ အိမ်အစဟိရေ အဆောက်အအုံ အစဟိစွာရို့ကို အသုံးမပြုနိုင် စိမ့်သောငှာ ဥပဒေအရ (ချိပ်ပိတ်ပနာ) တားမြစ်သည်
    ၁၊ အရေးကြီးသော စာအိတ်၊ အထုပ်၊ ဝန်ပစ္စည်းတို့ကို စိတ်ချရအောင် လုံခြုံစွာ ချိပ်ဖြင့် ပိတ်သည်။ ၂၊ ကျောင်း၊ အိမ်စသော အဆောက်အအုံ စသည်တို့ကို အသုံးမပြုနိုင် စိမ့်သောငှာ ဥပဒေအရ (ချိပ်ပိတ်၍) တားမြစ်သည်
    seal
    ကြိယာ

    ခြိပ်ပေါက်

    [kʰɹìaʔpaʊʔ]
    ချိတ်ပင်ကို ခုတ်ထစ်မိ၍သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ချိတ်စေးကို ကိုင်မိ၍သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အဖုအသီးထပနာ ပေါက်တတ်ရေ အနာတမျိုး။ (ခြိပ်ကြီး၊ ခြိပ်သျှေ၊ ကြက်ခြိပ် ဆိုပနာလည်း ကွဲပြားရေ။
    ချိတ်ပင်ကို ခုတ်ထစ်မိ၍သော် လည်းကောင်း၊ ချိတ်စေးကို ကိုင်မိ၍သော် လည်းကောင်း၊ အဖုအပိမ့်ထ၍ ပေါက်တတ်သော အနာတစ်မျိုး။ (ခြိပ်ကြီး၊ ခြိပ်သျှေ၊ ကြက်ခြိပ် ဟူ၍လည်း ကွဲပြားသည်။
    lac
    နာမ်

    ခြိမ့်

    [kʰɹḛɪɴ]
    ငြိမ့်ညောင်းရေ။ (တေးသံ) သာယာ ချိုအီးရေ။ သာယာ နာပျော်ဖွယ် ကောင်းရေ
    ငြိမ့်ညောင်းသည်။ (တေးသံ) သာယာ ချိုအေးသည်။ သာယာ နာပျော်ဖွယ် ကောင်းသည်
    melodiously
    ကြိယာ

    ခြိမ်း

    [kʰɹéɪɴ]
    ၁၊ (မိုး) ထစ်ချုန်း (ရွာ)ရေ။ မြည်ဟည်းရေ။ ၂၊ ခြောက်ရေ။ လှန့်ရေ။ အသံဖြင့် ကြောက်လှန့် စီရေ
    ၁၊ (မိုး) ထစ်ချုန်း (ရွာ)သည်။ မြည်ဟည်းသည်။ ၂၊ ခြောက်သည်။ လှန့်သည်။ အသံဖြင့် ကြောက်လှန့် စေသည်
    thunder roll
    ကြိယာ

    ခြိမ့်ခြိမ့်

    [kʰɹḛɪɴkʰɹḛɪɴ]
    ပြင်းထန်စွာ (မြည်ဟည်းလျှက်)။ ဘင်ခံမြောက်၊ လက်ခုပ်ဖြောက်သည်၊ ကျော်မြောက်အသံ၊ ခြိမ့်ခြိမ့်တည်း(ရခိုင်ကာ)
    ပြင်းထန်စွာ (မြည်ဟည်းလျှက်)။ ဘင်ခံမြောက်၊ လက်ခုပ်ဖြောက်သည်၊ ကျော်မြောက်အသံ၊ ခြိမ့်ခြိမ့်တည်း(ရခိုင်ကာ)
    sound loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြိမ့်ခြိမ့်သဲသဲ

    [kʰɹḛɪɴkʰɹḛɪɴθɛθɛ]
    ၁၊ (ပွဲလမ်း သဘင်မာလူ) အလွန်စည်ကား များပြားသည် ဖြစ်ပနာ။ ၂၊ ပြင်းထန်စွာ မြည်ဟည်းလျှက်
    ၁၊ (ပွဲလမ်း သဘင်တွင်လူ) အလွန်စည်ကား များပြားသည် ဖြစ်၍။ ၂၊ ပြင်းထန်စွာ မြည်ဟည်းလျှက်
    sound loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြိမ်းခြောက်

    [kʰɹéɪɴkʰɹɔ́ɛʔ]
    အသံဖြင့် ကြောက်စေ၊ လှန့်စီရေ။ လှန့်သည်
    အသံဖြင့် ကြောက်စေ၊ လှန့်စေသည်။ လှန့်သည်
    frighten
    ကြိယာ

    ခြိမ့်ညောင်း

    [kʰɹḛɪɴɲáʊɴ]
    ငြိမ့်ညောင်းရေ။ (တေးသံ) သာယာ ချိုအီးရေ။ သာယာ နာပျော်ဖွယ် ကောင်းရေ
    ငြိမ့်ညောင်းသည်။ (တေးသံ) သာယာ ချိုအေးသည်။ သာယာ နာပျော်ဖွယ် ကောင်းသည်
    melodiously
    ကြိယာ

