Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 4,741–4,760 of 34,671 words

    ခ

    ခြူခြာယှုပ်

    [kʰɹùkʰɹàʃoʊʔ]
    ဗရမ်းဗတာ စုပေါင်း ရောပြွမ်းဗျာယ်။ နွယ်ခြုံတိ ယှင်းလင်းခြင်းမဟိပဲ။ ထွေယှက် ရောပြွမ်းသော အရဲနန့်။ နွယ်ခြုံရစ်အုပ်၊ ဖြူပြာပြာလေ၊ ခြူခြာယှုတ်လို့ (ပန်း)။ ဖြူပြာပြာယှုတ်လို့၊ သစ်ပုပ်ပင်ကြီး၊ တပင်ဟိ၏ (ရာမ)
    အစီအစဉ်မကျ စုပေါင်း ရောပြွမ်းလျက်။ နွယ်ချုံများ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိပဲ။ ထွေယှက် ရောပြွမ်းသော အားဖြင့်။ နွယ်ခြုံရစ်အုပ်၊ ဖြူပြာပြာလေ၊ ခြူခြာယှုတ်လို့ (ပန်း)။ ဖြူပြာပြာယှုတ်လို့၊ သစ်ပုပ်ပင်ကြီး၊ တစ်ပင်ဟိ၏ (ရာမ)
    be mixed up
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြူခြာသက်

    [kʰɹùkʰɹàθɛʔ]
    ၁၊ အစယှာမရယောင် အလွန်သပွတ်အူလိုက် အရဲနန့်။ ၂၊ ရောနှော ထွီးလုံး ရစ်ပတ်ဗျာယ်
    ၁၊ အစရှာမရအောင် အလွန်ရှုပ်ထွေးသော အားဖြင့်။ ၂၊ ရောနှော ထွေးလုံး ရစ်ပတ်လျက်
    unclear
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြူခြီခြူခြတ်

    [kʰɹùkʰɹìkʰɹùkʰɹaʔ]
    ၁၊ နှောင့်ယှက်ရွီတွက်နန့်။ ၂၊ အမြင်ကတ်စရာ။ တယောက်ရုပ်သွင်၊ တယောက်ပင်လေ၊ မြင်ချင်ကတ်လို့၊ ကြားကပြကတိ၊ ပါးသို့းကာဟိကေ၊ ခြူခြိခြူခြာ (ဥဒိန်သာ)။ ၃၊ မကျီ့ချင်၊ မမြင်ချင်ရွီတွက်နန့်။ ကြေ့ရှုပြီးကေ နှစ်လိုခြင်း မဟိစွာဖြစ်တွက်နန့်၊ ခြူခြိခြူခြာ၊ ငါ့နောက်ပါလို့ (ပန်း)
    ၁၊ နှောင့်ယှက်သောအားဖြင့်။ ၂၊ အမြင်ကတ်စရာ။ တစ်ယောက်ရုပ်သွင်၊ တစ်ယောက်ပင်လေ၊ မြင်ချင်ကြလို့၊ ကြားကပြကတိ၊ ဆီးကာဟိကေ၊ ခြူခြိခြူခြာ (ဥဒိန်သာ)။ ၃၊ မကြည့်ချင်၊ မမြင်ချင်သောအားဖြင့်။ ကြည့်ရှု၍ နှစ်လိုခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍၊ ခြူခြိခြူခြာ၊ ငါ့နောက်ပါလို့ (ပန်း)
    disturb-annoy
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြူခြီခြူခြာ

    [kʰɹùkʰɹìkʰɹùkʰɹà]
    ၁၊ နှောင့်ယှက်ရွီတွက်နန့်။ ၂၊ အမြင်ကတ်စရာ။ တယောက်ရုပ်သွင်၊ တယောက်ပင်လေ၊ မြင်ချင်ကတ်လို့၊ ကြားကပြကတိ၊ ပါးသို့းကာဟိကေ၊ ခြူခြိခြူခြာ (ဥဒိန်သာ)။ ၃၊ မကျီ့ချင်၊ မမြင်ချင်ရွီတွက်နန့်။ ကြေ့ရှုပြီးကေ နှစ်လိုခြင်း မဟိစွာဖြစ်တွက်နန့်၊ ခြူခြိခြူခြာ၊ ငါ့နောက်ပါလို့ (ပန်း)
    ၁၊ နှောင့်ယှက်သောအားဖြင့်။ ၂၊ အမြင်ကတ်စရာ။ တစ်ယောက်ရုပ်သွင်၊ တစ်ယောက်ပင်လေ၊ မြင်ချင်ကြလို့၊ ကြားကပြကတိ၊ ဆီးကာဟိကေ၊ ခြူခြိခြူခြာ (ဥဒိန်သာ)။ ၃၊ မကြည့်ချင်၊ မမြင်ချင်သောအားဖြင့်။ ကြည့်ရှု၍ နှစ်လိုခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍၊ ခြူခြိခြူခြာ၊ ငါ့နောက်ပါလို့ (ပန်း)
    disturb-annoy
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြူခြူ

    [kʰɹùkʰɹù]
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်ရေ။ ဗလဗွီသတ်အောင် ဖန်တီးရေ
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်သည်။ ရှုပ်ထွေးအောင် ဖန်တီးသည်
    unclear
    ကြိယာ

    ခြူခြူ၂

    [kʰɹùkʰɹù၂]
    ဆံချည်ထွီး၊ ကြိုးထွေးဆိုရာမာ ပါရေ အထွီး။ ငြိယှက်ခြူသော အရာ။ ယင်းကနိန်ာဖက်ကကြေ့လိုက်ပြန်၊ ဆံပင်ခြူခြူ၊ ပေါင်တုတ်တုတ်နန့်၊ ဘီးလူးမရုပ်အစိုနံ (သံချပ်)
    ဆံချည်ထွေး၊ ကြိုးထွေးဆိုရာတွင် ပါသော အထွေး။ ငြိယှက်ရှုပ်ပွေသော အရာ။ ထိုမှာဖက်ကကြည့်လိုက်ပြန်၊ ဆံပင်ခြူခြူ၊ ပေါင်တုတ်တုတ်နန့်၊ ဘီးလူးမရုပ်အစိုနံ (သံချပ်)
    unclear
    နာမ်

    ခြူခြူခြာခြာ

    [kʰɹùkʰɹùkʰɹàkʰɹà]
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်ရေ။ ဗလဗွီသတ်အောင် ဖန်တီးရေ
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်သည်။ ရှုပ်ထွေးအောင် ဖန်တီးသည်
    unclear
    ကြိယာ

    ခြူခြူယှက်ယှက်

    [kʰɹùkʰɹùʃɛʔʃɛʔ]
    ငြိတွယ် ခြူသော။ ဗြုတ်ဗြသုံးဆယ် နှောနှော ဖြစ်ရေ။ ဗရမ်းဗတာ မကျစုပေါင်း ရောပြွမ်းနီရေ။ မရှင်းမလင်းရေ။ နာမည်း၊ အဘာြူ၊ ဗရမ်းမုတ်ဆွီး၊ နှုတ်ခမ်းမွီးရို့၊ ရောထွီးခြူကေ၊ ရိုက်ကာပင့်သက်(ပန်း)
    ငြိတွယ် ရှုပ်ပွေသော။ အရောရော နှောနှော ဖြစ်သော။ အစီအစဉ်မကျ မကျစုပေါင်း ရောပြွမ်းနေသော။ မရှင်းမလင်းသော။ အမည်း၊ အဖြူ၊ ဗရမ်းမုတ်ဆွီး၊ နှုတ်ခမ်းမွီးတို့၊ ရောထွီးခြူကေ၊ ရိုက်ကာပင့်သက်(ပန်း)
    unclear
    နာမဝိသေသန

    ခြူခြူယှုပ်ယှက်

    [kʰɹùkʰɹùʃoʊʔʃɛʔ]
    ဗရမ်းဗတာ စုပေါင်း ရောပြွမ်းဗျာယ်။ နွယ်ခြုံတိ ယှင်းလင်းခြင်းမဟိပဲ။ ထွေယှက်ရောပြွမ်းသော အရဲနန့်။ နွယ်ခြုံရစ်အုပ်၊ ဖြူပြာပြာလေ၊ ခြူခြာယှုတ်လို့ (ပန်း)။ ဖြူပြာပြာယှုတ်လို့၊ သစ်ပုပ်ပင်ကြီး၊ တပင်ဟိ၏ (ရာမ)
    အစီအစဉ်မကျ စုပေါင်း ရောပြွမ်းလျက်။ နွယ်ချုံများ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိပဲ။ ထွေယှက်ရောပြွမ်းသော အားဖြင့်။ နွယ်ခြုံရစ်အုပ်၊ ဖြူပြာပြာလေ၊ ခြူခြာယှုတ်လို့ (ပန်း)။ ဖြူပြာပြာယှုတ်လို့၊ သစ်ပုပ်ပင်ကြီး၊ တစ်ပင်ဟိ၏ (ရာမ)
    be mixed up
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြူဆောင်း