    ခြိမ်းပ

    [kʰɹéɪɴp]
    ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ကျယ်သောအသံဖြင့် ထုတ်ဖေါ် မြွက်ဟပြောဆိုဗျာယ်။ ၂၊ တံပက်လူ ကြောက်လန့်အောင် ကျွီး ပြောဆိုဗျာယ်။ လောင်းတော်ကုသ၊ အာလုပ်ဟ၍၊ ခြိမ်းပြခင်းရာက (ကုသရ)။ သိန်းဇိုဠ်ပြည်က၊ ဂေါင်းဆယ်ခွမာ၊ ခြိမ်းပခြင်းရာ (ရာမ)
    မိမိ၏ဂုဏ်ကို ကျယ်သောအသံဖြင့် ထုတ်ဖေါ် မြွက်ဟပြောဆိုလျက်။ ၂၊ တစ်ဘက်သား ကြောက်လန့်အောင် အော်ဟစ် ပြောဆိုလျက်။ လောင်းတော်ကုသ၊ အာလုပ်ဟ၍၊ ခြိမ်းပြခင်းရာက (ကုသရ)။ သိန်းဇိုဠ်ပြည်က၊ ဂေါင်းဆယ်ခွမှာ၊ ခြိမ်းပခြင်းရာ (ရာမ)
    shout loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြိမ်းမောင်း

    [kʰɹéɪɴmáʊɴ]
    ၁၊ သတ်ပုတ်ရေ။ ညှဉ်းဆဲ နှိပ်စက်ရေ။ ၂၊ အသံဖြင့် ကြောက်လှန့် စီရေ။ ၃၊ တဖက်သား ကြောက်လန့်အောင် မျိုးက်ခြောက်ခြောက်ရေ။ ကလူနှိပ်စက်၊ ကလဝီမဟု၊ ရက်ရက်ရဲရဲ၊ ခြိမ်းမောင်းမဲလို၊ ရိုက်ပတ်ဆို၍ (မျိုးက်)
    ၁၊ သတ်ပုတ်သည်။ ညှဉ်းဆဲ နှိပ်စက်သည်။ ၂၊ အသံဖြင့် ကြောက်လှန့် စေသည်။ ၃၊ တစ်ဖက်သား ကြောက်လန့်အောင် ခြိမ်းခြောက်သည်။ ကလူနှိပ်စက်၊ မိန်းမပျက်ဟု၊ ရက်ရက်ရဲရဲ၊ ခြိမ်းမောင်းမဲလို၊ ရိုက်ပတ်ဆို၍ (မျောက်)
    frighten
    ကြိယာ

    ခြို့

    [kʰɹo̰]
    ငေါက်ငမ်းရေ။ မာန ခက်ထန်ရေ။ မာန်ပါရေ
    ငေါက်ငမ်းသည်။ မာန ခက်ထန်သည်။ ဒေါသထွက်သည်
    angry
    ကြိယာ

    ခြိုး

    [kʰɹó]
    ၁၊ တကူကူဆိုပနာ ကူတတ်ရေ ဂြိုးငှက်။ ရွှီကျီးချီသုတ်၊ ခြိုးစွန်ဘုတ်နန့် (ဘောင်)။ တကြူကြူ ခြိုးကူလတ်တေ (တေး)။ အိမ်ခြိုးမကြူ၊ တောခြိုးကြူယောင် (ယင်း)။ ၂၊ ထမင်းအကျက်လွန်၍ အိုးမာကပ်နိန်ရေ ဘောက်ခြိုး
    ၁၊ တကူကူဟူ၍ ကူတတ်သော ချိုးငှက်။ ရွှေကျီးချီသုတ်၊ ခြိုးစွန်ဘုတ်နှင့် (ဘောင်)။ တကြူကြူ ခြိုးကူလတ်တေ (တေး)။ အိမ်ခြိုးမကြူ၊ တောခြိုးကြူယောင် (၎င်း)။ ၂၊ ထမင်းအကျက်လွန်၍ အိုးတွင်ကပ်နေသော ထမင်းခြိုး
    crust of cooked rice
    နာမ်

    ခြိုးကပ်

    [kʰɹókaʔ]
    ၁၊ ထမင်း အလွန်ကျက်၍ အိုးမာ ကပ်တွယ်နိန်ရေ။ ၂၊ ချီးထူရေ
    ၁၊ ထမင်း အလွန်ကျက်၍ အိုးတွင် ကပ်တွယ်နေသည်။ ၂၊ ချေးထူသည်
    be overcooked
    ကြိယာ

    ခြိုးကပ်၂

    [kʰɹókaʔ၂]
    ၁၊ ဟောင်းနွမ်း နိန်ရေ။၂၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာလွန်းနိန်ရေ။ (အရာဝတ္တု)။ မင်းဝန်ကား ဇာလက်ထက်က ဝန်မှန်းမသိ ခြိုးကပ်နီဗျာယ်
    ၁၊ ဟောင်းနွမ်း နေသော။၂၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာလွန်းနေသော။ (အရာဝတ္တု)။ မင်းပစ္စည်းကား ဇာလက်ထက်က ပစ္စည်းမှန်းမသိ ခြိုးကပ်နီဗျာယ်
    clap
    နာမဝိသေသန

    ခြိုက်နှစ်

    [kʰɹaɪʔn̥ɪʔ]
    သဖောကျနှစ်သက်ရေ။ အားရပါးရ၊ အားပါးရတရ ဖြစ်တေ
    သဘောကျ နှစ်သက်သည်။ အားရပါးရ၊ အားပါးရတရ ဖြစ်သည်
    like
    ကြိယာ