    [kʰɹùsʰáʊɴ]
    ခြုံနွယ်ပိတ် ပေါင်းထူထပ်သော တောအုံ
    ချုံနွယ်ပိတ် ပေါင်းထူထပ်သော တောအုံ
    jungle
    နာမ်

    ခြူဆောင်း၂

    [kʰɹùsʰáʊɴ၂]
    ဗရမ်းဗတာ ဘဲကထား ပြန့်ကျဲနီရေ ဆံပင်စု
    အစီအစဉ်မကျ ဖရိုဖရဲ ပြန့်ကျဲနေသော ဆံပင်စု
    tangled mass of hair
    နာမ်

    ခြူယှက်ထိုး

    [kʰɹùʃɛʔtʰó]
    ဗရမ်းဗတာ ဘဲကထား ဗလဗွီသတ် ရောပြွမ်းဗျာယ်
    အစီအစဉ်မကျ ဖရိုဖရဲ ရှုပ်ထွေး ရောပြွမ်းလျက်
    unclear
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြေး

    [kʰɹé]
    အသံကျကျယ်လလောင်နန့် အော်မြည်ရေ
    အသံကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်သည်
    shout loudly
    ကြိယာ

    ခြေး၂

    [kʰɹé၂]
    ကျကျယ်လလောင်နန့် အော်မြည်သော အသံ
    ကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်သော အသံ
    shout loudly
    နာမ်

    ခြေးခြေး

    [kʰɹékʰɹé]
    ကျကျယ်လလောင်နန့် အော်မြည်သော အသံဖြင့် ဟစ်အော်ဗျာယ်။ သံကျော်ခြီးခြီး၊ ကိုယ်တိုင်ပီးပြီးကေ၊ အရီးဇာသို့၊ အူးလူရို့ဟု၊ မေးမြို့ပြီးကေ (ကင်းမအဝေးဟဲ့ဟိုက်ာ်)
    ကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်သော အသံဖြင့် ဟစ်အော်လျက်။ သံကျော်ခြေးခြေး၊ ကိုယ်တိုင်ပေး၍၊ အရေးဘယ်သို့၊ ဟာလူရို့ဟု၊ မေးမြို့ပြီးသော် (ကင်းမဟော်)
    shout loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြော

    [kʰɹɔ́]
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းရေ။ ၂၊ ဒေါသနန့် ကျကျယ်လလောင်နန့် ပြစ်တင်ပြောဆိုရေ။ ကြိမ်းမောင်းမောင်းရေ။ ၃၊ (နီပူဟိန်ကြောင့်) ခြီာက်သွိ့ မာတောင့်နီရေ
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းသည်။ ၂၊ ဒေါသဖြင့် ကျယ်လောင်စွာ ပြစ်တင်ပြောဆိုသည်။ ကြိမ်းမောင်းသည်။ ၃၊ (နေပူရှိန်ကြောင့်) ခြောက်သွေ့ မာတောင့်နေသည်
    rude
    ကြိယာ

    ခြော့

    [kʰɹɔ̰]
    စကားသံ ကြမ်းတမ်း ခက်မာစွာ။ ငေါက်ဆတ်ဆတ်(စကားပြောရေ။
    စကားသံ ကြမ်းတမ်း ခက်မာစွာ။ ငေါက်ဆတ်ဆတ်(စကားပြောသည်။
    rude
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြော့၂

    [kʰɹɔ̰၂]
    ငါးစစွာကို မီးဖြင့် သံဖရာပိုင်းမာထည့်၍ ကြွပ်အောင် လုပ်ရေ။ ငါးခြီာက်ကို သံဖရာပိုင်းမာ ကြွပ်အောင်ခြီာ့သည်
    ငါးစသည်ကို မီးဖြင့် အိုးကင်းတွင်ထည့်၍ ကြွပ်အောင် လုပ်သည်။ ငါးခြောက်ကို အိုးကင်းတွင် ကြွပ်အောင်ခြော့သည်
    smoke fish
    ကြိယာ

    ခြော့၃

    [kʰɹɔ̰၃]
    (မာန) ထောင်လွှား မေါက်မာတတ်သူ။ စကားပြောရေ ကကောင်း ခြီာ့ရီကာ။
    (မာန) ထောင်လွှား မေါက်မာတတ်သူ။ စကားပြောရေ ကောင်းကောင်း ခြော့ရေကာ။
    ကြိ
    နာမ်

    ခြောက်

    [kʰɹɔ́ɛʔ]
    ငါးနှင့် တပေါင်း အရွီအတွက်။ ၆
    ငါးနှင့် တစ်ပေါင်း အရေအတွက်။ ၆
    six
    နာမ်